- 1. Filozofia Wschodu obejmuje szeroki zakres tradycji filozoficznych wywodzących się z Azji, w tym między innymi hinduizm, buddyzm, konfucjanizm, taoizm i zen. Jedną z kluczowych zasad filozofii Wschodu jest koncepcja wzajemnych powiązań i harmonii z naturą. Kładzie ona nacisk na praktyki takie jak medytacja, uważność, współczucie i samoświadomość jako ścieżki do oświecenia i rozwoju duchowego. Filozofia Wschodu często koncentruje się na nietrwałości życia, koncepcji karmy i znaczeniu znalezienia wewnętrznego spokoju i równowagi w stale zmieniającym się świecie.
Kto założył filozofię taoizmu?
A) Lao Tzu
B) Sun Tzu
C) Budda
D) Konfucjusz
- 2. Który starożytny indyjski tekst jest podstawą filozofii hinduskiej?
A) Ramajana
B) Wedy
C) Bhagawad Gita
D) Upaniszady
- 3. Co oznacza termin "yin i yang" w chińskiej filozofii?
A) Dobro i zło
B) Porządek i chaos
C) Tworzenie i niszczenie
D) Podwójne siły, które wzajemnie się uzupełniają i są ze sobą powiązane
- 4. Co koncepcja "samsary" reprezentuje w hinduizmie i buddyzmie?
A) Droga do wyzwolenia
B) Wieczna dusza
C) Cykl narodzin, śmierci i odrodzenia
D) Ostateczna rzeczywistość
- 5. Jaki jest ostateczny cel buddyzmu?
A) Niebo
B) Nirvana
C) Odrodzenie
D) Oświecenie
- 6. Kto jest uważany za założyciela buddyzmu zen w Chinach?
A) Bodhidharma
B) Huineng
C) Dogen
D) Eihei Dogen
- 7. Jaki jest sanskrycki termin oznaczający "brak przywiązania" w filozofiach Wschodu?
A) Prajna
B) Samsara
C) Moksha
D) Vairagya
- 8. Jaki jest termin "nietrwałość" w buddyzmie?
A) Prajna
B) Samadhi
C) Dukkha
D) Anicca
- 9. Kim był starożytny chiński filozof znany ze swoich nauk konfucjańskich?
A) Xunzi
B) Konfucjusz
C) Zhuangzi
D) Mencjusz
- 10. Jakie określenie używane jest do odniesienia się do starożytnych tradycji filozoficznych subkontynentu indyjskiego?
A) Synteza hinduistyczna
B) Nauki wedyjskie
C) Synteza brahmiczna
D) Sanskrit: dárśana
- 11. Jak tradycyjnie nazywa się hinduizm, co oznacza „wieczne prawo” lub „wieczna ścieżka”?
A) Droga Brahmana
B) Sanātana Dharma
C) Vedanta
D) Dharmashastra
- 12. Która z poniższych opcji NIE jest jedną z głównych tradycji w hinduizmie?
A) Dżinizm
B) Szaiwizm
C) Waisznawizm
D) Szaktizm
- 13. Które teksty filozoficzne są uważane za jedne z najstarszych zachowanych w Indiach?
A) Wedy
B) Mahabharata
C) Ramajana
D) Upaniszady
- 14. Które pojęcie odnosi się do cyklu narodzin, śmierci i odrodzenia w filozofii indyjskiej?
A) Karma
B) Samsara
C) Dharma
D) Moksha
- 15. Co oznacza słowo 'dharma' w kontekście hinduizmu?
A) Wyzwolenie z reinkarnacji
B) Cykl narodzin i śmierci
C) Nienawiść
D) Obowiązek lub sprawiedliwość
- 16. Która indyjska koncepcja filozoficzna kładzie nacisk na nienawiść?
A) Ahimsa
B) Karma
C) Samsara
D) Dharma
- 17. Jakie jest pojęcie oznaczające wiarygodne źródła wiedzy w filozofii indyjskiej?
A) Atman
B) Brahman
C) Pramana
D) Sunyata
- 18. Który nurt filozoficzny rozkwitł w okresie nowożytnym za sprawą takich filozofów jak Raghunatha Siromani?
A) Navya-Nyāya
B) Vedanta
C) Yoga
D) Samkhya
- 19. Do jakiego imperium rozprzestrzeniła się myśl hinduska w Azji Południowo-Wschodniej?
