- 1. Magna Carta, znana również jako Wielka Karta, to dokument o ogromnym znaczeniu historycznym, który został zatwierdzony 15 czerwca 1215 roku w Runnymede, w pobliżu Windsoru, w Anglii, za panowania króla Jana. Karta ta powstała w wyniku walki o władzę między królem a grupą buntowniczych baronów, którzy byli niezadowoleni z arbitralnych rządów monarchy i jego wysokich podatków. Magna Carta ustanowiła zasadę, że każdy, w tym król, podlega prawu, tworząc podstawy dla rozwoju prawa konstytucyjnego i wolności obywatelskich na świecie. Wprowadziła kluczowe koncepcje prawne, takie jak zasada praworządności, prawo do sprawiedliwego procesu i ideę, że sprawiedliwość nie powinna być odmawiana ani opóźniana. Chociaż wiele jej konkretnych postanowień zostało uchylonych lub zmienionych na przestrzeni wieków, Magna Carta pozostaje symbolem wolności i praworządności, wpływając na ruchy demokratyczne i systemy prawne na całym świecie, od Konstytucji Stanów Zjednoczonych po Europejską Konwencję Praw Człowieka, i nadal jest ważna w dyskusjach na temat praw człowieka i rządów.
Kiedy została podpisana Magna Carta?
A) 1492 B) 1776 C) 1215 D) 1066
- 2. Gdzie została podpisana Wielka Karta Swobód?
A) Paryż B) Runnymede C) Londyn D) Edynburg
- 3. Który angielski król został zmuszony do podpisania Wielkiej Karty Swobód?
A) Ryszard Lwie Serce B) Jan C) Henryk VIII D) Edward III
- 4. Jakie jest łacińskie znaczenie wyrażenia 'Magna Carta'?
A) Wielka Karta B) Dekret królewski C) Królewska pieczęć D) Zwoj z pergaminu
- 5. Kim był główny autor Magna Carta?
A) Elżbieta I B) Wilhelm Zdobywca C) Alfred Wielki D) Stephen Langton
- 6. Który artykuł Wielkiej Karty Świateł dotyczył ochrony praw kościelnych?
A) Artykuł 19 B) Artykuł 5 C) Artykuł 12 D) Artykuł 1
- 7. Który angielski monarcha ponownie wydał Wielką Kartę Swobód w 1225 roku?
A) Edward I B) Henryk III C) Ryszard II D) Henryk II
- 8. Który z wymienionych poniżej nie był jednym z baronetów, którzy zmuszali króla Jana do podpisania Wielkiej Karty Swobód?
A) William Marshal B) Eustace de Vesci C) Ryszard Lwie Serce D) Robert Fitzwalter
- 9. Który angielski król potwierdził Wielką Kartę Swobód w 1297 roku?
A) Edward III B) Henryk IV C) Jan D) Edward I
- 10. W którym kraju Magna Carta bezpośrednio zainspirowała powstanie podobnego dokumentu, zwanego „Petycją Praw”, w roku 1628?
A) Niemcy B) Francja C) Anglia D) Hiszpania
- 11. Który dokument, podpisany w 1689 roku, dodatkowo ograniczał władzę angielskiego monarchy i opierał się na zasadach zawartych w Wielkiej Karcie Swobód?
A) Traktat Wersalski B) Billa Praw C) Proklamacja Emancypacji D) Deklaracja Niepodległości
- 12. Który prezydent Stanów Zjednoczonych nazwał Wielką Kartę Swobód „dokumentem dla całej ludzkości”?
A) John F. Kennedy B) Abraham Lincoln C) Franklin D. Roosevelt D) Thomas Jefferson
- 13. Zasady zawarte w Wielkiej Karcie (Magna Carta) wpłynęły na opracowanie którego słynnego amerykańskiego dokumentu w 1776 roku?
A) Billa Praw B) Proklamacja Emancypacji C) Deklaracja Niepodległości D) Konstytucja Stanów Zjednoczonych
- 14. Który artykuł Wielkiej Karty Swobód gwarantuje prawo do procesu przed sądem przysięgłym?
