 - 1. Petra, starożytne miasto wykute w różowo-czerwonych klifach, jest jednym z najbardziej niezwykłych stanowisk archeologicznych na świecie, położonym w dzisiejszej Jordanii. Często nazywana "Różanym Miastem" ze względu na kolor kamienia, z którego jest wykuta, Petra była niegdyś kwitnącym ośrodkiem handlowym w królestwie Nabatejczyków, kwitnącym od IV wieku pne do II wieku naszej ery. Miasto słynie z uderzającej architektury wykutej w skale i wyrafinowanego systemu kanałów wodnych, ukazując pomysłowość jego twórców. Odwiedzających wita kultowy Al-Khazneh, czyli "Skarbiec", majestatyczna fasada świątyni, która góruje nad wąskim kanionem zwanym Siq, który służy jako główne wejście do miasta. Rozległe ruiny Petry obejmują kompleks grobowców, duży amfiteatr oraz pozostałości domów i budynków publicznych, wszystkie opowiadające historię społeczeństwa, które opanowało sztukę życia w surowym pustynnym środowisku. To miejsce wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO przyciąga setki tysięcy turystów każdego roku, chętnych do odkrywania jego ponad 2000-letniej historii, oszałamiających krajobrazów i trwałego dziedzictwa Nabatejczyków, których kultura łączyła wpływy cywilizacji arabskiej, grecko-rzymskiej i wschodniej. Dziś Petra jest nie tylko świadectwem pomysłowości ludzkiej architektury, ale także symbolem bogatej i zawiłej historii starożytnego świata.
Jak pierwotnie nazywała się Petra?
A) The Rock City B) Wadi Musa C) Jedwabny Szlak D) Raqmu
- 2. W którym kraju znajduje się Petra?
A) Egipt B) Syria C) Arabia Saudyjska D) Jordan
- 3. Jaka słynna budowla jest najbardziej charakterystycznym symbolem Petry?
A) Al-Khazneh (Skarbiec) B) Wielka Świątynia C) Klasztor D) Królewskie grobowce
- 4. Kiedy Petra została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO?
A) 1990 B) 1978 C) 2000 D) 1985
- 5. Co oznacza nazwa "Petra" w języku greckim?
A) Twierdza B) Pustynia C) Miasto D) Skała
- 6. Który starożytny szlak handlowy przechodził przez Petrę?
A) Szlak kadzideł B) Korzenny Szlak C) Jedwabny Szlak D) Trasa przyczepy kempingowej
- 7. Kto ponownie odkrył Petrę dla zachodniego świata?
A) Thesiger B) Johann Ludwig Burckhardt C) David Livingstone D) William Robinson
- 8. Jaki rodzaj skał występuje głównie w Petrze?
A) Wapień B) Bazalt C) Piaskowiec D) Marmur
- 9. Co symbolizuje związek Petry z handlem?
A) Przyczepy kempingowe B) Statki C) Samoloty D) Pociągi
- 10. Jaki typ klimatu panuje w Petra?
A) Klimat tropikalny B) Pustynny klimat C) Klimat umiarkowany D) Klimat polarny
A) Rodzaj kamienia B) Wąski kanion prowadzący do Petry C) Lokalne danie D) Starożytny szlak handlowy
- 12. Jaka była główna funkcja Petry w czasach starożytnych?
A) Miejsce wydobycia B) Centrum rolnicze C) Centrum handlu D) Baza wojskowa
- 13. Jaka flora jest powszechna w Petrze?
A) Drzewa liściaste B) Drzewa tropikalne C) Różne rośliny pustynne D) Drzewa iglaste
- 14. W jaki sposób Nabatejczycy gromadzili wodę w Petrze?
A) Przekierowanie rzeki B) Akwedukty z morza C) Studnie podziemne D) Zbieranie wody deszczowej
- 15. Jaki jest podstawowy kolor formacji skalnych w Petrze?
A) Czerwony B) Szary C) Biały D) Czarny
- 16. Jakie naturalne zjawisko stanowi zagrożenie dla Petry?
A) Erupcje wulkaniczne B) Trzęsienia ziemi C) Powodzie błyskawiczne D) Tsunami
- 17. Jakie wydarzenie odbywa się co roku w Petrze?
A) Petra nocą B) Festiwal Świętojański C) Zimowa kraina czarów D) Dzień Zmarłych
- 18. Jaka jest wysokość klasztoru w Petrze?
