 - 1. Filozofia nauki to gałąź filozofii, która bada podstawowe zasady i koncepcje leżące u podstaw badań naukowych. Bada naturę wiedzy naukowej, metody stosowane do zdobywania i weryfikowania tej wiedzy oraz założenia i implikacje teorii naukowych. Główne pytania w filozofii nauki obejmują naturę przyczynowości, rolę obserwacji i eksperymentów w tworzeniu teorii naukowych, rozróżnienie między korelacją a przyczynowością oraz granice wyjaśnienia naukowego. Filozofowie nauki badają również kwestie związane z etyką badań naukowych, relacjami między nauką a społeczeństwem oraz sposobami, w jakie wiedza naukowa jest kształtowana przez czynniki społeczne i kulturowe. Ogólnie rzecz biorąc, filozofia nauki ma na celu zapewnienie głębszego zrozumienia natury i znaczenia wiedzy naukowej oraz krytyczne zbadanie założeń i praktyk leżących u podstaw badań naukowych.
Który filozof jest często uważany za ojca współczesnej nauki?
A) Sokrates
B) Arystoteles
C) Francis Bacon
D) Platon
- 2. Na czym polega zasada, że prostsze wyjaśnienia są generalnie lepsze niż bardziej złożone?
A) Prawa Newtona
B) Zasada Galileusza
C) Brzytwa Ockhama
D) Teoria Darwina
- 3. Jaki termin opisuje stwierdzenie naukowe, którego fałszywość można udowodnić?
A) Teoria
B) Hipoteza
C) Falsyfikowalny
D) Prawo
- 4. Która gałąź filozofii bada naturę wiedzy naukowej?
A) Epistemologia
B) Estetyka
C) Etyka
D) Ontologia
- 5. Kto zaproponował teorię względności?
A) Isaac Newton
B) Niels Bohr
C) Galileo Galilei
D) Albert Einstein
- 6. Jak nazywa się badanie natury rzeczywistości?
A) Metafizyka
B) Etyka
C) Estetyka
D) Epistemologia
- 7. Która koncepcja odnosi się do idei, że wiedza naukowa jest niepewna i podlega zmianom?
A) Fallibilizm
B) Determinizm
C) Eternalism
D) Związek przyczynowy
- 8. Kto wprowadził pojęcie falsyfikacji w nauce?
A) Immanuel Kant
B) Thomas Kuhn
C) Karl Popper
D) John Stuart Mill
- 9. Który naukowiec zaproponował heliocentryczny model Układu Słonecznego?
A) Galileo Galilei
B) Tycho Brahe
C) Johannes Kepler
D) Mikołaj Kopernik
- 10. Jak nazywa się ogólna zasada rządząca zachowaniem naturalnego lub sztucznego systemu?
A) Teoria
B) Prawo
C) Model
D) Hipoteza
- 11. Jak Kuhn określił zbiór przekonań i praktyk podzielanych przez społeczność naukową?
A) Teoria
B) Dane empiryczne
C) Paradygmat
D) Hipoteza
- 12. Jak nazywa się proces porównywania dwóch lub więcej alternatywnych hipotez?
A) Eksperymentowanie
B) Walidacja modelu
C) Wzajemna weryfikacja
D) Testowanie hipotez
- 13. Jak nazywa się logiczny proces dochodzenia do konkretnej prawdy na podstawie ogólnych przesłanek?
A) Sylogizm
B) Odliczenie
C) Uprowadzenie
D) Indukcja
- 14. Jak nazywa się błąd polegający na opieraniu się na niepotwierdzonych dowodach i świadectwach w celu wyciągnięcia naukowych wniosków?
A) Odwołanie do autorytetu
B) Błąd słomianego człowieka
C) Argument ad hominem
D) Błąd anegdotyczny
- 15. Jak nazywa się proces, w którym wiedza naukowa jest rozpowszechniana i zatwierdzana przez społeczność naukową?
A) Powtarzalność
B) Błąd potwierdzenia
C) Wzajemna weryfikacja
D) Stronniczość publikacji
- 16. Jak nazywa się stronniczość w badaniach naukowych, w których badacze nieumyślnie wypaczają wyniki, aby dopasować je do swoich oczekiwań?
A) Stronniczość obserwatora
B) Błąd potwierdzenia
C) Błąd próbkowania
D) Stronniczość publikacji
- 17. Kto zaproponował, że rewolucje naukowe następują poprzez zmiany paradygmatów?
A) Karl Popper
B) Thomas Kuhn
C) Paul Feyerabend
D) Michel Foucault
- 18. Jaki jest pogląd, że znacząca wiedza powstaje z doświadczenia zmysłowego i obserwacji?
A) Pragmatyzm
B) Racjonalizm
C) Idealizm
D) Empiryzm
- 19. Która perspektywa opowiada się za traktowaniem całego systemu, a nie jego części w analizie naukowej?
A) Monizm
B) Redukcjonizm
C) Holizm
D) Dualizm
- 20. Jaka jest zasada, że hipotezy naukowe muszą być testowalne i falsyfikowalne?
A) Fałszywość
B) Niezawodność
C) Błąd potwierdzenia
D) Induktywizm
- 21. Jaki termin opisuje naukowy projekt eksperymentalny, w którym ani badacze, ani uczestnicy nie wiedzą, która grupa otrzymuje leczenie?
A) Podwójnie ślepa próba
B) Kohorta
C) Przekrój
D) Kontrolowane placebo
- 22. Kto sformułował teorię ewolucji poprzez dobór naturalny?
A) Thomas Hunt Morgan
B) Gregor Mendel
C) Karol Darwin
D) Alfred Russel Wallace
- 23. Jak nazywa się rozumowanie od konkretnych przypadków do ogólnej zasady?
A) Sylogizm
B) Uprowadzenie
C) Odliczenie
D) Indukcja
- 24. Który filozof zaproponował cztery przyczyny jako wyjaśnienie zjawisk naturalnych?
A) Hume
B) Arystoteles
C) Locke
D) Kartezjusz
|