- 1. Filozofia Wschodu obejmuje szeroki zakres tradycji filozoficznych wywodzących się z Azji, w tym między innymi hinduizm, buddyzm, konfucjanizm, taoizm i zen. Jedną z kluczowych zasad filozofii Wschodu jest koncepcja wzajemnych powiązań i harmonii z naturą. Kładzie ona nacisk na praktyki takie jak medytacja, uważność, współczucie i samoświadomość jako ścieżki do oświecenia i rozwoju duchowego. Filozofia Wschodu często koncentruje się na nietrwałości życia, koncepcji karmy i znaczeniu znalezienia wewnętrznego spokoju i równowagi w stale zmieniającym się świecie.
Kto założył filozofię taoizmu?
A) Lao Tzu
B) Konfucjusz
C) Budda
D) Sun Tzu
- 2. Który starożytny indyjski tekst jest podstawą filozofii hinduskiej?
A) Upaniszady
B) Ramajana
C) Wedy
D) Bhagawad Gita
- 3. Co oznacza termin "yin i yang" w chińskiej filozofii?
A) Porządek i chaos
B) Dobro i zło
C) Tworzenie i niszczenie
D) Podwójne siły, które wzajemnie się uzupełniają i są ze sobą powiązane
- 4. Co koncepcja "samsary" reprezentuje w hinduizmie i buddyzmie?
A) Cykl narodzin, śmierci i odrodzenia
B) Wieczna dusza
C) Droga do wyzwolenia
D) Ostateczna rzeczywistość
- 5. Jaki jest ostateczny cel buddyzmu?
A) Oświecenie
B) Odrodzenie
C) Niebo
D) Nirvana
- 6. Kto jest uważany za założyciela buddyzmu zen w Chinach?
A) Dogen
B) Bodhidharma
C) Eihei Dogen
D) Huineng
- 7. Jaki jest sanskrycki termin oznaczający "brak przywiązania" w filozofiach Wschodu?
A) Moksha
B) Vairagya
C) Prajna
D) Samsara
- 8. Jaki jest termin "nietrwałość" w buddyzmie?
A) Anicca
B) Prajna
C) Dukkha
D) Samadhi
- 9. Kim był starożytny chiński filozof znany ze swoich nauk konfucjańskich?
A) Xunzi
B) Mencjusz
C) Zhuangzi
D) Konfucjusz
- 10. Jakie określenie używane jest do odniesienia się do starożytnych tradycji filozoficznych subkontynentu indyjskiego?
A) Synteza hinduistyczna
B) Nauki wedyjskie
C) Sanskrit: dárśana
D) Synteza brahmiczna
- 11. Jak tradycyjnie nazywa się hinduizm, co oznacza „wieczne prawo” lub „wieczna ścieżka”?
A) Dharmashastra
B) Sanātana Dharma
C) Vedanta
D) Droga Brahmana
- 12. Która z poniższych opcji NIE jest jedną z głównych tradycji w hinduizmie?
A) Szaiwizm
B) Szaktizm
C) Waisznawizm
D) Dżinizm
- 13. Które teksty filozoficzne są uważane za jedne z najstarszych zachowanych w Indiach?
A) Mahabharata
B) Upaniszady
C) Wedy
D) Ramajana
- 14. Które pojęcie odnosi się do cyklu narodzin, śmierci i odrodzenia w filozofii indyjskiej?
A) Samsara
B) Dharma
C) Moksha
D) Karma
- 15. Co oznacza słowo 'dharma' w kontekście hinduizmu?
A) Cykl narodzin i śmierci
B) Nienawiść
C) Obowiązek lub sprawiedliwość
D) Wyzwolenie z reinkarnacji
- 16. Która indyjska koncepcja filozoficzna kładzie nacisk na nienawiść?
A) Samsara
B) Karma
C) Ahimsa
D) Dharma
- 17. Jakie jest pojęcie oznaczające wiarygodne źródła wiedzy w filozofii indyjskiej?
A) Brahman
B) Pramana
C) Sunyata
D) Atman
- 18. Który nurt filozoficzny rozkwitł w okresie nowożytnym za sprawą takich filozofów jak Raghunatha Siromani?
A) Navya-Nyāya
B) Vedanta
C) Yoga
D) Samkhya
- 19. Do jakiego imperium rozprzestrzeniła się myśl hinduska w Azji Południowo-Wschodniej?