A) Imperium Mogołów
B) Imperium Maurjów
C) Imperium Gupta
D) Imperium Srivijaya
- 20. Który tekst jest związany z filozofią miłości w literaturze indyjskiej?
A) Kama Sutra
B) Arthashastra
C) Ramajana
D) Upaniszady
- 21. Który filozof sformułował odpowiedź w tradycji dżinizmu w okresie nowożytnym?
A) Raghunatha Siromani
B) Yashovijaya
C) Mahadeva Punatamakara
D) Jayarama Pancanana
- 22. Które koncepcje filozoficzne obejmują badania nad metafizyką, w tym nad Brahmanem i Atmanem?
A) Aksjologia
B) Filozofia polityczna
C) Ontologia
D) Epistemologia
- 23. Który tekst jest powiązany z filozofią polityczną w literaturze indyjskiej?
A) Upaniszady
B) Arthashastra
C) Kama Sutra
D) Ramajana
- 24. Ilu głównych nurtów filozofii hinduizmu, w tradycji ortodoksyjnej, istnieje?
A) Cztery
B) Siedem
C) Sześć
D) Pięć
- 25. Która szkoła jest znana ze swojego nacisku na medytację i wyzwolenie?
A) Vaisheshika
B) Joga
C) Nyaya
D) Mīmāṃsā
- 26. Który z poniższych tekstów jest najważniejszym dziełem szkoły jogi?
A) Yoga Sutras (Aforyzmy Jogi)
B) Vedanta Sutras (Aforyzmy Wedanty)
C) Samkhyakarika
D) Nyaya Sutras (Aforyzmy Logiki)
- 27. Które z rodzajów wiedzy (pramana) nie są akceptowane przez epistemologię szkoły Samkhya?
A) Pratyakṣa (poznanie bezpośrednie)
B) Upamāṇa (porównanie)
C) Anumāṇa (wnioskowanie)
D) Śabda (słowo/świadectwo)
- 28. W którym okresie obowiązywała podział na sześć ortodoksyjnych szkół?
A) Okres Gupta
B) Okres Maurjów
C) Okres średniowiecza
D) Okres wedyjski
- 29. Która ze szkół przetrwała do XVII wieku pod nazwą Navya Nyaya?
A) Vaisheshika
B) Mīmāṃsā
C) Nyaya
D) Samkhya
- 30. Który tekst jest związany z rozwojem szkoły Samkhya w okresie średniowiecza?
A) Upaniszady
B) Rigveda
C) Bhagavad Gita
D) Sāṁkhyapravacana Sūtra
- 31. Do jakiej szkoły filozoficznej należały zasady, które zostały włączone do jogi i wedanty?
A) Nyaya
B) Vaisheshika
C) Mīmāṃsā
D) Samkhya
- 32. Która z poniższych szkół filozofii indyjskiej jest szkołą nieortodoksyjną?
A) Yoga
B) Nyaya
C) Vedanta
D) Buddyzm
- 33. O czym szkoła Nyāya argumentuje w swoich debatach filozoficznych?
A) O autorytecie Wed
B) O istnieniu atomów
C) O istnieniu Boga-stwórcy (Ishvara)
D) O koncepcji karmy
- 34. Która szkoła filozofii jest znana ze swojego naturalistycznego podejścia i atomizmu?
A) Mīmāṃsā
B) Yoga
C) Vaiśeṣika
D) Nyāya
- 35. Którą dodatkową kategorię późniejsi przedstawiciele szkoły Vaiśeṣika dodali do pierwotnych sześciu kategorii (padārthas)?
A) Abhava (nieistnienie)
B) Buddhi (intelekt)
C) Chitta (substancja umysłu)
D) Karma (czyn)
- 36. Który uczony w dziedzinie Mīmāṃsā jest znany ze swoich prac z VII wieku?
A) Prabhākara
B) Kumārila Bhaṭṭa
C) Udayana
D) Śrīdhara
- 37. Która szkoła filozoficzna została wpłynięta przez Mīmāṃsā, znany również jako Uttara-Mīmāṃsā?
A) Yoga
B) Vedanta
C) Vaiśeṣika
D) Nyāya
- 38. Która z odgałęzień filozofii Wedanty kładzie nacisk na kwalifikowany monizm?
A) Advaita
B) Vishishtadvaita
C) Dvaita
D) Bhedabheda
- 39. Które z odłamów filozofii Wedanty jest związane z ruchem bhakti?
