- 1. Morze Kaspijskie, pomimo swojej nazwy, jest największym na świecie zamkniętym zbiornikiem śródlądowym, często klasyfikowanym jako jezioro ze względu na jego śródlądowy charakter. Rozciąga się na około 371 000 kilometrów kwadratowych i graniczy z pięcioma krajami: Rosją na północnym zachodzie, Kazachstanem na północy, Turkmenistanem na południowym wschodzie, Iranem na południu i Azerbejdżanem na południowym zachodzie. Ta wyjątkowa formacja geograficzna jest godna uwagi nie tylko ze względu na swój rozmiar, ale także głębokość, sięgającą ponad 1000 metrów, co czyni ją jednym z najgłębszych jezior na świecie. Morze Kaspijskie posiada bogatą różnorodność biologiczną, wspierając różne gatunki, takie jak jesiotr, który słynie z kawioru, oraz foka kaspijska, rzadka foka słodkowodna. Morze charakteryzuje się wyraźnym zasoleniem, które jest niższe niż w wodach oceanicznych ze względu na jego izolację i ograniczony dopływ słonej wody. W przeszłości Morze Kaspijskie było ważnym szlakiem handlowym i ważnym skrzyżowaniem kultur, wpływającym na gospodarkę i politykę okolicznych regionów. Odgrywa kluczową rolę w lokalnej gospodarce, głównie dzięki rybołówstwu, ropie naftowej i rezerwom gazu pod dnem morskim, które wywołały zarówno zainteresowanie, jak i konflikt między sąsiadującymi narodami. Piękno krajobrazu, otoczonego przez rozległe błękitne wody Morza Kaspijskiego i otaczające go górzyste tereny, przyczynia się do jego statusu jako ważnego miejsca ekologicznego i kulturowego w regionie, ukazując skomplikowaną równowagę między naturą a działalnością człowieka.
Jaki jest największy zamknięty zbiornik śródlądowy na świecie?
A) Jezioro Wiktorii
B) Morze Kaspijskie
C) Jezioro Superior
D) Jezioro Bajkał
- 2. Które miasto jest największe nad Morzem Kaspijskim?
A) Baku
B) Aktau
C) Atyrau
D) Aszchabad
- 3. Jaka jest przybliżona powierzchnia Morza Kaspijskiego?
A) 371 000 kilometrów kwadratowych
B) 600 000 kilometrów kwadratowych
C) 1 000 000 kilometrów kwadratowych
D) 200 000 kilometrów kwadratowych
- 4. Która rzeka jest największym dopływem do Morza Kaspijskiego?
A) Rzeka Kura
B) Don River
C) Rzeka Ural
D) Rzeka Wołga
- 5. Który z poniższych gatunków jest głównym gatunkiem ryb występującym w Morzu Kaspijskim?
A) Jesiotr
B) Łosoś
C) Pstrąg
D) Sum
- 6. Która organizacja zajmuje się kwestiami związanymi z Morzem Kaspijskim?
A) Unia Europejska
B) Organizacja Narodów Zjednoczonych
C) Program ochrony środowiska Morza Kaspijskiego
D) World Wildlife Fund
- 7. Jaki jest główny produkt rybny Morza Kaspijskiego?
A) Krewetki
B) Kawior
C) Dorsz
D) Tuńczyk
- 8. Który traktat reguluje wykorzystanie zasobów Morza Kaspijskiego?
A) Protokół Montrealski
B) Traktat wersalski
C) Protokół z Kioto
D) Konwencja Morza Kaspijskiego
- 9. Jaka główna kwestia środowiskowa dotyczy Morza Kaspijskiego?
A) Zanieczyszczenie
B) Erupcje wulkaniczne
C) Trzęsienia ziemi
D) Powódź
- 10. Jaką strukturę zbudowano w celu wydobycia ropy naftowej z Morza Kaspijskiego?
A) Turbiny wiatrowe
B) Zapory wodne
C) Elektrownie jądrowe
D) Platformy wiertnicze
- 11. Jaki termin odnosi się do starożytnej kultury w regionie Morza Kaspijskiego?
A) Kultura mezopotamska
B) Kultura scytyjska
C) Cywilizacja doliny Indusu
D) Cywilizacja Majów
- 12. Który kraj jako pierwszy eksploatował ropę naftową z Morza Kaspijskiego?
A) Kazachstan
B) Rosja
C) Iran
D) Azerbejdżan
- 13. Jaki typ klimatu otacza Morze Kaspijskie?
A) Morze Śródziemne
B) Półsuchy
C) Tropikalny
D) Polar
- 14. Jaka jest średnia głębokość Morza Kaspijskiego?
