- 1. Filozofia Wschodu obejmuje szeroki zakres tradycji filozoficznych wywodzących się z Azji, w tym między innymi hinduizm, buddyzm, konfucjanizm, taoizm i zen. Jedną z kluczowych zasad filozofii Wschodu jest koncepcja wzajemnych powiązań i harmonii z naturą. Kładzie ona nacisk na praktyki takie jak medytacja, uważność, współczucie i samoświadomość jako ścieżki do oświecenia i rozwoju duchowego. Filozofia Wschodu często koncentruje się na nietrwałości życia, koncepcji karmy i znaczeniu znalezienia wewnętrznego spokoju i równowagi w stale zmieniającym się świecie.
Kto założył filozofię taoizmu?
A) Sun Tzu
B) Budda
C) Konfucjusz
D) Lao Tzu
- 2. Który starożytny indyjski tekst jest podstawą filozofii hinduskiej?
A) Wedy
B) Bhagawad Gita
C) Upaniszady
D) Ramajana
- 3. Co oznacza termin "yin i yang" w chińskiej filozofii?
A) Podwójne siły, które wzajemnie się uzupełniają i są ze sobą powiązane
B) Dobro i zło
C) Tworzenie i niszczenie
D) Porządek i chaos
- 4. Co koncepcja "samsary" reprezentuje w hinduizmie i buddyzmie?
A) Ostateczna rzeczywistość
B) Cykl narodzin, śmierci i odrodzenia
C) Wieczna dusza
D) Droga do wyzwolenia
- 5. Jaki jest ostateczny cel buddyzmu?
A) Niebo
B) Odrodzenie
C) Nirvana
D) Oświecenie
- 6. Kto jest uważany za założyciela buddyzmu zen w Chinach?
A) Bodhidharma
B) Huineng
C) Dogen
D) Eihei Dogen
- 7. Jaki jest sanskrycki termin oznaczający "brak przywiązania" w filozofiach Wschodu?
A) Moksha
B) Vairagya
C) Samsara
D) Prajna
- 8. Jaki jest termin "nietrwałość" w buddyzmie?
A) Samadhi
B) Prajna
C) Dukkha
D) Anicca
- 9. Kim był starożytny chiński filozof znany ze swoich nauk konfucjańskich?
A) Xunzi
B) Zhuangzi
C) Konfucjusz
D) Mencjusz
- 10. Jakie określenie używane jest do odniesienia się do starożytnych tradycji filozoficznych subkontynentu indyjskiego?
A) Synteza brahmiczna
B) Nauki wedyjskie
C) Synteza hinduistyczna
D) Sanskrit: dárśana
- 11. Jak tradycyjnie nazywa się hinduizm, co oznacza „wieczne prawo” lub „wieczna ścieżka”?
A) Dharmashastra
B) Sanātana Dharma
C) Droga Brahmana
D) Vedanta
- 12. Która z poniższych opcji NIE jest jedną z głównych tradycji w hinduizmie?
A) Dżinizm
B) Szaiwizm
C) Waisznawizm
D) Szaktizm
- 13. Które teksty filozoficzne są uważane za jedne z najstarszych zachowanych w Indiach?
A) Mahabharata
B) Ramajana
C) Wedy
D) Upaniszady
- 14. Które pojęcie odnosi się do cyklu narodzin, śmierci i odrodzenia w filozofii indyjskiej?
A) Samsara
B) Karma
C) Moksha
D) Dharma
- 15. Co oznacza słowo 'dharma' w kontekście hinduizmu?
A) Cykl narodzin i śmierci
B) Nienawiść
C) Wyzwolenie z reinkarnacji
D) Obowiązek lub sprawiedliwość
- 16. Która indyjska koncepcja filozoficzna kładzie nacisk na nienawiść?
A) Samsara
B) Ahimsa
C) Karma
D) Dharma
- 17. Jakie jest pojęcie oznaczające wiarygodne źródła wiedzy w filozofii indyjskiej?
A) Pramana
B) Atman
C) Brahman
D) Sunyata
- 18. Który nurt filozoficzny rozkwitł w okresie nowożytnym za sprawą takich filozofów jak Raghunatha Siromani?
A) Samkhya
B) Navya-Nyāya
C) Vedanta
D) Yoga
- 19. Do jakiego imperium rozprzestrzeniła się myśl hinduska w Azji Południowo-Wschodniej?