A) Imperium Gupta
B) Imperium Srivijaya
C) Imperium Maurjów
D) Imperium Mogołów
- 20. Który tekst jest związany z filozofią miłości w literaturze indyjskiej?
A) Upaniszady
B) Kama Sutra
C) Arthashastra
D) Ramajana
- 21. Który filozof sformułował odpowiedź w tradycji dżinizmu w okresie nowożytnym?
A) Mahadeva Punatamakara
B) Raghunatha Siromani
C) Jayarama Pancanana
D) Yashovijaya
- 22. Które koncepcje filozoficzne obejmują badania nad metafizyką, w tym nad Brahmanem i Atmanem?
A) Aksjologia
B) Epistemologia
C) Ontologia
D) Filozofia polityczna
- 23. Który tekst jest powiązany z filozofią polityczną w literaturze indyjskiej?
A) Arthashastra
B) Kama Sutra
C) Ramajana
D) Upaniszady
- 24. Ilu głównych nurtów filozofii hinduizmu, w tradycji ortodoksyjnej, istnieje?
A) Pięć
B) Sześć
C) Siedem
D) Cztery
- 25. Która szkoła jest znana ze swojego nacisku na medytację i wyzwolenie?
A) Nyaya
B) Vaisheshika
C) Mīmāṃsā
D) Joga
- 26. Który z poniższych tekstów jest najważniejszym dziełem szkoły jogi?
A) Vedanta Sutras (Aforyzmy Wedanty)
B) Yoga Sutras (Aforyzmy Jogi)
C) Samkhyakarika
D) Nyaya Sutras (Aforyzmy Logiki)
- 27. Które z rodzajów wiedzy (pramana) nie są akceptowane przez epistemologię szkoły Samkhya?
A) Śabda (słowo/świadectwo)
B) Anumāṇa (wnioskowanie)
C) Pratyakṣa (poznanie bezpośrednie)
D) Upamāṇa (porównanie)
- 28. W którym okresie obowiązywała podział na sześć ortodoksyjnych szkół?
A) Okres Maurjów
B) Okres Gupta
C) Okres wedyjski
D) Okres średniowiecza
- 29. Która ze szkół przetrwała do XVII wieku pod nazwą Navya Nyaya?
A) Vaisheshika
B) Mīmāṃsā
C) Nyaya
D) Samkhya
- 30. Który tekst jest związany z rozwojem szkoły Samkhya w okresie średniowiecza?
A) Sāṁkhyapravacana Sūtra
B) Rigveda
C) Upaniszady
D) Bhagavad Gita
- 31. Do jakiej szkoły filozoficznej należały zasady, które zostały włączone do jogi i wedanty?
A) Samkhya
B) Mīmāṃsā
C) Vaisheshika
D) Nyaya
- 32. Która z poniższych szkół filozofii indyjskiej jest szkołą nieortodoksyjną?
A) Yoga
B) Nyaya
C) Vedanta
D) Buddyzm
- 33. O czym szkoła Nyāya argumentuje w swoich debatach filozoficznych?
A) O autorytecie Wed
B) O istnieniu Boga-stwórcy (Ishvara)
C) O koncepcji karmy
D) O istnieniu atomów
- 34. Która szkoła filozofii jest znana ze swojego naturalistycznego podejścia i atomizmu?
A) Mīmāṃsā
B) Vaiśeṣika
C) Nyāya
D) Yoga
- 35. Którą dodatkową kategorię późniejsi przedstawiciele szkoły Vaiśeṣika dodali do pierwotnych sześciu kategorii (padārthas)?
A) Buddhi (intelekt)
B) Karma (czyn)
C) Chitta (substancja umysłu)
D) Abhava (nieistnienie)
- 36. Który uczony w dziedzinie Mīmāṃsā jest znany ze swoich prac z VII wieku?
A) Prabhākara
B) Śrīdhara
C) Udayana
D) Kumārila Bhaṭṭa
- 37. Która szkoła filozoficzna została wpłynięta przez Mīmāṃsā, znany również jako Uttara-Mīmāṃsā?
A) Vedanta
B) Vaiśeṣika
C) Yoga
D) Nyāya
- 38. Która z odgałęzień filozofii Wedanty kładzie nacisk na kwalifikowany monizm?
A) Dvaita
B) Advaita
C) Bhedabheda
D) Vishishtadvaita
- 39. Które z odłamów filozofii Wedanty jest związane z ruchem bhakti?