A) 50 metrów
B) 1000 metrów
C) 211 metrów
D) 500 metrów
- 15. Który surowiec mineralny jest bogaty w regionie Morza Kaspijskiego?
A) Ruda żelaza
B) Gaz ziemny
C) Złoto
D) Węgiel
- 16. Na których kontynentach znajduje się Morze Kaspijskie?
A) Ameryka Północna i Ameryka Południowa.
B) Afryka i Azja.
C) Australia i Antarktyda.
D) Europa i Azja.
- 17. Jaka jest przybliżona zasolenie Morza Kaspijskiego?
A) W przybliżeniu 2,5%.
B) Mniej niż 0,5%.
C) Około 3,5%, podobnie jak w wodzie morskiej.
D) Około 1,2% (12 g/L).
- 18. Które dwa jeziora mają niższą naturalną, nieoceaniczną depresję niż Morze Kaspijskie?
A) Jezioro Crater i Wielkie Słone Jezioro.
B) Jeziora Bajkał i Tanganika.
C) Jeziora Górne i Wiktoria.
D) Jeziora Michigan i Huron.
- 19. Jakie zmiany przewiduje się w głębokości Morza Kaspijskiego w XXI wieku?
A) Głębokość będzie podlegać sezonowym wahaniom.
B) Głębokość zwiększy się o 10–20 metrów.
C) Głębokość zmniejszy się o 9–18 metrów w wyniku globalnego ocieplenia i pustynnienia.
D) Głębokość pozostanie niezmieniona.
- 20. Który ze starożytnych pisarzy wspomniał, że nazwa plemienia Kaspów wpłynęła na nazwę morza?
A) Pliniusz Starszy
B) Straton
C) Herodot
D) Ptolemeusz
- 21. Jakie jest współczesne arabskie określenie Morza Kaspijskiego?
A) Morze Qazwin
B) Morze Abbacuch
C) Morze Bachu
D) Morze Hirkańskie
- 22. Jak niektóre grupy etniczne tureckie nazywają Morze Kaspijskie?
A) „Morze Mazandarańskie”.
B) Używając określenia „Kaspi(jski)”, na przykład „Kaspiy teñizi” w języku kazachskim.
C) Jako „Morze Chazarskie”.
D) „Morze Hirkańskie”.
- 23. Z czego głównie składa się dno Morza Kaspijskiego?
A) Osady skalne
B) Granit kontynentalny
C) Iskier
D) Bazalt oceaniczny
- 24. Szacuje się, jaki jest przybliżony wiek Morza Kaspijskiego?
A) Około 50 milionów lat.
B) Około 30 milionów lat.
C) Około 5,5 miliona lat.
D) Około 100 milionów lat.
- 25. W którym okresie geologicznym Morze Kaspijskie stało się jeziorem bez odpływu do oceanu?
A) Późny miocen
B) Plioceen
C) Kreda
D) Jura
- 26. Co dzieje się z Morzem Kaspijskim w okresach ciepłego i suchego klimatu?
A) Całkowicie zamarza.
B) Odnotowuje spadek zasolenia.
C) Znacznie powiększa swoją powierzchnię.
D) Praktycznie wysycha, osadzając osady ewaporacyjne, takie jak halit (sól kamienna).
- 27. W którym miejscu Morza Kaspijskiego występuje najwyższe zasolenie?
A) W jego północnych częściach
B) W centrum morza
C) W pobliżu Kazachstanu
D) Na wybrzeżu Iranu
- 28. Który z byłych państw graniczących z Morzem Kaspijskim znajduje się na północ od niego?
A) Turkmenistan
B) Iran z dynastii Pahlawi
C) Imperium Osmańskie
D) Związek Radziecki
- 29. Który z byłych państw graniczących z Iranem znajduje się na południe od Morza Kaspijskiego?
A) Turkmenistan
B) Związek Radziecki
C) Iran (dynastia Pahlawich)
D) Imperium Osmańskie
- 30. Który z byłych państw graniczących z Iranem znajduje się na zachodzie Morza Kaspijskiego?
A) Imperium Osmańskie
B) Iran
C) Związek Radziecki
D) Iran w okresie dynastii Pahlawi
- 31. Jakie rodzaje osadów są formowane, gdy Morze Kaspijskie prawie wysycha?
A) Piasek i żwir.
B) Ił.
C) Osady ewaporacyjne, takie jak halit (sól kamienna).
D) Popioł wulkaniczny.
- 32. Jak zmienia się zasolenie Morza Kaspijskiego od północy do południa?