A) Imperium Gupta
B) Imperium Srivijaya
C) Imperium Mogołów
D) Imperium Maurjów
- 20. Który tekst jest związany z filozofią miłości w literaturze indyjskiej?
A) Arthashastra
B) Upaniszady
C) Kama Sutra
D) Ramajana
- 21. Który filozof sformułował odpowiedź w tradycji dżinizmu w okresie nowożytnym?
A) Jayarama Pancanana
B) Mahadeva Punatamakara
C) Raghunatha Siromani
D) Yashovijaya
- 22. Które koncepcje filozoficzne obejmują badania nad metafizyką, w tym nad Brahmanem i Atmanem?
A) Aksjologia
B) Ontologia
C) Filozofia polityczna
D) Epistemologia
- 23. Który tekst jest powiązany z filozofią polityczną w literaturze indyjskiej?
A) Kama Sutra
B) Upaniszady
C) Arthashastra
D) Ramajana
- 24. Ilu głównych nurtów filozofii hinduizmu, w tradycji ortodoksyjnej, istnieje?
A) Sześć
B) Pięć
C) Siedem
D) Cztery
- 25. Która szkoła jest znana ze swojego nacisku na medytację i wyzwolenie?
A) Mīmāṃsā
B) Vaisheshika
C) Nyaya
D) Joga
- 26. Który z poniższych tekstów jest najważniejszym dziełem szkoły jogi?
A) Vedanta Sutras (Aforyzmy Wedanty)
B) Samkhyakarika
C) Yoga Sutras (Aforyzmy Jogi)
D) Nyaya Sutras (Aforyzmy Logiki)
- 27. Które z rodzajów wiedzy (pramana) nie są akceptowane przez epistemologię szkoły Samkhya?
A) Pratyakṣa (poznanie bezpośrednie)
B) Anumāṇa (wnioskowanie)
C) Śabda (słowo/świadectwo)
D) Upamāṇa (porównanie)
- 28. W którym okresie obowiązywała podział na sześć ortodoksyjnych szkół?
A) Okres średniowiecza
B) Okres Gupta
C) Okres wedyjski
D) Okres Maurjów
- 29. Która ze szkół przetrwała do XVII wieku pod nazwą Navya Nyaya?
A) Samkhya
B) Mīmāṃsā
C) Nyaya
D) Vaisheshika
- 30. Który tekst jest związany z rozwojem szkoły Samkhya w okresie średniowiecza?
A) Bhagavad Gita
B) Sāṁkhyapravacana Sūtra
C) Upaniszady
D) Rigveda
- 31. Do jakiej szkoły filozoficznej należały zasady, które zostały włączone do jogi i wedanty?
A) Samkhya
B) Nyaya
C) Vaisheshika
D) Mīmāṃsā
- 32. Która z poniższych szkół filozofii indyjskiej jest szkołą nieortodoksyjną?
A) Vedanta
B) Buddyzm
C) Yoga
D) Nyaya
- 33. O czym szkoła Nyāya argumentuje w swoich debatach filozoficznych?
A) O istnieniu Boga-stwórcy (Ishvara)
B) O autorytecie Wed
C) O koncepcji karmy
D) O istnieniu atomów
- 34. Która szkoła filozofii jest znana ze swojego naturalistycznego podejścia i atomizmu?
A) Vaiśeṣika
B) Mīmāṃsā
C) Yoga
D) Nyāya
- 35. Którą dodatkową kategorię późniejsi przedstawiciele szkoły Vaiśeṣika dodali do pierwotnych sześciu kategorii (padārthas)?
A) Chitta (substancja umysłu)
B) Abhava (nieistnienie)
C) Buddhi (intelekt)
D) Karma (czyn)
- 36. Który uczony w dziedzinie Mīmāṃsā jest znany ze swoich prac z VII wieku?
A) Udayana
B) Prabhākara
C) Śrīdhara
D) Kumārila Bhaṭṭa
- 37. Która szkoła filozoficzna została wpłynięta przez Mīmāṃsā, znany również jako Uttara-Mīmāṃsā?
A) Nyāya
B) Vaiśeṣika
C) Yoga
D) Vedanta
- 38. Która z odgałęzień filozofii Wedanty kładzie nacisk na kwalifikowany monizm?
A) Bhedabheda
B) Dvaita
C) Advaita
D) Vishishtadvaita
- 39. Które z odłamów filozofii Wedanty jest związane z ruchem bhakti?
