 - 1. Morze Kaspijskie, pomimo swojej nazwy, jest największym na świecie zamkniętym zbiornikiem śródlądowym, często klasyfikowanym jako jezioro ze względu na jego śródlądowy charakter. Rozciąga się na około 371 000 kilometrów kwadratowych i graniczy z pięcioma krajami: Rosją na północnym zachodzie, Kazachstanem na północy, Turkmenistanem na południowym wschodzie, Iranem na południu i Azerbejdżanem na południowym zachodzie. Ta wyjątkowa formacja geograficzna jest godna uwagi nie tylko ze względu na swój rozmiar, ale także głębokość, sięgającą ponad 1000 metrów, co czyni ją jednym z najgłębszych jezior na świecie. Morze Kaspijskie posiada bogatą różnorodność biologiczną, wspierając różne gatunki, takie jak jesiotr, który słynie z kawioru, oraz foka kaspijska, rzadka foka słodkowodna. Morze charakteryzuje się wyraźnym zasoleniem, które jest niższe niż w wodach oceanicznych ze względu na jego izolację i ograniczony dopływ słonej wody. W przeszłości Morze Kaspijskie było ważnym szlakiem handlowym i ważnym skrzyżowaniem kultur, wpływającym na gospodarkę i politykę okolicznych regionów. Odgrywa kluczową rolę w lokalnej gospodarce, głównie dzięki rybołówstwu, ropie naftowej i rezerwom gazu pod dnem morskim, które wywołały zarówno zainteresowanie, jak i konflikt między sąsiadującymi narodami. Piękno krajobrazu, otoczonego przez rozległe błękitne wody Morza Kaspijskiego i otaczające go górzyste tereny, przyczynia się do jego statusu jako ważnego miejsca ekologicznego i kulturowego w regionie, ukazując skomplikowaną równowagę między naturą a działalnością człowieka.
Jaki jest największy zamknięty zbiornik śródlądowy na świecie?
A) Jezioro Bajkał
B) Jezioro Superior
C) Morze Kaspijskie
D) Jezioro Wiktorii
- 2. Które miasto jest największe nad Morzem Kaspijskim?
A) Baku
B) Aszchabad
C) Aktau
D) Atyrau
- 3. Jaka jest przybliżona powierzchnia Morza Kaspijskiego?
A) 1 000 000 kilometrów kwadratowych
B) 371 000 kilometrów kwadratowych
C) 600 000 kilometrów kwadratowych
D) 200 000 kilometrów kwadratowych
- 4. Która rzeka jest największym dopływem do Morza Kaspijskiego?
A) Rzeka Kura
B) Rzeka Wołga
C) Don River
D) Rzeka Ural
- 5. Który z poniższych gatunków jest głównym gatunkiem ryb występującym w Morzu Kaspijskim?
A) Łosoś
B) Pstrąg
C) Jesiotr
D) Sum
- 6. Która organizacja zajmuje się kwestiami związanymi z Morzem Kaspijskim?
A) Organizacja Narodów Zjednoczonych
B) Unia Europejska
C) World Wildlife Fund
D) Program ochrony środowiska Morza Kaspijskiego
- 7. Jaki jest główny produkt rybny Morza Kaspijskiego?
A) Tuńczyk
B) Dorsz
C) Krewetki
D) Kawior
- 8. Który traktat reguluje wykorzystanie zasobów Morza Kaspijskiego?
A) Traktat wersalski
B) Protokół z Kioto
C) Protokół Montrealski
D) Konwencja Morza Kaspijskiego
- 9. Jaka główna kwestia środowiskowa dotyczy Morza Kaspijskiego?
A) Trzęsienia ziemi
B) Zanieczyszczenie
C) Erupcje wulkaniczne
D) Powódź
- 10. Jaką strukturę zbudowano w celu wydobycia ropy naftowej z Morza Kaspijskiego?
A) Platformy wiertnicze
B) Turbiny wiatrowe
C) Elektrownie jądrowe
D) Zapory wodne
- 11. Jaki termin odnosi się do starożytnej kultury w regionie Morza Kaspijskiego?
A) Cywilizacja doliny Indusu
B) Kultura scytyjska
C) Kultura mezopotamska
D) Cywilizacja Majów
- 12. Który kraj jako pierwszy eksploatował ropę naftową z Morza Kaspijskiego?
A) Kazachstan
B) Rosja
C) Azerbejdżan
D) Iran
- 13. Jaki typ klimatu otacza Morze Kaspijskie?
A) Półsuchy
B) Polar
C) Morze Śródziemne
D) Tropikalny
- 14. Jaka jest średnia głębokość Morza Kaspijskiego?
