- 1. Filozofia Wschodu obejmuje szeroki zakres tradycji filozoficznych wywodzących się z Azji, w tym między innymi hinduizm, buddyzm, konfucjanizm, taoizm i zen. Jedną z kluczowych zasad filozofii Wschodu jest koncepcja wzajemnych powiązań i harmonii z naturą. Kładzie ona nacisk na praktyki takie jak medytacja, uważność, współczucie i samoświadomość jako ścieżki do oświecenia i rozwoju duchowego. Filozofia Wschodu często koncentruje się na nietrwałości życia, koncepcji karmy i znaczeniu znalezienia wewnętrznego spokoju i równowagi w stale zmieniającym się świecie.
Kto założył filozofię taoizmu?
A) Lao Tzu
B) Konfucjusz
C) Sun Tzu
D) Budda
- 2. Który starożytny indyjski tekst jest podstawą filozofii hinduskiej?
A) Wedy
B) Bhagawad Gita
C) Ramajana
D) Upaniszady
- 3. Co oznacza termin "yin i yang" w chińskiej filozofii?
A) Porządek i chaos
B) Podwójne siły, które wzajemnie się uzupełniają i są ze sobą powiązane
C) Dobro i zło
D) Tworzenie i niszczenie
- 4. Co koncepcja "samsary" reprezentuje w hinduizmie i buddyzmie?
A) Droga do wyzwolenia
B) Ostateczna rzeczywistość
C) Wieczna dusza
D) Cykl narodzin, śmierci i odrodzenia
- 5. Jaki jest ostateczny cel buddyzmu?
A) Nirvana
B) Oświecenie
C) Odrodzenie
D) Niebo
- 6. Kto jest uważany za założyciela buddyzmu zen w Chinach?
A) Dogen
B) Bodhidharma
C) Huineng
D) Eihei Dogen
- 7. Jaki jest sanskrycki termin oznaczający "brak przywiązania" w filozofiach Wschodu?
A) Vairagya
B) Samsara
C) Moksha
D) Prajna
- 8. Jaki jest termin "nietrwałość" w buddyzmie?
A) Samadhi
B) Anicca
C) Prajna
D) Dukkha
- 9. Kim był starożytny chiński filozof znany ze swoich nauk konfucjańskich?
A) Zhuangzi
B) Konfucjusz
C) Mencjusz
D) Xunzi
- 10. Jakie określenie używane jest do odniesienia się do starożytnych tradycji filozoficznych subkontynentu indyjskiego?
A) Synteza hinduistyczna
B) Sanskrit: dárśana
C) Synteza brahmiczna
D) Nauki wedyjskie
- 11. Jak tradycyjnie nazywa się hinduizm, co oznacza „wieczne prawo” lub „wieczna ścieżka”?
A) Dharmashastra
B) Sanātana Dharma
C) Droga Brahmana
D) Vedanta
- 12. Która z poniższych opcji NIE jest jedną z głównych tradycji w hinduizmie?
A) Waisznawizm
B) Dżinizm
C) Szaktizm
D) Szaiwizm
- 13. Które teksty filozoficzne są uważane za jedne z najstarszych zachowanych w Indiach?
A) Upaniszady
B) Wedy
C) Ramajana
D) Mahabharata
- 14. Które pojęcie odnosi się do cyklu narodzin, śmierci i odrodzenia w filozofii indyjskiej?
A) Dharma
B) Moksha
C) Karma
D) Samsara
- 15. Co oznacza słowo 'dharma' w kontekście hinduizmu?
A) Obowiązek lub sprawiedliwość
B) Wyzwolenie z reinkarnacji
C) Cykl narodzin i śmierci
D) Nienawiść
- 16. Która indyjska koncepcja filozoficzna kładzie nacisk na nienawiść?
A) Samsara
B) Dharma
C) Karma
D) Ahimsa
- 17. Jakie jest pojęcie oznaczające wiarygodne źródła wiedzy w filozofii indyjskiej?
A) Pramana
B) Brahman
C) Atman
D) Sunyata
- 18. Który nurt filozoficzny rozkwitł w okresie nowożytnym za sprawą takich filozofów jak Raghunatha Siromani?
A) Vedanta
B) Yoga
C) Samkhya
D) Navya-Nyāya
- 19. Do jakiego imperium rozprzestrzeniła się myśl hinduska w Azji Południowo-Wschodniej?