A) Dvaita
B) Bhedabheda
C) Advaita
D) Vishishtadvaita, ze względu na nacisk na oddanie.
- 40. Który z poniższych tekstów NIE jest częścią Prasthanatrayi?
A) Brahma Sutry
B) Główne Upaniszady
C) Bhagavad Gita
D) Ramajana
- 41. Które pojęcie odnosi się do indywidualnej duszy w filozofii Wedanty?
A) Ātman
B) Samsara
C) Prakriti
D) Brahman
- 42. Czym jest Prakriti w filozofii Wedanty?
A) Cykl reinkarnacji
B) Świat empiryczny
C) Indywidualna dusza
D) Ostateczna rzeczywistość
- 43. Który ze szkół szaiwizmu został założony przez Lakulishę około II wieku naszej ery?
A) Pratyabhijña
B) Śaiva Siddhānta
C) Raseśvara
D) Paśupata
- 44. Z jaką formą szaiwizmu związana jest szkoła Pratyabhijña?
A) niedualistyczna tantra szaiwistyczna
B) szaiwizm związany z filozofią merkuryalną
C) dualistyczny szaiwizm
D) aszetyczny szaiwizm
- 45. Która uczelnia jest znana ze swoich badań nad rtęcią?
A) Raseśvara
B) Pratyabhijña
C) Śaiva Siddhānta
D) Pāṇini Darśana
- 46. Filozofia dżinizmu jest częścią której tradycji?
A) Szaivizm
B) Buddyzm
C) Wieda
D) Śramaṇa
- 47. Które z poniższych pojęć jest wspólne dla dżinizmu, hinduizmu i buddyzmu?
A) Karma
B) Pāṇini Darśana
C) Pratyabhijña
D) Raseśvara
- 48. Kto jest uważany za ważną postać w rozwoju jainistycznej myśli filozoficznej?
A) Utpaladeva
B) Pāṇini
C) Lakulisha
D) Mahavira
- 49. Która filozofia wywodzi się z ruchu śramana i neguje koncepcję atmana?
A) Cārvāka
B) Śaiva Siddhānta
C) Dżinizm
D) Buddyzm
- 50. Jakie jest główne zagadnienie filozofii buddyjskiej?
A) Ustalenie stałej tożsamości osobistej.
B) Oswobodzenie od cierpienia (dukkha).
C) Osiągnięcie bogactwa materialnego.
D) Zrozumienie prawd metafizycznych.
- 51. Które z kluczowych koncepcji buddyzmu krytykuje utrwaloną tożsamość osobistą?
A) Shunyata (pustka)
B) Vijnapti-matra (tylko świadomość)
C) Dukkha (cierpienie)
D) Anatta (brak trwałego "ja")
- 52. Do jakiej tradycji filozoficznej Dignāga wniósł wkład w filozofii indyjskiej?
A) „Spadek logiki”.
B) „Rewolucja metafizyczna”.
C) „Przełom epistemologiczny”.
D) „Przebudzenie duchowe”.
- 53. Która szkoła Pramāṇa promowała złożoną formę epistemologii i logiki buddyjskiej?
A) Szkoła Samkhya.
B) Szkoła Dignāga.
C) Szkoła Nyaya.
D) Szkoła Vedanta.
- 54. Który filozof szkoły Yogacara z Azji Wschodniej przyczynił się do nowych osiągnięć w buddyzmie?
A) Dharmakirti
B) Sakya Pandita
C) Xuanzang
D) Nagarjuna
- 55. Który chiński modernistka odegrał ważną rolę w rozwoju nowoczesnego buddyzmu?
A) Taixu
B) Mencjusz
C) Konfucjusz
D) Laozi
- 56. Która forma buddyzmu była inspirowana przez psychologię zachodnią?
A) Buddyzm Theravada
B) Buddyzm Zen
C) Buddyzm Czystej Krainy
D) Buddyzm zachodni
- 57. Na czym skupia się ruch Vipassana?
A) Wiara w zjawiska nadprzyrodzone
B) Praktyki medytacji uważności
C) Odrzucenie wszystkich form buddyzmu
D) Ceremonie o charakterze rytualnym
- 58. Która z form współczesnego buddyzmu jest znana jako 'buddyzm dla życia ludzkiego'?
A) Chiński buddyzm humanistyczny
B) Buddyzm therawada
C) Japoński zen-buddyzm
D) Tibetanski buddyzm wadżrajana
- 59. Kto jest uważany za założyciela sikhizmu?