A) Vishishtadvaita, ze względu na nacisk na oddanie.
B) Bhedabheda
C) Advaita
D) Dvaita
- 40. Który z poniższych tekstów NIE jest częścią Prasthanatrayi?
A) Bhagavad Gita
B) Główne Upaniszady
C) Brahma Sutry
D) Ramajana
- 41. Które pojęcie odnosi się do indywidualnej duszy w filozofii Wedanty?
A) Ātman
B) Samsara
C) Brahman
D) Prakriti
- 42. Czym jest Prakriti w filozofii Wedanty?
A) Świat empiryczny
B) Cykl reinkarnacji
C) Ostateczna rzeczywistość
D) Indywidualna dusza
- 43. Który ze szkół szaiwizmu został założony przez Lakulishę około II wieku naszej ery?
A) Paśupata
B) Pratyabhijña
C) Raseśvara
D) Śaiva Siddhānta
- 44. Z jaką formą szaiwizmu związana jest szkoła Pratyabhijña?
A) dualistyczny szaiwizm
B) aszetyczny szaiwizm
C) szaiwizm związany z filozofią merkuryalną
D) niedualistyczna tantra szaiwistyczna
- 45. Która uczelnia jest znana ze swoich badań nad rtęcią?
A) Pratyabhijña
B) Pāṇini Darśana
C) Śaiva Siddhānta
D) Raseśvara
- 46. Filozofia dżinizmu jest częścią której tradycji?
A) Śramaṇa
B) Buddyzm
C) Szaivizm
D) Wieda
- 47. Które z poniższych pojęć jest wspólne dla dżinizmu, hinduizmu i buddyzmu?
A) Pāṇini Darśana
B) Pratyabhijña
C) Raseśvara
D) Karma
- 48. Kto jest uważany za ważną postać w rozwoju jainistycznej myśli filozoficznej?
A) Mahavira
B) Pāṇini
C) Utpaladeva
D) Lakulisha
- 49. Która filozofia wywodzi się z ruchu śramana i neguje koncepcję atmana?
A) Buddyzm
B) Cārvāka
C) Śaiva Siddhānta
D) Dżinizm
- 50. Jakie jest główne zagadnienie filozofii buddyjskiej?
A) Oswobodzenie od cierpienia (dukkha).
B) Ustalenie stałej tożsamości osobistej.
C) Zrozumienie prawd metafizycznych.
D) Osiągnięcie bogactwa materialnego.
- 51. Które z kluczowych koncepcji buddyzmu krytykuje utrwaloną tożsamość osobistą?
A) Dukkha (cierpienie)
B) Vijnapti-matra (tylko świadomość)
C) Anatta (brak trwałego "ja")
D) Shunyata (pustka)
- 52. Do jakiej tradycji filozoficznej Dignāga wniósł wkład w filozofii indyjskiej?
A) „Rewolucja metafizyczna”.
B) „Przebudzenie duchowe”.
C) „Spadek logiki”.
D) „Przełom epistemologiczny”.
- 53. Która szkoła Pramāṇa promowała złożoną formę epistemologii i logiki buddyjskiej?
A) Szkoła Vedanta.
B) Szkoła Dignāga.
C) Szkoła Nyaya.
D) Szkoła Samkhya.
- 54. Który filozof szkoły Yogacara z Azji Wschodniej przyczynił się do nowych osiągnięć w buddyzmie?
A) Dharmakirti
B) Sakya Pandita
C) Xuanzang
D) Nagarjuna
- 55. Który chiński modernistka odegrał ważną rolę w rozwoju nowoczesnego buddyzmu?
A) Laozi
B) Konfucjusz
C) Mencjusz
D) Taixu
- 56. Która forma buddyzmu była inspirowana przez psychologię zachodnią?
A) Buddyzm Czystej Krainy
B) Buddyzm zachodni
C) Buddyzm Theravada
D) Buddyzm Zen
- 57. Na czym skupia się ruch Vipassana?
A) Praktyki medytacji uważności
B) Odrzucenie wszystkich form buddyzmu
C) Wiara w zjawiska nadprzyrodzone
D) Ceremonie o charakterze rytualnym
- 58. Która z form współczesnego buddyzmu jest znana jako 'buddyzm dla życia ludzkiego'?
A) Tibetanski buddyzm wadżrajana
B) Japoński zen-buddyzm
C) Buddyzm therawada
D) Chiński buddyzm humanistyczny
- 59. Kto jest uważany za założyciela sikhizmu?