A) Imperium Srivijaya
B) Imperium Maurjów
C) Imperium Mogołów
D) Imperium Gupta
- 20. Który tekst jest związany z filozofią miłości w literaturze indyjskiej?
A) Arthashastra
B) Upaniszady
C) Ramajana
D) Kama Sutra
- 21. Który filozof sformułował odpowiedź w tradycji dżinizmu w okresie nowożytnym?
A) Raghunatha Siromani
B) Mahadeva Punatamakara
C) Yashovijaya
D) Jayarama Pancanana
- 22. Które koncepcje filozoficzne obejmują badania nad metafizyką, w tym nad Brahmanem i Atmanem?
A) Aksjologia
B) Ontologia
C) Filozofia polityczna
D) Epistemologia
- 23. Który tekst jest powiązany z filozofią polityczną w literaturze indyjskiej?
A) Ramajana
B) Upaniszady
C) Kama Sutra
D) Arthashastra
- 24. Ilu głównych nurtów filozofii hinduizmu, w tradycji ortodoksyjnej, istnieje?
A) Pięć
B) Siedem
C) Cztery
D) Sześć
- 25. Która szkoła jest znana ze swojego nacisku na medytację i wyzwolenie?
A) Vaisheshika
B) Joga
C) Nyaya
D) Mīmāṃsā
- 26. Który z poniższych tekstów jest najważniejszym dziełem szkoły jogi?
A) Nyaya Sutras (Aforyzmy Logiki)
B) Samkhyakarika
C) Vedanta Sutras (Aforyzmy Wedanty)
D) Yoga Sutras (Aforyzmy Jogi)
- 27. Które z rodzajów wiedzy (pramana) nie są akceptowane przez epistemologię szkoły Samkhya?
A) Pratyakṣa (poznanie bezpośrednie)
B) Śabda (słowo/świadectwo)
C) Anumāṇa (wnioskowanie)
D) Upamāṇa (porównanie)
- 28. W którym okresie obowiązywała podział na sześć ortodoksyjnych szkół?
A) Okres Maurjów
B) Okres wedyjski
C) Okres średniowiecza
D) Okres Gupta
- 29. Która ze szkół przetrwała do XVII wieku pod nazwą Navya Nyaya?
A) Vaisheshika
B) Mīmāṃsā
C) Samkhya
D) Nyaya
- 30. Który tekst jest związany z rozwojem szkoły Samkhya w okresie średniowiecza?
A) Bhagavad Gita
B) Upaniszady
C) Rigveda
D) Sāṁkhyapravacana Sūtra
- 31. Do jakiej szkoły filozoficznej należały zasady, które zostały włączone do jogi i wedanty?
A) Vaisheshika
B) Samkhya
C) Nyaya
D) Mīmāṃsā
- 32. Która z poniższych szkół filozofii indyjskiej jest szkołą nieortodoksyjną?
A) Vedanta
B) Buddyzm
C) Yoga
D) Nyaya
- 33. O czym szkoła Nyāya argumentuje w swoich debatach filozoficznych?
A) O autorytecie Wed
B) O istnieniu Boga-stwórcy (Ishvara)
C) O koncepcji karmy
D) O istnieniu atomów
- 34. Która szkoła filozofii jest znana ze swojego naturalistycznego podejścia i atomizmu?
A) Vaiśeṣika
B) Yoga
C) Mīmāṃsā
D) Nyāya
- 35. Którą dodatkową kategorię późniejsi przedstawiciele szkoły Vaiśeṣika dodali do pierwotnych sześciu kategorii (padārthas)?
A) Karma (czyn)
B) Buddhi (intelekt)
C) Abhava (nieistnienie)
D) Chitta (substancja umysłu)
- 36. Który uczony w dziedzinie Mīmāṃsā jest znany ze swoich prac z VII wieku?
A) Kumārila Bhaṭṭa
B) Udayana
C) Śrīdhara
D) Prabhākara
- 37. Która szkoła filozoficzna została wpłynięta przez Mīmāṃsā, znany również jako Uttara-Mīmāṃsā?
A) Yoga
B) Vaiśeṣika
C) Nyāya
D) Vedanta
- 38. Która z odgałęzień filozofii Wedanty kładzie nacisk na kwalifikowany monizm?
A) Dvaita
B) Vishishtadvaita
C) Advaita
D) Bhedabheda
- 39. Które z odłamów filozofii Wedanty jest związane z ruchem bhakti?