A) Artykuł 21 B) Artykuł 12 C) Artykuł 39 D) Artykuł 47
- 15. Magna Carta jest uważana za jeden z pierwszych dokumentów, który ograniczył władzę monarchy i ustanowił zasadę ____________.
A) Boskie prawo B) Bezwzględna monarchia C) Zasada praworządności D) Feudalizm
- 16. Ilu punktów zawierała oryginalna wersja Wielkiej Karty Swobód?
A) 79 B) 94 C) 63 D) 50
- 17. W którym roku Edward I potwierdził Wielką Kartę, włączając ją do systemu prawa stanowczego Anglii?
A) 1225 B) 1300 C) 1297 D) 1215
- 18. Jaki był cel rady 25 baronów, o której mowa w Wielkiej Karcie Swobód?
A) Realizacja obietnic zawartych w karcie. B) Odsunięcie od władzy króla Jana. C) Wprowadzanie podatków od chłopów. D) Opracowywanie nowych praw dla Anglii.
- 19. Który historyczny działacz opisał Wielką Kartę Swobód jako „najważniejszy dokument konstytucyjny wszech czasów”?
A) Papież Innocenty III B) Lord Denning C) Sir Edward Coke D) Henryk III
- 20. Ilu oryginalnych egzemplarzy Karty Wielkiej (Magna Carta) z roku 1215 zachowało się do dziś?
A) Jeden B) Siedem C) Cztery D) Dziesięć
- 21. W których z miejsc znajdują się dwa z oryginalnych dokumentów z 1215 roku?
A) Wieża Londyńska B) Brytyjska Biblioteka C) Opactwo Westminster D) Katedra św. Pawła
- 22. Jakie było powszechne przekonanie na temat Magna Carta pod koniec XVI wieku?
A) Był to dokument stworzony wyłącznie dla dobra chłopów. B) Zniosła wszystkie formy monarchii w Anglii. C) Uważa się, że przywróciła ona starożytne angielskie wolności, które zostały zniszczone podczas inwazji Normanów. D) Ustanowiła ona boskie prawo królów.
- 23. Która postać z historii Stanów Zjednoczonych była inspirowana Magna Carta?
A) Benjamin Franklin B) Thomas Jefferson C) Pierwsi osadnicy w Ameryce D) George Washington
- 24. Co historycy epoki wiktoriańskiej odkryli na temat oryginalnej karty z 1215 roku?
A) Przyznawał powszechne prawo głosu wszystkim Anglikom. B) Znosił monarchię. C) Dotyczyła ona średniowiecznych relacji między monarchą a baronami, a nie zwykłymi obywatelami. D) Był to dokument całkowicie skupiony na prawach religijnych.
- 25. Ile z oryginalnych 63 klauzul zawartych w Wielkiej Karcie Swobód z 1215 roku jest wciąż obowiązujących?
A) Żadna B) Wszystkie 63 klauzule C) Dziesięć D) Trzy
- 26. Kto został wybrany przywódcą buntowniczych baronów?
A) Robert Fitzwalter B) William Marshal C) Eustace de Vesci D) Hugh de Boves
- 27. Gdzie John zwołał radę, aby omówić potencjalne reformy w styczniu 1215 roku?
A) Oxford B) Canterbury C) Londyn D) York
- 28. Komu rebelianci, czyli baroni, zaoferowali angielski tron po śmierci Jana?
A) Syn Filipa II, Ludwik VIII B) Stephen Langton C) Henryk III D) Papież Innocenty III
- 29. Jakie było główne ograniczenie nałożone na monarchię przez Wielką Kartę Swobód?
A) Opodatkowanie tylko w celach wojskowych. B) Ograniczenia dotyczące opodatkowania, wymagające zgody baronów. C) Stałe stawki podatkowe ustalone przez króla. D) Całkowita likwidacja podatków.
- 30. Które z praw było jednym z głównych postanowień zawartych w Wielkiej Karcie Swobód?