A) 45 metrów B) 30 metrów C) 60 metrów D) 75 metrów
- 19. Jak nazywa się główne wejście do Petry?
A) Siq B) Ścieżka C) Brama D) Dolina
- 20. W którym roku Petra została ponownie odkryta przez świat zachodni?
A) 1812 B) 1492 C) 1600 D) 1776
- 21. Jaki styl architektoniczny dominuje w Petrze?
A) Renesans B) Barok C) Hellenistyczny D) Gotyk
- 22. Który z tych elementów jest główną cechą architektoniczną Petry?
A) Konstrukcje drewniane B) Fasady wykute w skale C) Betonowe ruiny D) Budynki stalowe
- 23. Jak powszechnie określa się Al-Deir?
A) Cytadela B) Klasztor C) Kolumnada D) Skarb Państwa
- 24. Z czego znana jest Petra?
A) Nowoczesne drapacze chmur B) Starożytna architektura wykuta w skale C) Fabryki przemysłowe D) Bujne ogrody
- 25. Co oferują formacje skalne w Petrze?
A) Naturalne piękno B) Wodospady C) Tropikalna sceneria D) Struktura miejska
- 26. W którym wieku Nabatejczycy osiedlili się w Petrze?
A) I wiek n.e. B) IV wiek p.n.e. C) VII wiek p.n.e. D) II wiek p.n.e.
- 27. Z czego Petra jest słynna ze względu na kolor piaskowca, z którego jest zbudowana?
A) Złote Miasto B) Czerwone Miasto C) Miasto Różane D) Białe Miasto
- 28. Kiedy Nabatejczycy zostali podbici przez Rzymian?
A) 106 r. n.e. B) IV wiek p.n.e. C) I wiek n.e. D) 363 r. n.e.
- 29. Które zjawisko naturalne przyczyniło się do upadku Petry w IV wieku?
A) Trzęsienie ziemi B) Erupcja wulkanu C) Powódź D) Susza
- 30. Które imperium anektowało Nabateę i nadało jej nową nazwę, Arabia Petraea?
A) Imperium Osmańskie B) Imperium Bizantyjskie C) Imperium Perskie D) Imperium Rzymskie
- 31. Z jakiej umiejętności Nabatejczycy byli szczególnie znani?
A) Praca z metalem B) Rzeźbienie w kamieniu C) Ceramika D) Tkactwo
- 32. Ilu mieszkańców miało miasto Petra w swoim największym rozkwicie, w I wieku naszej ery?
A) 10 000 B) 100 000 C) 20 000 D) 50 000
- 33. W której powieści Agathy Christie postać Petry odgrywa ważną rolę?
A) Orzeł w piasku B) Spotkanie ze śmiercią C) Bartleby D) Ostatni akt w Palmirze
- 34. W którym wydawnictwie ukazały się fotografie Petry autorstwa misjonarza Archibalda Fordera w 1909 roku?
A) Traveler's Digest B) National Geographic C) Petra Journal D) Ziemie Święte, Syria, Idumea, Arabia, Egipt i Nubia
- 35. Który z zamków został zdobyty przez grupę Turków przy pomocy miejscowych muzułmanów?
A) Alwaeira B) Al-Wu'ayra C) Qasr al-Bint D) El-Habis
- 36. Z której strony większość współczesnych turystów podchodzi do Petry obecnie?
A) Z północy B) Ze wschodu C) Z zachodu D) Z południa
- 37. Co odkryli robotnicy w 1964 roku przy wejściu do wąwozu Petra?
A) Mapa starożytnych szlaków handlowych. B) Napisy nagrobne w języku Nabatejczyków. C) Posągi bogów Nabatejczyków. D) Złote monety z czasów Cesarstwa Rzymskiego.
- 38. Kto napisał tekst piosenki 'HaSela haAdom' o tragicznej podróży do Petry?
A) Joan Ward B) Meir Har-Zion C) John Yarbrough D) Haim Hefer
- 39. Które dzieło starożytnego historyka wiąże się z identyfikacją Rekem jako Petry?
A) Józef Flawiusz B) Antygon C) Euzebiusz D) Diodor z Syrakuz
- 40. Która grobowiec została przekształcona w kościół w roku 446?
A) Grobowiec Jedwabiu B) Grobowiec Urny C) Grobowiec Pałacu D) Grobowiec Koryncki
- 41. Kto wykonał pierwsze precyzyjne rysunki Petry w 1828 roku?