A) 1000 metrów
B) 500 metrów
C) 50 metrów
D) 211 metrów
- 15. Który surowiec mineralny jest bogaty w regionie Morza Kaspijskiego?
A) Złoto
B) Ruda żelaza
C) Węgiel
D) Gaz ziemny
- 16. Na których kontynentach znajduje się Morze Kaspijskie?
A) Afryka i Azja.
B) Ameryka Północna i Ameryka Południowa.
C) Europa i Azja.
D) Australia i Antarktyda.
- 17. Jaka jest przybliżona zasolenie Morza Kaspijskiego?
A) Około 1,2% (12 g/L).
B) W przybliżeniu 2,5%.
C) Około 3,5%, podobnie jak w wodzie morskiej.
D) Mniej niż 0,5%.
- 18. Które dwa jeziora mają niższą naturalną, nieoceaniczną depresję niż Morze Kaspijskie?
A) Jeziora Michigan i Huron.
B) Jezioro Crater i Wielkie Słone Jezioro.
C) Jeziora Górne i Wiktoria.
D) Jeziora Bajkał i Tanganika.
- 19. Jakie zmiany przewiduje się w głębokości Morza Kaspijskiego w XXI wieku?
A) Głębokość zwiększy się o 10–20 metrów.
B) Głębokość będzie podlegać sezonowym wahaniom.
C) Głębokość pozostanie niezmieniona.
D) Głębokość zmniejszy się o 9–18 metrów w wyniku globalnego ocieplenia i pustynnienia.
- 20. Który ze starożytnych pisarzy wspomniał, że nazwa plemienia Kaspów wpłynęła na nazwę morza?
A) Ptolemeusz
B) Pliniusz Starszy
C) Straton
D) Herodot
- 21. Jakie jest współczesne arabskie określenie Morza Kaspijskiego?
A) Morze Hirkańskie
B) Morze Qazwin
C) Morze Abbacuch
D) Morze Bachu
- 22. Jak niektóre grupy etniczne tureckie nazywają Morze Kaspijskie?
A) Jako „Morze Chazarskie”.
B) „Morze Mazandarańskie”.
C) „Morze Hirkańskie”.
D) Używając określenia „Kaspi(jski)”, na przykład „Kaspiy teñizi” w języku kazachskim.
- 23. Z czego głównie składa się dno Morza Kaspijskiego?
A) Granit kontynentalny
B) Osady skalne
C) Iskier
D) Bazalt oceaniczny
- 24. Szacuje się, jaki jest przybliżony wiek Morza Kaspijskiego?
A) Około 100 milionów lat.
B) Około 50 milionów lat.
C) Około 30 milionów lat.
D) Około 5,5 miliona lat.
- 25. W którym okresie geologicznym Morze Kaspijskie stało się jeziorem bez odpływu do oceanu?
A) Późny miocen
B) Plioceen
C) Jura
D) Kreda
- 26. Co dzieje się z Morzem Kaspijskim w okresach ciepłego i suchego klimatu?
A) Znacznie powiększa swoją powierzchnię.
B) Całkowicie zamarza.
C) Odnotowuje spadek zasolenia.
D) Praktycznie wysycha, osadzając osady ewaporacyjne, takie jak halit (sól kamienna).
- 27. W którym miejscu Morza Kaspijskiego występuje najwyższe zasolenie?
A) Na wybrzeżu Iranu
B) W centrum morza
C) W pobliżu Kazachstanu
D) W jego północnych częściach
- 28. Który z byłych państw graniczących z Morzem Kaspijskim znajduje się na północ od niego?
A) Imperium Osmańskie
B) Związek Radziecki
C) Iran z dynastii Pahlawi
D) Turkmenistan
- 29. Który z byłych państw graniczących z Iranem znajduje się na południe od Morza Kaspijskiego?
A) Iran (dynastia Pahlawich)
B) Turkmenistan
C) Imperium Osmańskie
D) Związek Radziecki
- 30. Który z byłych państw graniczących z Iranem znajduje się na zachodzie Morza Kaspijskiego?
A) Iran w okresie dynastii Pahlawi
B) Imperium Osmańskie
C) Iran
D) Związek Radziecki
- 31. Jakie rodzaje osadów są formowane, gdy Morze Kaspijskie prawie wysycha?
A) Popioł wulkaniczny.
B) Ił.
C) Osady ewaporacyjne, takie jak halit (sól kamienna).
D) Piasek i żwir.
- 32. Jak zmienia się zasolenie Morza Kaspijskiego od północy do południa?