A) Powszechne prawo wyborcze B) Ochrona przed nielegalnym uwięzieniem C) Wolność słowa D) Prawo do posiadania broni
- 31. W jakim dokumencie po raz pierwszy wspólnie odnosi się do prawa angielskiego i walijskiego?
A) Wielka Karta z 1216 roku B) Karta Koronacyjna C) Magna Carta D) Karta Książąt Walii
- 32. Gdzie odbyła się koronacja Henryka III?
A) Kaplica Uniwersytetu Oksfordzkiego B) Katedra w Gloucester C) Opactwo Westminster D) Katedra w Canterbury
- 33. Czego Henryk III ogłosił się, aby uzyskać specjalną ochronę ze strony Rzymu?
A) Wykonawca testamentu króla Jana B) Wazal Stolicy Apostolskiej C) Opiekun podległy Williamowi Marshalowi D) Krzyżowiec
- 34. Jaki był jeden z powodów, dla których baronom buntowniczym trudno było osiągnąć postępy?
A) Całkowite oddanie zamków królewskich. B) Natychmiastowy sukces militarny Henryka III. C) Śmierć Jana załagodziła niektóre obawy buntowników. D) Brak wsparcia ze strony papieża Honoriusza III.
- 35. Kto uznał wojnę Henryka przeciwko buntownikom za równoważną religijnej krucjacie?
A) William Marshal B) Kardynał Guala C) Henryk III D) Ludwik Francuski
- 36. Jaki był cel ponownego wydania Wielkiej Karty Swobód przez króla Edwarda I w 1297 roku?
A) W celu wypowiedzenia wojny Francji B) W celu zniesienia feudalizmu C) W celu ustanowienia monarchii absolutnej D) W zamian za nowy podatek
- 37. Który dodatkowy dokument arystokracja chciała dodać do Wielkiej Karty Swobód?
A) Karta Leśna (Forest Charter) B) Statut Westminsterski C) Deklaracja o podatkach (De Tallagio) D) Ustawa o habeas corpus
- 38. Jak często, zgodnie z zarządzeniem z 1297 roku, kopie dokumentów miały być odczytywane w katedrach?
A) Dwa razy w roku B) Tylko raz w roku C) Każdego tygodnia D) Raz w miesiącu
- 39. Jaki dokument został przyznany razem z ponownym potwierdzeniem przywilejów w roku 1300?
A) Wielka Karta B) Confirmatio Cartarum C) Karta Leśna D) Articuli super Cartas
- 40. Przed kim wytaczano postępowania, jeśli działania osób naruszały swobody przyznane przez królewskie przywileje?
A) Obcy najeźdźcy B) Papież C) Urzędnicy królewscy, tacy jak jego poddani (sierżanci) D) Lokalni panowie
- 41. Do roku 1350, co stało się z połową zapisów zawartych w Wielkiej Karcie Swobód?
A) Zostały rozwinięte w nowych dokumentach. B) Zostały uchylone przez króla Edwarda III. C) Przestały być aktywnie wykorzystywane. D) Stały się centralnym elementem życia politycznego Anglii.
- 42. Którego kronikarza historycy Tudorów odkryli ponownie, a który miał pozytywną opinię o królu Janie?
A) Kronikarz z Canterbury. B) Kronikarz z Yorku. C) Kronikarz z Winchester. D) Kronikarz z Barnwell.
- 43. Kto wydał pierwsze, nieocenzurowane, angielskojęzyczne wydanie Magna Carta?
A) George Ferrers B) John Rastell C) Thomas Berthelet D) Richard Pynson
- 44. Kto opublikował, jak sądził on, zbiory praw anglosaskich i normandzkich?
A) James Morice B) William Lambarde C) Francis Bacon D) Robert Beale
- 45. W którym roku sir Edward Coke poparł Petycję Praw, która odnosiła się do Wielkiej Karty Swobód?
A) 1610 B) 1660 C) 1649 D) 1628
- 46. Która radykalna grupa odrzucała historię i prawo tak, jak były one przedstawiane przez jej współczesnych?
A) Levellerzy B) Parlamentarzyści C) Diggerzy D) Kawaleryści
- 47. Które wydarzenie stanowiło przeszkodę dla historycznej interpretacji Magna Carta autorstwa Roberta Brady'ego?