A) Léon de Laborde i Louis-Maurice-Adolphe Linant de Bellefonds B) David Roberts C) Agnes Conway D) Frederic Edwin Church
- 42. Na których monetach rzymskich cesarzy znaleziono ślady w nabatejskich grobowcach?
A) Trajan B) Elagabal C) Hadrian D) Septymiusz Severus
- 43. Jaki element geograficzny tworzy wschodnią flankę doliny Arabah w pobliżu Petry?
A) Góry B) Niziny C) Rzeki D) Pustynie
- 44. Jaki element, który kiedyś znajdował się na Ulicy Kolumnowej, obecnie leży w ruinach?
A) Teatr B) Półkolista fontanna nymfeum C) Duży basen D) Pawilon na wyspie
- 45. Ile osób mogło pomieścić teatr w Petrze?
A) 24 metry szerokości B) 50 metrów szerokości C) 45 metrów wysokości D) Około 8500 osób
- 46. Gdzie znajduje się Wysokie Miejsce Ofiarnicze?
A) Poza głównym obszarem miasta. B) W pobliżu teatru w Petrze. C) Na szczycie góry Jebel Madbah. D) W stylu architektury hellenistycznej, charakterystycznym dla Nabatejczyków.
- 47. Jaka była szacunkowa maksymalna liczba mieszkańców Petry w okresie jej największego rozkwitu?
A) 100 000 mieszkańców B) 50 000 mieszkańców C) 10 000 mieszkańców D) 20 000 mieszkańców
- 48. W której grze wideo pojawia się fikcyjna wersja miasta Petra jako arena, w której można brać udział?
A) Civilization V B) Overwatch C) Mortal Kombat Annihilation D) Indiana Jones and the Last Crusade
- 49. Który historyk pisał o tym, że Grecy nazywali Rekeme miastem Petra?
A) Euzebiusz B) Józef Flawiusz C) Antygon D) Diodor Sycylijski
- 50. Który z pierwszych sułtanów Mameluków odwiedził Petrę w średniowieczu?
A) Nur ad-Din B) Baibars C) Saladin D) Al-Malik al-Kamil
- 51. Panowanie którego cesarza bizantyjskiego wiąże się z mapą Madaba, na której brakuje fragmentu dotyczącego Petry?
A) Arcadiusz B) Justynian I C) Teodozjusz II D) Konstantyn I
- 52. W którym okresie obszar w pobliżu klasztoru w Petrze był wykorzystywany do celów chrześcijańskich?
A) Okres nabatejski B) Okres bizantyjski C) Okres rzymski D) Okres hellenistyczny
- 53. W którym roku sztuka Johna Yarbrougha pod tytułem 'Petra' miała swoją premierę w teatrze Manhattan Repertory Theatre?
A) 2004 B) 2014 C) 2015 D) 1979
- 54. Która droga została zbudowana przez Trajana w latach 111-114?
A) Trasa Pax Romana B) Via Traiana Nova C) Szlak karawan Nabatejczyków D) Rzymska droga w Petrze
- 55. Kto poślubiła Mohammeda Abdullaha, Beduina z Petry?
A) Joan Ward B) Meir Har-Zion C) Agatha Christie D) Marguerite van Geldermalsen
- 56. Jaka jest pozycja Petry wśród siedmiu nowych cudów świata?
A) Została zdyskwalifikowana. B) Jest jednym z nich. C) Nigdy nie była brana pod uwagę. D) Nie znajduje się na tej liście.
- 57. Kto budował fortyfikacje, takie jak zamek Alwaeira, w XII wieku?
A) Mamelucy B) Bizantyńczycy C) Rycerze krzyżowcy D) Beduini
- 58. W której dekadzie rząd Jordanii przeniósł plemię Bedul?
A) Lata 60. XX wieku B) Lata 90. XX wieku C) Lata 70. XX wieku D) Lata 80. XX wieku
- 59. Jaka była rola Petry w relacjach z mieszkańcami Edomu w okresie żelaznym?
A) Forteca wojskowa B) Punkt postoju dla kupców C) Centrum rolnicze D) Miejsce kultu religijnego
- 60. Jaka funkcja biskupstwa w Petrze została przejęta przez inne miejsce przed rokiem 687?
A) Areopolis B) Region Negev C) Jerash D) Półwysep Synaj
- 61. Jaki był pierwotny cel przestrzeni znajdującej się przed klasztorem w Petrze?