A) Zasolenie pozostaje stałe w całej długości.
B) Zasolenie maleje równomiernie.
C) Zasolenie rośnie równomiernie.
D) Zwiększa się zasolenie w kierunku południa.
- 33. W którym okresie geologicznym nastąpił pięciokrotny wzrost powierzchni Morza Kaspijskiego?
A) Przejście od pliocenu do plejstocenu
B) Miocen
C) Jura
D) Kreda
- 34. Jaki typ klimatu spowodował napełnienie obszaru Morza Kaspijskiego po tym, jak prawie wyschło?
A) Chłodne i wilgotne klimaty
B) Ciepłe i wilgotne klimaty
C) Ciepłe i suche klimaty
D) Zimne i lodowe klimaty
- 35. Który z tych krajów nie posiada wybrzeża nad Morzem Kaspijskim?
A) Azerbejdżan
B) Turcja
C) Kazachstan
D) Iran
- 36. Który próg rozdziela wyspę Chilov i przylądek Kuuli?
A) Próg Mangyshlak
B) Depresja Kaspijska
C) Próg Apszeron
D) Kanal rzeki Uzboy
- 37. Jakie dodatkowe, wyłączne prawa są przyznawane każdemu krajowi w obszarze Morza Kaspijskiego?
A) Prawa do żeglugi
B) Prawa do połowu ryb
C) Prawa do wiercenia odwiertów naftowych
D) Prawa wojskowe
- 38. Jakie jest główne zagrożenie dla populacji sturgeonów w Morzu Kaspijskim?
A) Zanieczyszczenie spowodowane odpadami plastikowymi
B) Gatunki inwazyjne
C) Zmiany klimatyczne
D) Nadmierne połowy
- 39. Kto zaproponował połączenie między Morzem Kaspijskim a Morzem Czarnym w czerwcu 2007 roku?
A) Prezydent Iranu, Hassan Rouhani
B) Prezydent Rosji, Władimir Putin
C) Prezydent Turcji, Recep Tayyip Erdoğan
D) Prezydent Kazachstanu, Nursultan Nazarbajew
- 40. Jaka jest największa wyspa w Morzu Kaspijskim?
A) Wyspa Chiliow
B) Wyspa Czeczenska
C) Archipelag Tyuleniy
D) Wyspa Ogurja Ada
- 41. Jaki jest kluczowy problem dla dalszego rozwoju regionalnego w regionie Kaspijskim?
A) Degradacja środowiska.
B) Opracowanie precyzyjnych i akceptowanych przez wszystkie państwa nadmorskie linii granicznych.
C) Niestabilność polityczna w Azerbejdżanie.
D) Brak rezerw ropy naftowej.
- 42. W którym okresie geologicznym występowały cykle zlodowaceń i ukształtowała się dolina rzeki Wołgi w jej obecnym kształcie?
A) Jura
B) Plejstocen
C) Kreda
D) Miocen
- 43. Jaki rzadki gatunek roślin występuje w delcie rzeki Wołgi?
A) Rosa gallica
B) Aldrovanda vesiculosa
C) Nelumbo nucifera
D) Lilium candidum
- 44. Jakie rodzaje usług transportowych są oferowane przez Morze Kaspijskie, między Turkmenbashi a Baku?
A) Usługi promowe (w tym promy kolejowe)
B) Usługi lotnicze
C) Usługi podmorskie
D) Usługi drogowe
- 45. Jaki procent powierzchni lądowej Europy objmuje dorzecze rzeki Wołgi?
A) 50%
B) 30%
C) 20%
D) 10%
- 46. Jakie gatunki dużych kotów występowały dawniej na Kaukazie Południowym, w Iranie i prawdopodobnie w południowym Turkiestanie?
A) Lew azjatycki
B) Leopard
C) Lew
D) Tygrys
- 47. Która z metod wydaje się najbardziej prawdopodobna w kontekście wyznaczania granic w przyszłych porozumieniach?
A) Równy podział między wszystkie stany.
B) Losowy podział.
C) Linii środkowych.
D) Historyczne roszczenia każdego stanu.
- 48. Przez terytorium którego kraju przebiegałby kanał Eurazja?
A) Rosja
B) Kazachstan
C) Iran
D) Turcja
- 49. Gdzie odbyło się 51. Specjalne Posiedzenie Robocze w maju 2018 roku?
A) Baku
B) Astana
C) Aktau
D) Teheran
- 50. Jaki jest szacunkowy odsetek populacji fok w Morzu Kaspijskim w porównaniu do stanu sprzed wieku?