A) Guru Nanak
B) Mahatma Gandhi
C) Ram Mohan Roy
D) Swami Vivekananda
- 60. Jaki jest główny święty tekst sikhizmu?
A) Bhagavad Gita
B) Guru Granth Sahib
C) Upaniszady
D) Tripitaka
- 61. Które pojęcie w filozofii sikhijskiej podkreśla nieustanną duchową medytację nad imieniem Boga?
A) Dharma
B) Advaita Vedanta
C) Seva
D) Simran
- 62. Na czym polega pojęcie „Seva” w sikhizmie?
A) Życie monastyczne
B) Ofiara rytualna
C) Medytacja
D) Bezinteresowna służba
- 63. Które z poniższych opcji nie jest jednym z trzech filarów sikhizmu?
A) Vand Chakko
B) Naam Japna
C) Mnisztwo
D) Kirat Karo
- 64. Kim była kluczowa postać w ruchu Brahmo Samaj?
A) Ram Mohan Roy
B) Swami Vivekananda
C) Mahatma Gandhi
D) Guru Nanak
- 65. Którą filozofię Swami Vivekananda pomógł spopularyzować na Zachodzie?
A) Konfucjanizm
B) Advaita Vedanta
C) Mohizm
D) Legalizm
- 66. Który ruch został zainicjowany przez Ram Mohan Roy?
A) Arya Samaj
B) Rashtriya Swayamsevak Sangh
C) Brahmo Samaj
D) Towarzystwo Teozoficzne
- 67. Kim był współczesny interpretator i obrońca dżinizmu?
A) Ram Mohan Roy
B) Mahatma Gandhi
C) Virchand Gandhi
D) Swami Vivekananda
- 68. Która dynastia była świadkiem wprowadzenia buddyzmu do Chin?
A) Dynastia Zhou
B) Imperium Maurjów
C) Imperium Mogołów
D) Dynastia Han
- 69. Jak nazywa się chiński nurt filozoficzny, który kładzie nacisk na harmonię z Tao?
A) Daoizm
B) Legalizm
C) Mohizm
D) Konfucjanizm
- 70. Który z chińskich nurtów filozoficznych jest znany ze swojego nacisku na ścisłe zasady i kontrolę państwową?
A) Mohizm
B) Daoizm
C) Legalizm
D) Konfucjanizm
- 71. Jak nazywa się jeszcze konfucjanizm?
A) Ruizm
B) Buddyzm
C) Legalizm
D) Daoizm
- 72. Która zasada jest uważana za podstawę wartości konfucjańskich?
A) Nirwana
B) Niebo (Tiān)
C) Dao
D) Karma
- 73. Jak nazywa się współczesne odrodzenie konfucjanizmu?
A) Neo-konfucjanizm
B) Nowy konfucjanizm
C) Nowoczesny konfucjanizm
D) Klasyczny konfucjanizm
- 74. Jakie jest pojęcie odpowiadające 'filialnemu pobożności' w konfucjanizmie?
A) Lǐ (禮/礼) - etykieta, obyczajność
B) Tiān (天) - niebo, natura
C) Xiào (孝) - pobożność wobec rodziców
D) Rén (仁) - dobroć, humanitaryzm
- 75. W którym kraju konfucjanizm stał się dominującą ideologią podczas dynastii Joseon?
A) Wietnam
B) Korea
C) Japonia
D) Tajwan
- 76. Kim był kluczowa postać w szkole legalizmu, znany ze swojej pracy jako administrator i filozof polityczny?
A) Konfucjusz
B) Mozi
C) Han Fei
D) Shen Buhai
- 77. Które państwo zostało przekształcone przez Shang Yanga w potęgę dominującą, która ostatecznie podbiła Chiny w 221 roku p.n.e.?
A) Han
B) Qin
C) Chu
D) Wei
- 78. Który kierunek myśli został założony przez Mozi i jego uczniów?
A) Mohizm
B) Legalizm
C) Konfucjanizm
D) Daoizm
- 79. Z jaką koncepcją filozofia Mohizmu jest najbardziej związana, podkreślając równy stosunek do wszystkich jednostek?
A) Konfucjański rytuał
B) Obiektywna troska
C) Taoistyczna spontaniczność
D) Legalistyczny pragmatyzm
- 80. Jak nazywano główny tekst szkoły moizmu?