A) Amerykańska rewolucja B) Ustawa Septennial Act C) Angielska wojna domowa D) Słynna Rewolucja (Glorious Revolution)
- 48. Kto twierdził, że Magna Carta zakazywała niewolnictwa?
A) Thomas Paine B) Sir William Blackstone C) Granville Sharp D) John Wilkes
- 49. W którym roku sir William Blackstone wydał krytyczne opracowanie Karty z 1215 roku?
A) 1776 B) 1759 C) 1763 D) 1716
- 50. Który akt zastąpił monarchiczną władzę absolutną parlamentarną supremacją?
A) Akta Praw (Bill of Rights) B) Ustawa Triennial Act C) Ustawa Septennial Act z 1715 roku D) Petycja Praw (Petition of Right)
- 51. Która kolonia dążyła do uznania Wielkiej Karty Swobód jako części swojego prawa w 1638 roku?
A) Pensylwania B) Maryland C) Massachusetts D) Wirginia
- 52. Który z poprawek do Konstytucji Stanów Zjednoczonych gwarantuje, że 'żadna osoba nie może być pozbawiona życia, wolności lub własności bez należytego procesu prawnego'?
A) Czwarty poprawek B) Piąty poprawek C) Pierwszy poprawek D) Drugi poprawek
- 53. Do którego z poprawek konstytucyjnych prawo do szybkiego procesu sądowego jest związane z analizą Wielkiej Karty Swobód autorstwa Edwarda Coke'a?
A) Czwarta poprawka B) Szósta poprawka C) Dziesiąta poprawka D) Ósma poprawka
- 54. Którzy historycy zgodzili się z Edwardem Jenksem, że mit Magna Carta został w dużej mierze stworzony przez Edwarda Coke'a?
A) Albert Pollard B) Sir Francis Burdett C) William Stubbs D) Frederic William Maitland
- 55. W którym roku Sellar i Yeatman opublikowali swoją parodię historii Anglii, która wyśmiewała Wielką Kartę Swobód?
A) 1930 B) 1899 C) 1904 D) 1922
- 56. Kto nazwał debatę na temat wydłużenia czasu zatrzymania osób podejrzanych o terroryzm "dniem, w którym została zniesiona Wielka Karta Swobód"?
A) W. L. Warren B) Tony Benn C) James Holt D) Lord Chancellor of Justice (obecnie: Master of the Rolls)
- 57. W którym roku protestujący z ruchu Occupy London próbowali wykorzystać Wielką Kartę do oporu przeciwko usunięciu z placu przy katedrze św. Pawła?
A) 1881 B) 1976 C) 2012 D) 2008
- 58. Z jakiej okazji Wielka Brytania wypożyczyła do Stanów Zjednoczonych jeden z zachowanych oryginalnych egzemplarzy Wielkiej Karty Swobód z 1215 roku?
A) Dzień Niepodległości B) Obchody dwusetlecia C) Konwencja Konstytucyjna D) Podpisanie Deklaracji Niepodległości
- 59. Który historyk zauważył, że przetrwanie Karty Wielkiej (Magna Carta) jest odzwierciedleniem ciągłego rozwoju prawa i administracji angielskiej?
A) Lord Woolf B) James Holt C) Natalie Fryde D) W. L. Warren
- 60. Który historyk zauważył, że wielu ludzi powoływało się na nazwę Magna Carta, mimo że niewiele wiedzieli o jej treści?
A) Natalie Fryde B) W. L. Warren C) Lord Woolf D) James Holt
- 61. Częścią czego uważa się Wielką Kartę Swobód w Wielkiej Brytanii?
A) Ustawy o Wielkiej Karcie Swobód B) Pisarnej konstytucji C) Niepisanej konstytucji D) Karcie Wolności
- 62. W którym roku dokument Magna Carta został ponownie wydany na Nowej Zelandii?
A) 1976 B) 2005 C) 1881 D) 2012
- 63. Kiedy obchodzono 800. rocznicę powstania oryginalnej wersji Wielkiej Karty Swobód?