A) Obszar handlowy B) Cel związany z praktykami religijnymi C) Występy teatralne D) Walki gladiatorów
- 62. Jaki był pierwotny cel budowli Colonnaded Street w Petrze?
A) Miejsce kultu religijnego B) Obszar handlowy C) Teatr D) Obszar mieszkalny
- 63. Jakie było nabatejskie imię dla miasta Petra?
A) Garshu B) Raqēmō C) Rekem D) Sela
- 64. W którym wieku Nabatejczycy uczynili z Petry swoje miasto-stolicę?
A) IV wiek p.n.e. B) II wiek p.n.e. C) I wiek n.e. D) III wiek p.n.e.
- 65. Jak UNESCO opisało Petrę?
A) Naturalny cud świata. B) Największy obszar archeologiczny w Jordanii. C) Najstarsze miasto na świecie. D) Jeden z najcenniejszych obiektów dziedzictwa kulturowego ludzkości.
- 66. Jaka postać, według przekazów, jest przedstawiona na tholosie (budowli kolistej) skarbca?
A) Atena B) Hera C) Artemis D) Izys-Tyche
- 67. Któremu bóstwu składano hołd podczas uczty w Petrze 25 grudnia, w czasach Epifaniusza z Salamis?
A) al-Uzza B) Allat C) Dziewica Khaabou D) Dushara
- 68. Która z grobowców w Petrze, według przypuszczeń, mogła być grobem królewskim?
A) Grobowiec Pałacowy B) Grobowiec Jedwabny C) Grobowiec z Wazonem D) Grobowiec Koryncki
- 69. W której grze z serii Civilization po raz pierwszy pojawiło się miasto Petra?
A) Civilization VI B) Civilization V C) Overwatch D) Mortal Kombat Annihilation
- 70. Która góra znajduje się w pobliżu Petry?
A) Jabal Al-Madbah B) Mount Kilimanjaro C) Mount Everest D) Góra Synaj
- 71. Kim był namiestnik rzymskiej prowincji Syria w momencie, gdy Półwysep Arabski, wówczas pod panowaniem Petry, został włączony do Cesarstwa Rzymskiego?
A) Trajan B) Sextius Florentinus C) Septymiusz Sewer D) Aulus Korneliusz Palma Frontonianus
- 72. Który cesarz odwiedził Petrę, ale jego wizyta nie spowodowała okresu szybkiego rozwoju?
A) Hadrian B) Trajan C) Septymiusz Severus D) Elagabal
- 73. Który bóg był najważniejszą męską postacią w religii Nabatejczyków?
A) Dushara B) Musa C) Harun D) Aaron
- 74. Jaki był pierwotny wpływ kulturowy na Nabatejczyków, zanim zostali oni zidentyfikowani jako plemię z północnej Arabii?
A) Kultura egipska B) Kultura aramejska C) Kultura rzymska D) Kultura grecka
- 75. Jakie zdarzenie wpłynęło na Petrę w grudniu 2022 roku?
A) Cunami B) Trzęsienie ziemi C) Burza piaskowa D) Silne powodzie
- 76. Jakie było jedno z pierwszych działań podjętych przez organizację PETA w odniesieniu do zwierząt wykorzystywanych do pracy w Petrze?
A) Budowa kliniki weterynaryjnej. B) Opublikowanie filmu ukazującego znęcanie się nad zwierzętami. C) Złożenie petycji o wprowadzenie bardziej restrykcyjnych przepisów. D) Organizowanie protestów w tym miejscu.
- 77. W którym roku John William Burgon otrzymał nagrodę Newdigate Uniwersytetu Oksfordzkiego za swój wiersz 'Petra'?
A) 1958 B) 2014 C) 1845 D) 1977
- 78. Który film dokumentalny wykorzystał technologię skanowania laserowego do badania Petry?
A) Time Scanners B) Dżinn C) Życie z Arabami: Dziewięć lat z Beduinami z Petry D) Petra: Zaginione miasto z kamienia
- 79. Jak nazywa się góra związana z grobem Aarona?
A) Góra Synaj B) Góra Zion C) Jabal Haroun D) Góra Nebo
- 80. Która powieść Blue Balliett ma postać o imieniu Petra?
A) Bartleby B) Chasing Vermeer C) Bogini Księżyca i syn D) Spotkanie ze śmiercią
|