A) Mahatma Gandhi
B) Swami Vivekananda
C) Ram Mohan Roy
D) Guru Nanak
- 60. Jaki jest główny święty tekst sikhizmu?
A) Tripitaka
B) Upaniszady
C) Bhagavad Gita
D) Guru Granth Sahib
- 61. Które pojęcie w filozofii sikhijskiej podkreśla nieustanną duchową medytację nad imieniem Boga?
A) Dharma
B) Seva
C) Simran
D) Advaita Vedanta
- 62. Na czym polega pojęcie „Seva” w sikhizmie?
A) Życie monastyczne
B) Bezinteresowna służba
C) Ofiara rytualna
D) Medytacja
- 63. Które z poniższych opcji nie jest jednym z trzech filarów sikhizmu?
A) Vand Chakko
B) Mnisztwo
C) Kirat Karo
D) Naam Japna
- 64. Kim była kluczowa postać w ruchu Brahmo Samaj?
A) Guru Nanak
B) Mahatma Gandhi
C) Swami Vivekananda
D) Ram Mohan Roy
- 65. Którą filozofię Swami Vivekananda pomógł spopularyzować na Zachodzie?
A) Mohizm
B) Advaita Vedanta
C) Konfucjanizm
D) Legalizm
- 66. Który ruch został zainicjowany przez Ram Mohan Roy?
A) Arya Samaj
B) Towarzystwo Teozoficzne
C) Brahmo Samaj
D) Rashtriya Swayamsevak Sangh
- 67. Kim był współczesny interpretator i obrońca dżinizmu?
A) Virchand Gandhi
B) Ram Mohan Roy
C) Swami Vivekananda
D) Mahatma Gandhi
- 68. Która dynastia była świadkiem wprowadzenia buddyzmu do Chin?
A) Dynastia Han
B) Imperium Maurjów
C) Imperium Mogołów
D) Dynastia Zhou
- 69. Jak nazywa się chiński nurt filozoficzny, który kładzie nacisk na harmonię z Tao?
A) Mohizm
B) Legalizm
C) Konfucjanizm
D) Daoizm
- 70. Który z chińskich nurtów filozoficznych jest znany ze swojego nacisku na ścisłe zasady i kontrolę państwową?
A) Legalizm
B) Konfucjanizm
C) Mohizm
D) Daoizm
- 71. Jak nazywa się jeszcze konfucjanizm?
A) Daoizm
B) Buddyzm
C) Ruizm
D) Legalizm
- 72. Która zasada jest uważana za podstawę wartości konfucjańskich?
A) Niebo (Tiān)
B) Karma
C) Nirwana
D) Dao
- 73. Jak nazywa się współczesne odrodzenie konfucjanizmu?
A) Nowy konfucjanizm
B) Neo-konfucjanizm
C) Nowoczesny konfucjanizm
D) Klasyczny konfucjanizm
- 74. Jakie jest pojęcie odpowiadające 'filialnemu pobożności' w konfucjanizmie?
A) Xiào (孝) - pobożność wobec rodziców
B) Lǐ (禮/礼) - etykieta, obyczajność
C) Rén (仁) - dobroć, humanitaryzm
D) Tiān (天) - niebo, natura
- 75. W którym kraju konfucjanizm stał się dominującą ideologią podczas dynastii Joseon?
A) Korea
B) Japonia
C) Wietnam
D) Tajwan
- 76. Kim był kluczowa postać w szkole legalizmu, znany ze swojej pracy jako administrator i filozof polityczny?
A) Mozi
B) Shen Buhai
C) Han Fei
D) Konfucjusz
- 77. Które państwo zostało przekształcone przez Shang Yanga w potęgę dominującą, która ostatecznie podbiła Chiny w 221 roku p.n.e.?
A) Wei
B) Han
C) Qin
D) Chu
- 78. Który kierunek myśli został założony przez Mozi i jego uczniów?
A) Mohizm
B) Daoizm
C) Legalizm
D) Konfucjanizm
- 79. Z jaką koncepcją filozofia Mohizmu jest najbardziej związana, podkreślając równy stosunek do wszystkich jednostek?
A) Obiektywna troska
B) Konfucjański rytuał
C) Legalistyczny pragmatyzm
D) Taoistyczna spontaniczność
- 80. Jak nazywano główny tekst szkoły moizmu?