A) Dvaita
B) Bhedabheda
C) Advaita
D) Vishishtadvaita, ze względu na nacisk na oddanie.
- 40. Który filozof przewidział, że Upaniszady będą miały wpływ na myśl zachodnią?
A) Watsuji Tetsurô
B) Arthur Schopenhauer
C) Carl Jung
D) Jean Gebser
- 41. Kim była kluczowa postać w ruchu Kokugaku w okresie Edo w Japonii?
A) Fukuzawa Yukichi
B) Motoori Norinaga
C) Kitaro Nishida
D) Nishi Amane
- 42. Który chiński modernistka odegrał ważną rolę w rozwoju nowoczesnego buddyzmu?
A) Laozi
B) Konfucjusz
C) Mencjusz
D) Taixu
- 43. Który chiński filozof był pod wpływem pragmatyzmu Johna Deweya?
A) Zhang Zhidong
B) Hu Shih
C) Mao Zedong
D) Xu Fuguan
- 44. Jaki jest główny święty tekst sikhizmu?
A) Guru Granth Sahib
B) Tripitaka
C) Bhagavad Gita
D) Upaniszady
- 45. Która zasada jest uważana za podstawę wartości konfucjańskich?
A) Karma
B) Dao
C) Niebo (Tiān)
D) Nirwana
- 46. Który naukowiec popiera koncepcję filozofii jako 'rodziny', która obejmuje zarówno myśl zachodnią, jak i azjatycką?
A) Carine Defoort
B) Rein Raud
C) Victoria S. Harrison
D) Ouyang Min
- 47. Która forma buddyzmu była inspirowana przez psychologię zachodnią?
A) Buddyzm Theravada
B) Buddyzm Zen
C) Buddyzm Czystej Krainy
D) Buddyzm zachodni
- 48. Jakie były główne wpływy filozoficzne na nowy konfucjanizm w Chinach?
A) Daoizm
B) Tradycyjne myśli konfucjańskie
C) Buddyzm
D) Zachodni marksizm
- 49. Które z poniższych pojęć jest wspólne dla dżinizmu, hinduizmu i buddyzmu?
A) Raseśvara
B) Pāṇini Darśana
C) Karma
D) Pratyabhijña
- 50. Które państwo zostało przekształcone przez Shang Yanga w potęgę dominującą, która ostatecznie podbiła Chiny w 221 roku p.n.e.?
A) Han
B) Qin
C) Chu
D) Wei
- 51. Na czym skupia się ruch Vipassana?
A) Odrzucenie wszystkich form buddyzmu
B) Wiara w zjawiska nadprzyrodzone
C) Praktyki medytacji uważności
D) Ceremonie o charakterze rytualnym
- 52. Filozofia dżinizmu jest częścią której tradycji?
A) Szaivizm
B) Wieda
C) Śramaṇa
D) Buddyzm
- 53. Jak nazywano główny tekst szkoły moizmu?
A) Mozi
B) Dao De Jing
C) Han Feizi
D) Analekty
- 54. Która szkoła Pramāṇa promowała złożoną formę epistemologii i logiki buddyjskiej?
A) Szkoła Samkhya.
B) Szkoła Vedanta.
C) Szkoła Nyaya.
D) Szkoła Dignāga.
- 55. Która z cnót w taoizmie kładzie nacisk na działanie bez wysiłku?
A) Ziran
B) Pu
C) Wu wei
D) Spontaniczność
- 56. Zgodnie z tekstem, dlaczego w Azji nie istnieje jedna, spójna tradycja filozoficzna?
A) Ze względu na brak dokumentacji historycznej.
B) W wyniku geograficznej izolacji.
C) Ponieważ filozofie azjatyckie były tłumione przez wpływy zachodnie.
D) Ponieważ różne, niezależne tradycje wchodziły ze sobą w interakcje na przestrzeni czasu.
- 57. Jak nazywa się współczesne odrodzenie konfucjanizmu?
A) Neo-konfucjanizm
B) Nowoczesny konfucjanizm
C) Klasyczny konfucjanizm
D) Nowy konfucjanizm
- 58. Do jakiej tradycji filozoficznej Dignāga wniósł wkład w filozofii indyjskiej?
A) „Rewolucja metafizyczna”.
B) „Przebudzenie duchowe”.
C) „Przełom epistemologiczny”.
D) „Spadek logiki”.
- 59. Które pojęcie w filozofii sikhijskiej podkreśla nieustanną duchową medytację nad imieniem Boga?