A) Zasolenie maleje równomiernie.
B) Zasolenie rośnie równomiernie.
C) Zwiększa się zasolenie w kierunku południa.
D) Zasolenie pozostaje stałe w całej długości.
- 33. W którym okresie geologicznym nastąpił pięciokrotny wzrost powierzchni Morza Kaspijskiego?
A) Kreda
B) Miocen
C) Przejście od pliocenu do plejstocenu
D) Jura
- 34. Jaki typ klimatu spowodował napełnienie obszaru Morza Kaspijskiego po tym, jak prawie wyschło?
A) Chłodne i wilgotne klimaty
B) Ciepłe i suche klimaty
C) Ciepłe i wilgotne klimaty
D) Zimne i lodowe klimaty
- 35. Który z tych krajów nie posiada wybrzeża nad Morzem Kaspijskim?
A) Iran
B) Azerbejdżan
C) Turcja
D) Kazachstan
- 36. Który próg rozdziela wyspę Chilov i przylądek Kuuli?
A) Depresja Kaspijska
B) Próg Apszeron
C) Kanal rzeki Uzboy
D) Próg Mangyshlak
- 37. Jakie dodatkowe, wyłączne prawa są przyznawane każdemu krajowi w obszarze Morza Kaspijskiego?
A) Prawa do żeglugi
B) Prawa do wiercenia odwiertów naftowych
C) Prawa do połowu ryb
D) Prawa wojskowe
- 38. Jakie jest główne zagrożenie dla populacji sturgeonów w Morzu Kaspijskim?
A) Gatunki inwazyjne
B) Zanieczyszczenie spowodowane odpadami plastikowymi
C) Zmiany klimatyczne
D) Nadmierne połowy
- 39. Kto zaproponował połączenie między Morzem Kaspijskim a Morzem Czarnym w czerwcu 2007 roku?
A) Prezydent Kazachstanu, Nursultan Nazarbajew
B) Prezydent Iranu, Hassan Rouhani
C) Prezydent Rosji, Władimir Putin
D) Prezydent Turcji, Recep Tayyip Erdoğan
- 40. Jaka jest największa wyspa w Morzu Kaspijskim?
A) Wyspa Ogurja Ada
B) Wyspa Czeczenska
C) Archipelag Tyuleniy
D) Wyspa Chiliow
- 41. Jaki jest kluczowy problem dla dalszego rozwoju regionalnego w regionie Kaspijskim?
A) Degradacja środowiska.
B) Opracowanie precyzyjnych i akceptowanych przez wszystkie państwa nadmorskie linii granicznych.
C) Brak rezerw ropy naftowej.
D) Niestabilność polityczna w Azerbejdżanie.
- 42. W którym okresie geologicznym występowały cykle zlodowaceń i ukształtowała się dolina rzeki Wołgi w jej obecnym kształcie?
A) Jura
B) Kreda
C) Plejstocen
D) Miocen
- 43. Jaki rzadki gatunek roślin występuje w delcie rzeki Wołgi?
A) Aldrovanda vesiculosa
B) Nelumbo nucifera
C) Lilium candidum
D) Rosa gallica
- 44. Jakie rodzaje usług transportowych są oferowane przez Morze Kaspijskie, między Turkmenbashi a Baku?
A) Usługi drogowe
B) Usługi lotnicze
C) Usługi promowe (w tym promy kolejowe)
D) Usługi podmorskie
- 45. Jaki procent powierzchni lądowej Europy objmuje dorzecze rzeki Wołgi?
A) 10%
B) 30%
C) 20%
D) 50%
- 46. Jakie gatunki dużych kotów występowały dawniej na Kaukazie Południowym, w Iranie i prawdopodobnie w południowym Turkiestanie?
A) Tygrys
B) Leopard
C) Lew azjatycki
D) Lew
- 47. Która z metod wydaje się najbardziej prawdopodobna w kontekście wyznaczania granic w przyszłych porozumieniach?
A) Losowy podział.
B) Równy podział między wszystkie stany.
C) Historyczne roszczenia każdego stanu.
D) Linii środkowych.
- 48. Przez terytorium którego kraju przebiegałby kanał Eurazja?
A) Rosja
B) Turcja
C) Kazachstan
D) Iran
- 49. Gdzie odbyło się 51. Specjalne Posiedzenie Robocze w maju 2018 roku?
A) Baku
B) Teheran
C) Aktau
D) Astana
- 50. Jaki jest szacunkowy odsetek populacji fok w Morzu Kaspijskim w porównaniu do stanu sprzed wieku?