A) Vishishtadvaita, ze względu na nacisk na oddanie.
B) Advaita
C) Dvaita
D) Bhedabheda
- 40. Który filozof przewidział, że Upaniszady będą miały wpływ na myśl zachodnią?
A) Arthur Schopenhauer
B) Watsuji Tetsurô
C) Carl Jung
D) Jean Gebser
- 41. Kim była kluczowa postać w ruchu Kokugaku w okresie Edo w Japonii?
A) Motoori Norinaga
B) Nishi Amane
C) Kitaro Nishida
D) Fukuzawa Yukichi
- 42. Który chiński modernistka odegrał ważną rolę w rozwoju nowoczesnego buddyzmu?
A) Mencjusz
B) Konfucjusz
C) Taixu
D) Laozi
- 43. Który chiński filozof był pod wpływem pragmatyzmu Johna Deweya?
A) Mao Zedong
B) Zhang Zhidong
C) Hu Shih
D) Xu Fuguan
- 44. Jaki jest główny święty tekst sikhizmu?
A) Tripitaka
B) Guru Granth Sahib
C) Upaniszady
D) Bhagavad Gita
- 45. Która zasada jest uważana za podstawę wartości konfucjańskich?
A) Dao
B) Niebo (Tiān)
C) Nirwana
D) Karma
- 46. Który naukowiec popiera koncepcję filozofii jako 'rodziny', która obejmuje zarówno myśl zachodnią, jak i azjatycką?
A) Victoria S. Harrison
B) Ouyang Min
C) Carine Defoort
D) Rein Raud
- 47. Która forma buddyzmu była inspirowana przez psychologię zachodnią?
A) Buddyzm Zen
B) Buddyzm zachodni
C) Buddyzm Czystej Krainy
D) Buddyzm Theravada
- 48. Jakie były główne wpływy filozoficzne na nowy konfucjanizm w Chinach?
A) Daoizm
B) Zachodni marksizm
C) Buddyzm
D) Tradycyjne myśli konfucjańskie
- 49. Które z poniższych pojęć jest wspólne dla dżinizmu, hinduizmu i buddyzmu?
A) Karma
B) Pratyabhijña
C) Pāṇini Darśana
D) Raseśvara
- 50. Które państwo zostało przekształcone przez Shang Yanga w potęgę dominującą, która ostatecznie podbiła Chiny w 221 roku p.n.e.?
A) Wei
B) Chu
C) Qin
D) Han
- 51. Na czym skupia się ruch Vipassana?
A) Wiara w zjawiska nadprzyrodzone
B) Ceremonie o charakterze rytualnym
C) Praktyki medytacji uważności
D) Odrzucenie wszystkich form buddyzmu
- 52. Filozofia dżinizmu jest częścią której tradycji?
A) Śramaṇa
B) Szaivizm
C) Wieda
D) Buddyzm
- 53. Jak nazywano główny tekst szkoły moizmu?
A) Mozi
B) Analekty
C) Han Feizi
D) Dao De Jing
- 54. Która szkoła Pramāṇa promowała złożoną formę epistemologii i logiki buddyjskiej?
A) Szkoła Dignāga.
B) Szkoła Samkhya.
C) Szkoła Vedanta.
D) Szkoła Nyaya.
- 55. Która z cnót w taoizmie kładzie nacisk na działanie bez wysiłku?
A) Spontaniczność
B) Wu wei
C) Ziran
D) Pu
- 56. Zgodnie z tekstem, dlaczego w Azji nie istnieje jedna, spójna tradycja filozoficzna?
A) W wyniku geograficznej izolacji.
B) Ze względu na brak dokumentacji historycznej.
C) Ponieważ różne, niezależne tradycje wchodziły ze sobą w interakcje na przestrzeni czasu.
D) Ponieważ filozofie azjatyckie były tłumione przez wpływy zachodnie.
- 57. Jak nazywa się współczesne odrodzenie konfucjanizmu?
A) Neo-konfucjanizm
B) Klasyczny konfucjanizm
C) Nowy konfucjanizm
D) Nowoczesny konfucjanizm
- 58. Do jakiej tradycji filozoficznej Dignāga wniósł wkład w filozofii indyjskiej?
A) „Spadek logiki”.
B) „Przełom epistemologiczny”.
C) „Rewolucja metafizyczna”.
D) „Przebudzenie duchowe”.
- 59. Które pojęcie w filozofii sikhijskiej podkreśla nieustanną duchową medytację nad imieniem Boga?