A) Ponad 90%
B) Około 75%
C) Mniej niż 10%
D) Około 50%
- 51. Jaki jest oficjalny powód, dla którego Rosja sprzeciwia się budowie rurociągu przez Morze Kaspijskie?
A) Ograniczenia technologiczne.
B) Obawy ekonomiczne.
C) Argumenty związane z ochroną środowiska.
D) Brak wsparcia ze strony innych krajów.
- 52. Jaka jest przewidywana redukcja powierzchni wodnej, jeśli poziom morza obniży się o 18 metrów?
A) 37%
B) 25%
C) 50%
D) 20%
- 53. Jaki gatunek dużych kotów występował dawniej na Kaukazie Południowym i w Azji Środkowej, a obecnie jest ograniczony do Iranu?
A) Gepard azjatycki
B) Lampart śnieżny
C) Jaguar
D) Lampart
- 54. W którym roku odkryto złoże ropy naftowej Władimira Filanowskiego w rosyjskiej części Morza Kaspijskiego?
A) 1985
B) 2005
C) 1999
D) 2010
- 55. Która wyspa w pobliżu Baku doświadczyła szkód ekologicznych w wyniku działalności przemysłu petrochemicznego?
A) Wyspa Nargin
B) Wyspa Sariyer
C) Wyspa Vulf
D) Wyspa Bibi-Heybat
- 56. Jaki typ zbiornika wodnego jest Morzem Kaspijskim?
A) Eutroficzny
B) Egzorheiczny
C) Hiporeiczny
D) Endoreiczny
- 57. Która rzeka zmieniła kiedyś swój bieg, aby uchodzić do Morza Kaspijskiego przez koryto, które obecnie jest wyschnięte?
A) Amu-daria
B) Wola
C) Ural
D) Kura
- 58. Który łańcuch górski znajduje się w pobliżu zachodniego brzegu Morza Kaspijskiego?
A) Góry Kaukazu
B) Góry Ural
C) Góry Tien Szan
D) Góry Ałtaj
- 59. Jakie środowisko przyrodnicze charakteryzuje regiony na północ i wschód od Morza Kaspijskiego?
A) Ciepłe, wyżynne obszary
B) Step
C) Chłodne, kontynentalne pustynie
D) Tropikalne lasy deszczowe
- 60. Który kraj był gospodarzem pierwszego Forum Gospodarczego Regionu Kaspijskiego w 2019 roku?
A) Turkmenistan
B) Kazachstan
C) Iran
D) Azerbejdżan
- 61. Który geograf opisał zmianę biegu rzeki Oxus w kierunku Morza Kaspijskiego?
A) Hafiz-i Abru
B) Strabon
C) Ptolemeusz
D) Herodot
- 62. Jakie wydarzenie historyczne, według niektórych źródeł, było spowodowane podnoszeniem się poziomu Morza Kaspijskiego w X wieku?
A) Założenie Wenecji
B) Zalanie nadmorskich miast Chazarii
C) Budowa Wielkiego Muru Chińskiego
D) Odkrycie Ameryki
- 63. W którym roku podpisano 'Kontrakt Stulecia' dotyczący rozwoju złóż ropy naftowej w Baku?
A) 1975
B) 1989
C) 1994
D) 2001
- 64. Jaka część światowych zasobów gazu ziemnego przypada Iranowi, w procentach?
A) 10 procent.
B) 25 procent.
C) Około 16 procent.
D) 30 procent.
- 65. Kim był pionierski odkrywca Morza Kaspijskiego za panowania Piotra I Wielkiego?
A) Michaił Łomonosow
B) Aleksander Mieńszykow
C) Fiodor Soimonow
D) Iwan Pietrowicz
- 66. Jakie było miejsce Rosji w rankingu krajów pod względem nominalnego produktu krajowego brutto (PKB) na świecie w 2015 roku?
A) Dziesiąte miejsce (największy)
B) Piąte miejsce (największy)
C) Dziewiętnaste miejsce (największy)
D) Dwunaste miejsce (największy)
- 67. Jaki procent całkowitej objętości wody stanowi Morze Kaspijskie (część południowa)?
A) 40–44%
B) 33%
C) 75%
D) 66%
- 68. Ilu statków posiada flota transportowa spółki Caspian Sea Shipping Company CJSC?
A) 51 statków
B) 210 statków
C) 75 statków
D) 100 statków
- 69. Jakie były rezultaty czwartego szczytu państw nad Morzem Kaspijskim w 2014 roku?
A) Spowodowało to wzrost napięć.
B) Szczyt został odwołany.
C) Osiągnięto znaczące postępy.
D) Nie osiągnięto żadnych porozumień.