A) Około 50%
B) Ponad 90%
C) Mniej niż 10%
D) Około 75%
- 51. Jaki jest oficjalny powód, dla którego Rosja sprzeciwia się budowie rurociągu przez Morze Kaspijskie?
A) Brak wsparcia ze strony innych krajów.
B) Obawy ekonomiczne.
C) Argumenty związane z ochroną środowiska.
D) Ograniczenia technologiczne.
- 52. Jaka jest przewidywana redukcja powierzchni wodnej, jeśli poziom morza obniży się o 18 metrów?
A) 50%
B) 20%
C) 37%
D) 25%
- 53. Jaki gatunek dużych kotów występował dawniej na Kaukazie Południowym i w Azji Środkowej, a obecnie jest ograniczony do Iranu?
A) Gepard azjatycki
B) Lampart
C) Jaguar
D) Lampart śnieżny
- 54. W którym roku odkryto złoże ropy naftowej Władimira Filanowskiego w rosyjskiej części Morza Kaspijskiego?
A) 1985
B) 1999
C) 2005
D) 2010
- 55. Która wyspa w pobliżu Baku doświadczyła szkód ekologicznych w wyniku działalności przemysłu petrochemicznego?
A) Wyspa Nargin
B) Wyspa Bibi-Heybat
C) Wyspa Sariyer
D) Wyspa Vulf
- 56. Jaki typ zbiornika wodnego jest Morzem Kaspijskim?
A) Egzorheiczny
B) Hiporeiczny
C) Eutroficzny
D) Endoreiczny
- 57. Która rzeka zmieniła kiedyś swój bieg, aby uchodzić do Morza Kaspijskiego przez koryto, które obecnie jest wyschnięte?
A) Amu-daria
B) Kura
C) Ural
D) Wola
- 58. Który łańcuch górski znajduje się w pobliżu zachodniego brzegu Morza Kaspijskiego?
A) Góry Ural
B) Góry Tien Szan
C) Góry Ałtaj
D) Góry Kaukazu
- 59. Jakie środowisko przyrodnicze charakteryzuje regiony na północ i wschód od Morza Kaspijskiego?
A) Step
B) Chłodne, kontynentalne pustynie
C) Tropikalne lasy deszczowe
D) Ciepłe, wyżynne obszary
- 60. Który kraj był gospodarzem pierwszego Forum Gospodarczego Regionu Kaspijskiego w 2019 roku?
A) Iran
B) Turkmenistan
C) Kazachstan
D) Azerbejdżan
- 61. Który geograf opisał zmianę biegu rzeki Oxus w kierunku Morza Kaspijskiego?
A) Herodot
B) Ptolemeusz
C) Strabon
D) Hafiz-i Abru
- 62. Jakie wydarzenie historyczne, według niektórych źródeł, było spowodowane podnoszeniem się poziomu Morza Kaspijskiego w X wieku?
A) Założenie Wenecji
B) Budowa Wielkiego Muru Chińskiego
C) Zalanie nadmorskich miast Chazarii
D) Odkrycie Ameryki
- 63. W którym roku podpisano 'Kontrakt Stulecia' dotyczący rozwoju złóż ropy naftowej w Baku?
A) 2001
B) 1989
C) 1994
D) 1975
- 64. Jaka część światowych zasobów gazu ziemnego przypada Iranowi, w procentach?
A) 10 procent.
B) 30 procent.
C) Około 16 procent.
D) 25 procent.
- 65. Kim był pionierski odkrywca Morza Kaspijskiego za panowania Piotra I Wielkiego?
A) Michaił Łomonosow
B) Iwan Pietrowicz
C) Fiodor Soimonow
D) Aleksander Mieńszykow
- 66. Jakie było miejsce Rosji w rankingu krajów pod względem nominalnego produktu krajowego brutto (PKB) na świecie w 2015 roku?
A) Dziesiąte miejsce (największy)
B) Piąte miejsce (największy)
C) Dziewiętnaste miejsce (największy)
D) Dwunaste miejsce (największy)
- 67. Jaki procent całkowitej objętości wody stanowi Morze Kaspijskie (część południowa)?
A) 40–44%
B) 75%
C) 66%
D) 33%
- 68. Ilu statków posiada flota transportowa spółki Caspian Sea Shipping Company CJSC?
A) 210 statków
B) 51 statków
C) 75 statków
D) 100 statków
- 69. Jakie były rezultaty czwartego szczytu państw nad Morzem Kaspijskim w 2014 roku?
A) Szczyt został odwołany.
B) Spowodowało to wzrost napięć.
C) Osiągnięto znaczące postępy.
D) Nie osiągnięto żadnych porozumień.