A) Advaita Vedanta
B) Simran
C) Seva
D) Dharma
- 60. Który kierunek myśli został założony przez Mozi i jego uczniów?
A) Daoizm
B) Legalizm
C) Mohizm
D) Konfucjanizm
- 61. Który ruch w Chinach dążył do wprowadzenia zachodnich idei demokracji i republiki?
A) Krytyczny Buddyzm
B) Nowa Konfucjanizm
C) Ruch Czwartego Maja
D) Szkoła Kyoto
- 62. Który z poniższych tekstów NIE jest częścią Prasthanatrayi?
A) Główne Upaniszady
B) Brahma Sutry
C) Bhagavad Gita
D) Ramajana
- 63. Która uczelnia jest znana ze swoich badań nad rtęcią?
A) Raseśvara
B) Śaiva Siddhānta
C) Pratyabhijña
D) Pāṇini Darśana
- 64. Które z poniższych opcji nie jest jednym z trzech filarów sikhizmu?
A) Mnisztwo
B) Kirat Karo
C) Naam Japna
D) Vand Chakko
- 65. Jakie jest oryginalne określenie dla słowa 'zhexue'?
A) Tetsugaku
B) Dharma
C) Ziran
D) Dao
- 66. Który filozof szkoły Yogacara z Azji Wschodniej przyczynił się do nowych osiągnięć w buddyzmie?
A) Nagarjuna
B) Sakya Pandita
C) Xuanzang
D) Dharmakirti
- 67. W którym kraju konfucjanizm stał się dominującą ideologią podczas dynastii Joseon?
A) Japonia
B) Wietnam
C) Korea
D) Tajwan
- 68. Kim był współczesny interpretator i obrońca dżinizmu?
A) Mahatma Gandhi
B) Ram Mohan Roy
C) Swami Vivekananda
D) Virchand Gandhi
- 69. Kiedy zaczęły się kształtować wczesne formy taoizmu?
A) W okresie dynastii Tang
B) W okresie dynastii Han
C) W I wieku n.e.
D) W IV wieku p.n.e.
- 70. Którego chińskiego przywódcy rewolucyjnego filozofia jest znana jako maoizm?
A) Sun Yat-sen
B) Mao Zedong
C) Hu Shih
D) Zhang Zhidong
- 71. Kto jest uważany za założyciela szkoły naturalizmu, czyli doktryny Yin i Yang?
A) Zou Yan
B) Mozi
C) Laozi
D) Konfucjusz
- 72. Kto jest uważany za założyciela sikhizmu?
A) Swami Vivekananda
B) Ram Mohan Roy
C) Mahatma Gandhi
D) Guru Nanak
- 73. Którą filozofię Swami Vivekananda pomógł spopularyzować na Zachodzie?
A) Advaita Vedanta
B) Legalizm
C) Konfucjanizm
D) Mohizm
- 74. Jak nazywa się jeszcze konfucjanizm?
A) Ruizm
B) Legalizm
C) Daoizm
D) Buddyzm
- 75. Jakie jest główne zagadnienie filozofii buddyjskiej?
A) Osiągnięcie bogactwa materialnego.
B) Ustalenie stałej tożsamości osobistej.
C) Oswobodzenie od cierpienia (dukkha).
D) Zrozumienie prawd metafizycznych.
- 76. Z jaką formą szaiwizmu związana jest szkoła Pratyabhijña?
A) aszetyczny szaiwizm
B) dualistyczny szaiwizm
C) niedualistyczna tantra szaiwistyczna
D) szaiwizm związany z filozofią merkuryalną
- 77. Jakie pojęcia He Yan i Wang Bi wykorzystali do opisania głębokiej natury Tao?
A) "Pu" (prostota)
B) "Yin-yang"
C) "Wu" (nicość, niebyć, negatyw)
D) "Ziran" (naturalność)
- 78. Jakie jest pojęcie odpowiadające 'filialnemu pobożności' w konfucjanizmie?
A) Tiān (天) - niebo, natura
B) Xiào (孝) - pobożność wobec rodziców
C) Lǐ (禮/礼) - etykieta, obyczajność
D) Rén (仁) - dobroć, humanitaryzm
- 79. Kto ukuł termin „zhexue” w 1873 roku?
A) Martin Heidegger
B) Carine Defoort
C) Nishi Amane
D) Victoria S. Harrison
- 80. Która filozofia wywodzi się z ruchu śramana i neguje koncepcję atmana?