A) Dao De Jing
B) Han Feizi
C) Analekty
D) Mozi
- 81. Która z cnót w taoizmie kładzie nacisk na działanie bez wysiłku?
A) Spontaniczność
B) Pu
C) Ziran
D) Wu wei
- 82. Kiedy zaczęły się kształtować wczesne formy taoizmu?
A) W IV wieku p.n.e.
B) W okresie dynastii Han
C) W okresie dynastii Tang
D) W I wieku n.e.
- 83. Kto jest uważany za założyciela szkoły naturalizmu, czyli doktryny Yin i Yang?
A) Konfucjusz
B) Mozi
C) Zou Yan
D) Laozi
- 84. Jakie pojęcia He Yan i Wang Bi wykorzystali do opisania głębokiej natury Tao?
A) "Ziran" (naturalność)
B) "Wu" (nicość, niebyć, negatyw)
C) "Yin-yang"
D) "Pu" (prostota)
- 85. Kim była kluczowa postać w ruchu Kokugaku w okresie Edo w Japonii?
A) Nishi Amane
B) Fukuzawa Yukichi
C) Kitaro Nishida
D) Motoori Norinaga
- 86. Jak nazywa się oficjalna ideologia polityczna Korei Północnej?
A) Marksizm-leninizm
B) Legalizm
C) Juche
D) Konfucjanizm
- 87. Który filozof przewidział, że Upaniszady będą miały wpływ na myśl zachodnią?
A) Jean Gebser
B) Carl Jung
C) Arthur Schopenhauer
D) Watsuji Tetsurô
- 88. Które środowisko intelektualne w okresie Meiji promowało idee oświecenia europejskiego?
A) Kokugaku
B) Meirokusha
C) Nowy Konfucjanizm
D) Szkoła Kyoto
- 89. Które dzieła niemieckiego filozofa zostały przetłumaczone na język chiński przez Yana Fu?
A) Friedrich Nietzsche
B) Immanuel Kant
C) John Stuart Mill
D) Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- 90. Który chiński filozof był pod wpływem pragmatyzmu Johna Deweya?
A) Zhang Zhidong
B) Hu Shih
C) Mao Zedong
D) Xu Fuguan
- 91. Którego chińskiego przywódcy rewolucyjnego filozofia jest znana jako maoizm?
A) Zhang Zhidong
B) Sun Yat-sen
C) Mao Zedong
D) Hu Shih
- 92. Który ruch w Chinach dążył do wprowadzenia zachodnich idei demokracji i republiki?
A) Nowa Konfucjanizm
B) Szkoła Kyoto
C) Ruch Czwartego Maja
D) Krytyczny Buddyzm
- 93. Jakie były główne wpływy filozoficzne na nowy konfucjanizm w Chinach?
A) Buddyzm
B) Zachodni marksizm
C) Tradycyjne myśli konfucjańskie
D) Daoizm
- 94. Zgodnie z tekstem, dlaczego w Azji nie istnieje jedna, spójna tradycja filozoficzna?
A) W wyniku geograficznej izolacji.
B) Ze względu na brak dokumentacji historycznej.
C) Ponieważ różne, niezależne tradycje wchodziły ze sobą w interakcje na przestrzeni czasu.
D) Ponieważ filozofie azjatyckie były tłumione przez wpływy zachodnie.
- 95. Który filozof jest powszechnie znany z twierdzenia, że tylko języki grecki i niemiecki są odpowiednie do filozofowania?
A) Rein Raud
B) Martin Heidegger
C) Carine Defoort
D) Victoria S. Harrison
- 96. Kto ukuł termin „zhexue” w 1873 roku?
A) Nishi Amane
B) Carine Defoort
C) Martin Heidegger
D) Victoria S. Harrison
- 97. Który naukowiec popiera koncepcję filozofii jako 'rodziny', która obejmuje zarówno myśl zachodnią, jak i azjatycką?
A) Victoria S. Harrison
B) Rein Raud
C) Ouyang Min
D) Carine Defoort
- 98. Kto sprzeciwia się tradycyjnemu, „rodzinnemu” podejściu do filozofii i proponuje bardziej elastyczną definicję?
A) Rein Raud
B) Victoria S. Harrison
C) Carine Defoort
D) Ouyang Min
- 99. Jakie jest oryginalne określenie dla słowa 'zhexue'?
A) Dao
B) Tetsugaku
C) Ziran
D) Dharma
|