- 70. W którym kraju znajduje się depresja Kaspijska?
A) Kazachstan
B) Iran
C) Azerbejdżan
D) Turkmenistan
- 71. Jaki jest jeden z proponowanych przebiegów Kanału Eurazjatyckiego?
A) Góry Tian Shan
B) Góry Kaukazu
C) Góry Uralu
D) Depresja Kuma-Manycz
- 72. Jaki rodzaj lasu w Iranie został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO?
A) Lasy Hyrcańskie
B) Las w dorzeczu Konga
C) Las Amazonii
D) Mangrowy las Sundarbans
- 73. Która wyspa jest nadal wykorzystywana jako dawna baza sowiecka?
A) Wyspa Nargin
B) Azerbejdżańska wyspa
C) Wyspa Bulla
D) Wyspa Pirallahı
- 74. Który rodzaj ryb w Morzu Kaspijskim obejmuje 18 gatunków/podgatunków występujących tylko w tym regionie?
A) Alosa
B) Clupeonella
C) Mesogobius
D) Salmo
- 75. Co oddziela północną i środkową część Morza Kaspijskiego?
A) Depresja Kaspijska
B) Próg Apszeronu
C) Kanal rzeki Uzboy
D) Próg Mangyszlackiego
- 76. Jak nazywano ropę naftową w regionie Baku w XVI wieku?
A) Bitum
B) Nafta
C) Surowa ropa naftowa
D) Nefte
- 77. Jaka jest długość wybrzeża Iranu nad Morzem Kaspijskim?
A) 747 km (464 mile)
B) 813 km (505 mil)
C) 1035 km (643 mile)
D) 728 km (452 mile)
- 78. Jakie zjawisko naturalne spowodowało pożar w pobliżu Baku 5 lipca 2021 roku?
A) Erupcja wulkanu błotnego
B) Wyciek ropy naftowej
C) Wyciek gazu
D) Pożar lasu
- 79. Jak nazywano Baku pod koniec XIX wieku ze względu na produkcję ropy naftowej?
A) "stolica czarnego złota"
B) Oaza ropy
C) Miasto świateł
D) Raj naftowy
- 80. Jaki gatunek zwierzęcia swobodnie przemieszcza się na wyspie Ogurja Ada?
A) Pingwiny
B) Słonie
C) Kangury
D) Gazele górskie
- 81. Jakie kwestie pozostają nieokreślone w konwencji dotyczącej Morza Kaspijskiego?
A) Wody terytorialne
B) Dno morskie
C) Prawa do połowu ryb w wodach powierzchniowych
D) Problemy środowiskowe
- 82. Jakie jest stanowisko Iranu w sprawie podziału Morza Kaspijskiego?
A) Równy podział na pięć części.
B) Podział oparty na historycznych roszczeniach.
C) Dwustronne umowy z każdym państwem nadmorskim.
D) Jedna, wielostronna umowa między pięcioma państwami.
- 83. Kiedy Kazachstan podpisał protokół mający na celu ochronę Morza Kaspijskiego przed zanieczyszczeniem?
A) 23 października 2021 roku
B) 5 lipca 2021 roku
C) 15 grudnia 2021 roku
D) 10 września 2021 roku
- 84. Jaki gad jest rodzimym mieszkańcem regionu Kaspijskiego i znany jako żółw z kolcami?
A) Chelonoidis nigra
B) Cuora flavomarginata
C) Testudo graeca buxtoni
D) Geochelone gigantea
- 85. Jakie zjawisko naturalne wpływa na przepływ wody w rzece Wołdze, a tym samym na poziom Morza Kaspijskiego?
A) Monsońskie opady deszczu
B) El Niño
C) Niskociśnienia na Atlantyku Północnym
D) Tropikalne cyklony
- 86. Które współczesne miasto odpowiada starożytnemu Xacitarxan?
A) Atil
B) Derbent
C) Astrachanie
D) Tamisheh
- 87. Które miasto było gospodarzem piątego szczytu państw nad Morzem Kaspijskim?
A) Aktau
B) Kazan
C) Baku
D) Astana
- 88. W którym starożytnym państwie, położonym na północy Iranu, znajdowało się miasto?
A) Astara
B) Sari
C) Anzali
D) Hirkania
- 89. Jaki problem może wystąpić na rosyjskich wewnętrznych szlakach wodnych w związku z zwiększonym ruchem?
A) Mogą zostać rozbudowane.
B) Mogą zostać sprywatyzowane.
C) Mogą występować zatory w niektórych miejscach.
D) Mogą zostać zamknięte na czas konserwacji.
|