 - 1. Elizaren eta Erromatar Zuzenbidearen arteko harremana gai konplexu eta anitzekoa da, mendeetan zehar nabarmen eboluzionatu duena, batez ere Erromatar Inperioaren garaian eta ondoren. Kristautasunaren lehen garaian, Eliza askotan Erromatar Zuzenbidearekin gatazkan aurkitzen zen, estatuak praktika erlijiosoen gaineko kontrola mantentzen eta disidentzia zapaltzen saiatzen baitzen, kristau fedea erromatar erlijio politeista tradizionalarentzat mehatxu gisa ikusten baitzuen. Kristautasunak indarra hartu eta azkenean IV. mendean Konstantino enperadorearen agintaldian estatu erlijio bihurtu zenean, Elizak bere doktrinak erromatar printzipio juridikoekin lotzen hasi zen, mendeetan zehar Europako esparru juridikoetan eragina izango zuen sintesi batera eramanez. Elizak bere sistema juridikoa ezarri zuen, Zuzenbide Kanonikoa izenekoa, elizako gaiak eta elizako auzitegiak arautzen zituena, askotan Erromako zuzenbide zibilarekin gurutzatuz eta batzuetan gatazkan. Dualtasun horrek Mendebaldeko sistema juridikoen garapenaren oinarriak ezarri zituen, Elizaren zuzenbideak legeria sekularra informatzen zuten arau moral eta etikoak kodifikatu baitzituen. Erdi Aroan zehar, Elizak botere handia izan zuen, ez bakarrik esparru moraletan, baita politikoetan ere eraginez, eta elkarrekintza horretatik hainbat kontzeptu juridiko gako sortu ziren, hala nola kontratuen santutasuna eta gizabanakoen auzitegietako eskubideak. Erreformak eta ondorengo gizartearen sekularizazioak Elizaren eta Estatuaren arteko harremanean garapen gehiago ekarri zituzten, eta, azken finean, gaur egungo sistema juridiko modernoetan ikusten dugun erlijio- eta zibil-agintaritza argi eta garbi bereizteko aukera eman zuten. Horrela, Elizaren ondarea Erromatar Zuzenbidea eta bere ondorengoak moldatzeko sakona da, eta eragin iraunkorra utzi du pentsamendu juridikoan, eskubideetan eta erantzukizunetan, bai gobernuaren bai praktika erlijiosoaren testuinguruan.
Zein dokumentu hartzen da askotan erromatar zuzenbidearen oinarritzat?
A) Magna Carta B) Napoleondar Kodea C) Hamabi Mahaiak D) Justinianoren Kodea
- 2. Nork idatzi zuen Justinianoren Kodea?
A) Nero enperadorea B) Tiberio enperadorea C) Augusto enperadorea D) Justiniano I.a enperadorea
- 3. Zer da Zuzenbide Kanonikoa?
A) Elizako agintaritzak ezarritako Elizaren Zuzenbidea B) Erromatar auzoko araudiak C) Merkataritza eta merkataritzarako legea D) Estatuko legea gai zibiletarako
- 4. Zein izan zen ondorengoetatik erromatar zuzenbidearen ondare esanguratsu bat?
A) Jainkozko monarkiaren sarrera B) Parlamentuaren sorrera C) Jabetza eskubideen abolizioa D) Gaur egungo lege-sisteman eragina
- 5. Zein zen erromatar pretorearen funtzio nagusia?
A) Armadak gidatzeko. B) Kasu legalak gainbegiratzea eta justizia administratzea C) Zergak biltzeko. D) Erlijio-gatazkak arbitratzeko
- 6. Nork du azken autoritatea Zuzenbide Kanonikoaren gaietan?
A) Tokiko gotzainak B) Erromatar epaileak C) Enperadorea D) Aita Santua
- 7. Zein urtetan indarrean jarri zen Milango Ediktua?
A) K.o. 325. urtean B) K.o. 400. urtean C) K.o. 313. urtean D) K.o. 300. urtean
- 8. Zein zen Jainkoaren Bakearen garrantzia?
A) Boterearen bateratzea. B) Borrokalari ez direnen babesa C) Morrontzaren ezarpena D) Gurutzaden amaiera.
- 9. Zein lege-terminok egiten dio erreferentzia elizako lege bati?
A) Kanona B) Ediktua C) Agindua D) Estatutua
- 10. Noiz erori zen Mendebaldeko Erromatar Inperioa?
A) K.o. 400. urtean B) K.o. 500. urtean C) K.o. 476. urtean D) K.o. 395. urtean
- 11. Zein printzipiok berresten du elizaren autoritatea agintari sekularren gainean?
A) Jainkozko eskubidea B) Aita Santuaren nagusitasuna C) Gizarte-kontratua D) Eliza eta estatuaren bereizketa
- 12. Zein dokumentuk eman zien ingeles baroiei eskubideak Joan erregearen aurka?
A) Verdungo Ituna B) Clarendongo Konstituzioa C) Bulda papala D) Magna Carta
- 13. Nor izan zen lehen Erromatar Inperio Santuko Enperadorea?
A) Oton I.a B) Henrike IV.a C) Frederiko I.a D) Karlomagno
- 14. Zein zuzenbide-arlok jorratzen ditu jabetza erromatar zuzenbidean?
A) Jabetza zuzenbidea B) Zuzenbide penala C) Familia zuzenbidea D) Kalteen zuzenbidea
- 15. Nor ziren erromatar zuzenbideko legelariak?
A) Zuzenbidea interpretatu eta garatu zuten lege-adituak B) Komandante militarrak C) Erlijio-buruak D) funtzionario politikoak
|