A) Dżinizm
B) Buddyzm
C) Cārvāka
D) Śaiva Siddhānta
- 81. Które dzieła niemieckiego filozofa zostały przetłumaczone na język chiński przez Yana Fu?
A) Immanuel Kant
B) John Stuart Mill
C) Georg Wilhelm Friedrich Hegel
D) Friedrich Nietzsche
- 82. Które środowisko intelektualne w okresie Meiji promowało idee oświecenia europejskiego?
A) Meirokusha
B) Kokugaku
C) Szkoła Kyoto
D) Nowy Konfucjanizm
- 83. Jak nazywa się chiński nurt filozoficzny, który kładzie nacisk na harmonię z Tao?
A) Legalizm
B) Daoizm
C) Mohizm
D) Konfucjanizm
- 84. Jak nazywa się oficjalna ideologia polityczna Korei Północnej?
A) Konfucjanizm
B) Marksizm-leninizm
C) Juche
D) Legalizm
- 85. Który ruch został zainicjowany przez Ram Mohan Roy?
A) Rashtriya Swayamsevak Sangh
B) Towarzystwo Teozoficzne
C) Brahmo Samaj
D) Arya Samaj
- 86. Kto sprzeciwia się tradycyjnemu, „rodzinnemu” podejściu do filozofii i proponuje bardziej elastyczną definicję?
A) Victoria S. Harrison
B) Carine Defoort
C) Ouyang Min
D) Rein Raud
- 87. Które z kluczowych koncepcji buddyzmu krytykuje utrwaloną tożsamość osobistą?
A) Anatta (brak trwałego "ja")
B) Dukkha (cierpienie)
C) Vijnapti-matra (tylko świadomość)
D) Shunyata (pustka)
- 88. Który ze szkół szaiwizmu został założony przez Lakulishę około II wieku naszej ery?
A) Pratyabhijña
B) Raseśvara
C) Paśupata
D) Śaiva Siddhānta
- 89. Czym jest Prakriti w filozofii Wedanty?
A) Indywidualna dusza
B) Świat empiryczny
C) Ostateczna rzeczywistość
D) Cykl reinkarnacji
- 90. Który z chińskich nurtów filozoficznych jest znany ze swojego nacisku na ścisłe zasady i kontrolę państwową?
A) Daoizm
B) Legalizm
C) Konfucjanizm
D) Mohizm
- 91. Na czym polega pojęcie „Seva” w sikhizmie?
A) Życie monastyczne
B) Medytacja
C) Bezinteresowna służba
D) Ofiara rytualna
- 92. Z jaką koncepcją filozofia Mohizmu jest najbardziej związana, podkreślając równy stosunek do wszystkich jednostek?
A) Konfucjański rytuał
B) Obiektywna troska
C) Legalistyczny pragmatyzm
D) Taoistyczna spontaniczność
- 93. Kim była kluczowa postać w ruchu Brahmo Samaj?
A) Ram Mohan Roy
B) Guru Nanak
C) Mahatma Gandhi
D) Swami Vivekananda
- 94. Która z form współczesnego buddyzmu jest znana jako 'buddyzm dla życia ludzkiego'?
A) Tibetanski buddyzm wadżrajana
B) Buddyzm therawada
C) Chiński buddyzm humanistyczny
D) Japoński zen-buddyzm
- 95. Który filozof jest powszechnie znany z twierdzenia, że tylko języki grecki i niemiecki są odpowiednie do filozofowania?
A) Rein Raud
B) Victoria S. Harrison
C) Martin Heidegger
D) Carine Defoort
- 96. Kim był kluczowa postać w szkole legalizmu, znany ze swojej pracy jako administrator i filozof polityczny?
A) Konfucjusz
B) Shen Buhai
C) Mozi
D) Han Fei
- 97. Które pojęcie odnosi się do indywidualnej duszy w filozofii Wedanty?
A) Samsara
B) Ātman
C) Prakriti
D) Brahman
- 98. Która dynastia była świadkiem wprowadzenia buddyzmu do Chin?
A) Imperium Maurjów
B) Dynastia Zhou
C) Dynastia Han
D) Imperium Mogołów
- 99. Kto jest uważany za ważną postać w rozwoju jainistycznej myśli filozoficznej?
A) Pāṇini
B) Lakulisha
C) Mahavira
D) Utpaladeva
|