A) Dharma
B) Seva
C) Simran
D) Advaita Vedanta
- 60. Który kierunek myśli został założony przez Mozi i jego uczniów?
A) Legalizm
B) Mohizm
C) Konfucjanizm
D) Daoizm
- 61. Który ruch w Chinach dążył do wprowadzenia zachodnich idei demokracji i republiki?
A) Szkoła Kyoto
B) Nowa Konfucjanizm
C) Krytyczny Buddyzm
D) Ruch Czwartego Maja
- 62. Który z poniższych tekstów NIE jest częścią Prasthanatrayi?
A) Ramajana
B) Główne Upaniszady
C) Bhagavad Gita
D) Brahma Sutry
- 63. Która uczelnia jest znana ze swoich badań nad rtęcią?
A) Raseśvara
B) Pratyabhijña
C) Śaiva Siddhānta
D) Pāṇini Darśana
- 64. Które z poniższych opcji nie jest jednym z trzech filarów sikhizmu?
A) Kirat Karo
B) Naam Japna
C) Mnisztwo
D) Vand Chakko
- 65. Jakie jest oryginalne określenie dla słowa 'zhexue'?
A) Ziran
B) Dao
C) Dharma
D) Tetsugaku
- 66. Który filozof szkoły Yogacara z Azji Wschodniej przyczynił się do nowych osiągnięć w buddyzmie?
A) Dharmakirti
B) Sakya Pandita
C) Nagarjuna
D) Xuanzang
- 67. W którym kraju konfucjanizm stał się dominującą ideologią podczas dynastii Joseon?
A) Korea
B) Japonia
C) Wietnam
D) Tajwan
- 68. Kim był współczesny interpretator i obrońca dżinizmu?
A) Mahatma Gandhi
B) Virchand Gandhi
C) Swami Vivekananda
D) Ram Mohan Roy
- 69. Kiedy zaczęły się kształtować wczesne formy taoizmu?
A) W I wieku n.e.
B) W okresie dynastii Han
C) W IV wieku p.n.e.
D) W okresie dynastii Tang
- 70. Którego chińskiego przywódcy rewolucyjnego filozofia jest znana jako maoizm?
A) Zhang Zhidong
B) Sun Yat-sen
C) Hu Shih
D) Mao Zedong
- 71. Kto jest uważany za założyciela szkoły naturalizmu, czyli doktryny Yin i Yang?
A) Zou Yan
B) Mozi
C) Konfucjusz
D) Laozi
- 72. Kto jest uważany za założyciela sikhizmu?
A) Mahatma Gandhi
B) Guru Nanak
C) Ram Mohan Roy
D) Swami Vivekananda
- 73. Którą filozofię Swami Vivekananda pomógł spopularyzować na Zachodzie?
A) Advaita Vedanta
B) Konfucjanizm
C) Mohizm
D) Legalizm
- 74. Jak nazywa się jeszcze konfucjanizm?
A) Buddyzm
B) Daoizm
C) Ruizm
D) Legalizm
- 75. Jakie jest główne zagadnienie filozofii buddyjskiej?
A) Zrozumienie prawd metafizycznych.
B) Osiągnięcie bogactwa materialnego.
C) Oswobodzenie od cierpienia (dukkha).
D) Ustalenie stałej tożsamości osobistej.
- 76. Z jaką formą szaiwizmu związana jest szkoła Pratyabhijña?
A) szaiwizm związany z filozofią merkuryalną
B) dualistyczny szaiwizm
C) niedualistyczna tantra szaiwistyczna
D) aszetyczny szaiwizm
- 77. Jakie pojęcia He Yan i Wang Bi wykorzystali do opisania głębokiej natury Tao?
A) "Yin-yang"
B) "Ziran" (naturalność)
C) "Pu" (prostota)
D) "Wu" (nicość, niebyć, negatyw)
- 78. Jakie jest pojęcie odpowiadające 'filialnemu pobożności' w konfucjanizmie?
A) Rén (仁) - dobroć, humanitaryzm
B) Tiān (天) - niebo, natura
C) Xiào (孝) - pobożność wobec rodziców
D) Lǐ (禮/礼) - etykieta, obyczajność
- 79. Kto ukuł termin „zhexue” w 1873 roku?
A) Martin Heidegger
B) Nishi Amane
C) Carine Defoort
D) Victoria S. Harrison
- 80. Która filozofia wywodzi się z ruchu śramana i neguje koncepcję atmana?