A) 15 czerwca 1815 B) 15 czerwca 1915 C) 15 czerwca 1215 D) 15 czerwca 2015
- 64. Kto został zatrudniony do stworzenia dzieła sztuki 'Magna Carta (Szydełkowa wersja)' z okazji 800. rocznicy?
A) John Pine B) Cornelia Parker C) Sir Robert Cotton D) David Carpenter
- 65. Gdzie przechowywano kopię Wielkiej Karty Swobód należącą do katedry w Lincoln podczas II wojny światowej?
A) Brytyjski pawilon w Nowym Jorku B) Biblioteka Kongresu C) Fort Knox, Kentucky D) Zamek w Lincoln
- 66. Z jakiego materiału wykonano pergamin, na którym napisano oryginalne dokumenty Magna Carta?
A) Skóra B) Pergamin z owczej skóry C) Bawełniana tkanina D) Papier
- 67. Kto opatrzył oryginalne 1215 egzemplarzy Wielkiej Karty Wolności królewską pieczęcią?
A) Sir William Blackstone B) Baroni C) Król Jan D) Oficjalna funkcja nazywana "spigurnel"
- 68. Ilu oryginalnych egzemplarzy karty z roku 1215 zostało wydanych przez królewską kancelarię w tym roku?
A) Cztery B) Co najmniej trzynaście C) Sześć D) Siedem
- 69. Co stało się z dokumentem Deringa podczas pożaru biblioteki Cotton w 1731 roku?
A) Jego pieczęć została poważnie uszkodzona. B) Został skradziony. C) Został całkowicie zniszczony. D) Tekst na pergaminie stał się nieczytelny.
- 70. Która organizacja w 2009 roku dodała cztery zachowane egzemplarze Wielkiej Karty Swobód do międzynarodowego rejestru „Pamięć Świata”?
A) Brytyjska Biblioteka B) UNESCO C) Katedra w Lincoln D) Katedra w Salisbury
- 71. Która instytucja nabyła w 1952 roku odpis z roku 1297?
A) Archiwa Narodowe B) Fundacja Perot C) Rząd Australii D) Brytyjskie Muzeum
- 72. Kto nabył drugi egzemplarz dokumentu z 1297 roku, sprzedany przez rodzinę Brudenell?
A) Archiwa Narodowe B) Rząd Australii C) Brytyjska Biblioteka D) David Rubenstein
- 73. Gdzie znajduje się jeden z dwóch egzemplarzy dokumentu z roku 1297, przechowywany poza Anglią?
A) Guildhall, Londyn B) Harvard Law School C) National Archives, Waszyngton D) Parliament House, Canberra
- 74. Ilu egzemplarzy dokumentu potwierdzenia króla Edwarda I z roku 1300 przetrwało do naszych czasów?
A) Osiem B) Dziesięć C) Pięć D) Sześć
- 75. Gdzie przechowywana jest jedna z 1297 kopii oryginalnych dokumentów (chart), znajdująca się w Wielkiej Brytanii?
A) Katedra w Durham B) Biblioteka Bodlejańska C) Guildhall, Londyn D) Archiwa Narodowe Wielkiej Brytanii
- 76. Jakie wymagania postawiły klauzule 39 i 40 Karty Wielkiej wyraźnie dotyczące systemu sądownictwa królewskiego?
A) Natychmiastowe odwołanie wszystkich sędziów. B) Obniżenie opłat sądowych. C) Powierzenie funkcji sędziowskich obcokrajowcom. D) Zastosowanie zasad należytego procesu.
- 77. Który artykuł Karty Wielkiej (Magna Carta) z 1215 roku nie jest nadal obowiązujący w Zachodniej Australii?
A) Artykuł 1 B) Artykuł 39 C) Rozdział 26 D) Artykuł 29
- 78. Który z terytoriów Australii zachował w całości tekst Wielkiej Karty Swobód, z wyjątkiem rozdziału 26?
A) Wiktoria B) Terytorium Północne C) Nowa Południowa Walia D) Terytorium Stolicy Australijskiej
|