- 70. W którym kraju znajduje się depresja Kaspijska?
A) Kazachstan
B) Turkmenistan
C) Iran
D) Azerbejdżan
- 71. Jaki jest jeden z proponowanych przebiegów Kanału Eurazjatyckiego?
A) Góry Uralu
B) Góry Kaukazu
C) Depresja Kuma-Manycz
D) Góry Tian Shan
- 72. Jaki rodzaj lasu w Iranie został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO?
A) Mangrowy las Sundarbans
B) Las w dorzeczu Konga
C) Las Amazonii
D) Lasy Hyrcańskie
- 73. Która wyspa jest nadal wykorzystywana jako dawna baza sowiecka?
A) Azerbejdżańska wyspa
B) Wyspa Bulla
C) Wyspa Nargin
D) Wyspa Pirallahı
- 74. Który rodzaj ryb w Morzu Kaspijskim obejmuje 18 gatunków/podgatunków występujących tylko w tym regionie?
A) Mesogobius
B) Salmo
C) Clupeonella
D) Alosa
- 75. Co oddziela północną i środkową część Morza Kaspijskiego?
A) Próg Apszeronu
B) Depresja Kaspijska
C) Próg Mangyszlackiego
D) Kanal rzeki Uzboy
- 76. Jak nazywano ropę naftową w regionie Baku w XVI wieku?
A) Nefte
B) Surowa ropa naftowa
C) Nafta
D) Bitum
- 77. Jaka jest długość wybrzeża Iranu nad Morzem Kaspijskim?
A) 747 km (464 mile)
B) 728 km (452 mile)
C) 813 km (505 mil)
D) 1035 km (643 mile)
- 78. Jakie zjawisko naturalne spowodowało pożar w pobliżu Baku 5 lipca 2021 roku?
A) Erupcja wulkanu błotnego
B) Wyciek gazu
C) Pożar lasu
D) Wyciek ropy naftowej
- 79. Jak nazywano Baku pod koniec XIX wieku ze względu na produkcję ropy naftowej?
A) Oaza ropy
B) Miasto świateł
C) Raj naftowy
D) "stolica czarnego złota"
- 80. Jaki gatunek zwierzęcia swobodnie przemieszcza się na wyspie Ogurja Ada?
A) Słonie
B) Gazele górskie
C) Pingwiny
D) Kangury
- 81. Jakie kwestie pozostają nieokreślone w konwencji dotyczącej Morza Kaspijskiego?
A) Problemy środowiskowe
B) Wody terytorialne
C) Dno morskie
D) Prawa do połowu ryb w wodach powierzchniowych
- 82. Jakie jest stanowisko Iranu w sprawie podziału Morza Kaspijskiego?
A) Dwustronne umowy z każdym państwem nadmorskim.
B) Podział oparty na historycznych roszczeniach.
C) Równy podział na pięć części.
D) Jedna, wielostronna umowa między pięcioma państwami.
- 83. Kiedy Kazachstan podpisał protokół mający na celu ochronę Morza Kaspijskiego przed zanieczyszczeniem?
A) 15 grudnia 2021 roku
B) 5 lipca 2021 roku
C) 23 października 2021 roku
D) 10 września 2021 roku
- 84. Jaki gad jest rodzimym mieszkańcem regionu Kaspijskiego i znany jako żółw z kolcami?
A) Chelonoidis nigra
B) Cuora flavomarginata
C) Geochelone gigantea
D) Testudo graeca buxtoni
- 85. Jakie zjawisko naturalne wpływa na przepływ wody w rzece Wołdze, a tym samym na poziom Morza Kaspijskiego?
A) El Niño
B) Niskociśnienia na Atlantyku Północnym
C) Tropikalne cyklony
D) Monsońskie opady deszczu
- 86. Które współczesne miasto odpowiada starożytnemu Xacitarxan?
A) Tamisheh
B) Astrachanie
C) Derbent
D) Atil
- 87. Które miasto było gospodarzem piątego szczytu państw nad Morzem Kaspijskim?
A) Aktau
B) Baku
C) Kazan
D) Astana
- 88. W którym starożytnym państwie, położonym na północy Iranu, znajdowało się miasto?
A) Anzali
B) Astara
C) Sari
D) Hirkania
- 89. Jaki problem może wystąpić na rosyjskich wewnętrznych szlakach wodnych w związku z zwiększonym ruchem?
A) Mogą zostać rozbudowane.
B) Mogą zostać sprywatyzowane.
C) Mogą występować zatory w niektórych miejscach.
D) Mogą zostać zamknięte na czas konserwacji.
|