A) Śaiva Siddhānta
B) Dżinizm
C) Cārvāka
D) Buddyzm
- 81. Które dzieła niemieckiego filozofa zostały przetłumaczone na język chiński przez Yana Fu?
A) Georg Wilhelm Friedrich Hegel
B) Friedrich Nietzsche
C) John Stuart Mill
D) Immanuel Kant
- 82. Które środowisko intelektualne w okresie Meiji promowało idee oświecenia europejskiego?
A) Kokugaku
B) Nowy Konfucjanizm
C) Meirokusha
D) Szkoła Kyoto
- 83. Jak nazywa się chiński nurt filozoficzny, który kładzie nacisk na harmonię z Tao?
A) Mohizm
B) Legalizm
C) Konfucjanizm
D) Daoizm
- 84. Jak nazywa się oficjalna ideologia polityczna Korei Północnej?
A) Juche
B) Legalizm
C) Marksizm-leninizm
D) Konfucjanizm
- 85. Który ruch został zainicjowany przez Ram Mohan Roy?
A) Rashtriya Swayamsevak Sangh
B) Arya Samaj
C) Brahmo Samaj
D) Towarzystwo Teozoficzne
- 86. Kto sprzeciwia się tradycyjnemu, „rodzinnemu” podejściu do filozofii i proponuje bardziej elastyczną definicję?
A) Rein Raud
B) Ouyang Min
C) Victoria S. Harrison
D) Carine Defoort
- 87. Które z kluczowych koncepcji buddyzmu krytykuje utrwaloną tożsamość osobistą?
A) Shunyata (pustka)
B) Dukkha (cierpienie)
C) Vijnapti-matra (tylko świadomość)
D) Anatta (brak trwałego "ja")
- 88. Który ze szkół szaiwizmu został założony przez Lakulishę około II wieku naszej ery?
A) Śaiva Siddhānta
B) Pratyabhijña
C) Paśupata
D) Raseśvara
- 89. Czym jest Prakriti w filozofii Wedanty?
A) Indywidualna dusza
B) Świat empiryczny
C) Cykl reinkarnacji
D) Ostateczna rzeczywistość
- 90. Który z chińskich nurtów filozoficznych jest znany ze swojego nacisku na ścisłe zasady i kontrolę państwową?
A) Legalizm
B) Mohizm
C) Konfucjanizm
D) Daoizm
- 91. Na czym polega pojęcie „Seva” w sikhizmie?
A) Ofiara rytualna
B) Życie monastyczne
C) Medytacja
D) Bezinteresowna służba
- 92. Z jaką koncepcją filozofia Mohizmu jest najbardziej związana, podkreślając równy stosunek do wszystkich jednostek?
A) Taoistyczna spontaniczność
B) Konfucjański rytuał
C) Obiektywna troska
D) Legalistyczny pragmatyzm
- 93. Kim była kluczowa postać w ruchu Brahmo Samaj?
A) Ram Mohan Roy
B) Mahatma Gandhi
C) Guru Nanak
D) Swami Vivekananda
- 94. Która z form współczesnego buddyzmu jest znana jako 'buddyzm dla życia ludzkiego'?
A) Buddyzm therawada
B) Chiński buddyzm humanistyczny
C) Tibetanski buddyzm wadżrajana
D) Japoński zen-buddyzm
- 95. Który filozof jest powszechnie znany z twierdzenia, że tylko języki grecki i niemiecki są odpowiednie do filozofowania?
A) Carine Defoort
B) Martin Heidegger
C) Victoria S. Harrison
D) Rein Raud
- 96. Kim był kluczowa postać w szkole legalizmu, znany ze swojej pracy jako administrator i filozof polityczny?
A) Mozi
B) Shen Buhai
C) Han Fei
D) Konfucjusz
- 97. Które pojęcie odnosi się do indywidualnej duszy w filozofii Wedanty?
A) Samsara
B) Prakriti
C) Brahman
D) Ātman
- 98. Która dynastia była świadkiem wprowadzenia buddyzmu do Chin?
A) Imperium Maurjów
B) Dynastia Zhou
C) Imperium Mogołów
D) Dynastia Han
- 99. Kto jest uważany za ważną postać w rozwoju jainistycznej myśli filozoficznej?
A) Utpaladeva
B) Pāṇini
C) Mahavira
D) Lakulisha
|