A) Mozi
B) Han Feizi
C) Dao De Jing
D) Analekty
- 81. Która z cnót w taoizmie kładzie nacisk na działanie bez wysiłku?
A) Wu wei
B) Pu
C) Spontaniczność
D) Ziran
- 82. Kiedy zaczęły się kształtować wczesne formy taoizmu?
A) W okresie dynastii Han
B) W IV wieku p.n.e.
C) W okresie dynastii Tang
D) W I wieku n.e.
- 83. Kto jest uważany za założyciela szkoły naturalizmu, czyli doktryny Yin i Yang?
A) Zou Yan
B) Mozi
C) Konfucjusz
D) Laozi
- 84. Jakie pojęcia He Yan i Wang Bi wykorzystali do opisania głębokiej natury Tao?
A) "Ziran" (naturalność)
B) "Wu" (nicość, niebyć, negatyw)
C) "Yin-yang"
D) "Pu" (prostota)
- 85. Kim była kluczowa postać w ruchu Kokugaku w okresie Edo w Japonii?
A) Nishi Amane
B) Motoori Norinaga
C) Kitaro Nishida
D) Fukuzawa Yukichi
- 86. Jak nazywa się oficjalna ideologia polityczna Korei Północnej?
A) Legalizm
B) Marksizm-leninizm
C) Konfucjanizm
D) Juche
- 87. Który filozof przewidział, że Upaniszady będą miały wpływ na myśl zachodnią?
A) Carl Jung
B) Arthur Schopenhauer
C) Watsuji Tetsurô
D) Jean Gebser
- 88. Które środowisko intelektualne w okresie Meiji promowało idee oświecenia europejskiego?
A) Nowy Konfucjanizm
B) Kokugaku
C) Szkoła Kyoto
D) Meirokusha
- 89. Które dzieła niemieckiego filozofa zostały przetłumaczone na język chiński przez Yana Fu?
A) Georg Wilhelm Friedrich Hegel
B) Friedrich Nietzsche
C) John Stuart Mill
D) Immanuel Kant
- 90. Który chiński filozof był pod wpływem pragmatyzmu Johna Deweya?
A) Xu Fuguan
B) Zhang Zhidong
C) Mao Zedong
D) Hu Shih
- 91. Którego chińskiego przywódcy rewolucyjnego filozofia jest znana jako maoizm?
A) Sun Yat-sen
B) Hu Shih
C) Mao Zedong
D) Zhang Zhidong
- 92. Który ruch w Chinach dążył do wprowadzenia zachodnich idei demokracji i republiki?
A) Ruch Czwartego Maja
B) Nowa Konfucjanizm
C) Krytyczny Buddyzm
D) Szkoła Kyoto
- 93. Jakie były główne wpływy filozoficzne na nowy konfucjanizm w Chinach?
A) Zachodni marksizm
B) Buddyzm
C) Tradycyjne myśli konfucjańskie
D) Daoizm
- 94. Zgodnie z tekstem, dlaczego w Azji nie istnieje jedna, spójna tradycja filozoficzna?
A) Ponieważ różne, niezależne tradycje wchodziły ze sobą w interakcje na przestrzeni czasu.
B) Ponieważ filozofie azjatyckie były tłumione przez wpływy zachodnie.
C) W wyniku geograficznej izolacji.
D) Ze względu na brak dokumentacji historycznej.
- 95. Który filozof jest powszechnie znany z twierdzenia, że tylko języki grecki i niemiecki są odpowiednie do filozofowania?
A) Carine Defoort
B) Martin Heidegger
C) Rein Raud
D) Victoria S. Harrison
- 96. Kto ukuł termin „zhexue” w 1873 roku?
A) Victoria S. Harrison
B) Martin Heidegger
C) Carine Defoort
D) Nishi Amane
- 97. Który naukowiec popiera koncepcję filozofii jako 'rodziny', która obejmuje zarówno myśl zachodnią, jak i azjatycką?
A) Victoria S. Harrison
B) Ouyang Min
C) Rein Raud
D) Carine Defoort
- 98. Kto sprzeciwia się tradycyjnemu, „rodzinnemu” podejściu do filozofii i proponuje bardziej elastyczną definicję?
A) Ouyang Min
B) Carine Defoort
C) Rein Raud
D) Victoria S. Harrison
- 99. Jakie jest oryginalne określenie dla słowa 'zhexue'?
A) Tetsugaku
B) Dao
C) Ziran
D) Dharma
|