- 1. Filozofia Wschodu obejmuje szeroki zakres tradycji filozoficznych wywodzących się z Azji, w tym między innymi hinduizm, buddyzm, konfucjanizm, taoizm i zen. Jedną z kluczowych zasad filozofii Wschodu jest koncepcja wzajemnych powiązań i harmonii z naturą. Kładzie ona nacisk na praktyki takie jak medytacja, uważność, współczucie i samoświadomość jako ścieżki do oświecenia i rozwoju duchowego. Filozofia Wschodu często koncentruje się na nietrwałości życia, koncepcji karmy i znaczeniu znalezienia wewnętrznego spokoju i równowagi w stale zmieniającym się świecie.
Kto założył filozofię taoizmu?
A) Sun Tzu
B) Konfucjusz
C) Lao Tzu
D) Budda
- 2. Który starożytny indyjski tekst jest podstawą filozofii hinduskiej?
A) Upaniszady
B) Wedy
C) Ramajana
D) Bhagawad Gita
- 3. Co oznacza termin "yin i yang" w chińskiej filozofii?
A) Dobro i zło
B) Podwójne siły, które wzajemnie się uzupełniają i są ze sobą powiązane
C) Tworzenie i niszczenie
D) Porządek i chaos
- 4. Co koncepcja "samsary" reprezentuje w hinduizmie i buddyzmie?
A) Cykl narodzin, śmierci i odrodzenia
B) Wieczna dusza
C) Ostateczna rzeczywistość
D) Droga do wyzwolenia
- 5. Jaki jest ostateczny cel buddyzmu?
A) Odrodzenie
B) Niebo
C) Oświecenie
D) Nirvana
- 6. Kto jest uważany za założyciela buddyzmu zen w Chinach?
A) Huineng
B) Bodhidharma
C) Eihei Dogen
D) Dogen
- 7. Jaki jest sanskrycki termin oznaczający "brak przywiązania" w filozofiach Wschodu?
A) Samsara
B) Prajna
C) Moksha
D) Vairagya
- 8. Jaki jest termin "nietrwałość" w buddyzmie?
A) Prajna
B) Anicca
C) Dukkha
D) Samadhi
- 9. Kim był starożytny chiński filozof znany ze swoich nauk konfucjańskich?
A) Xunzi
B) Zhuangzi
C) Mencjusz
D) Konfucjusz
- 10. Jakie określenie używane jest do odniesienia się do starożytnych tradycji filozoficznych subkontynentu indyjskiego?
A) Synteza brahmiczna
B) Sanskrit: dárśana
C) Nauki wedyjskie
D) Synteza hinduistyczna
- 11. Jak tradycyjnie nazywa się hinduizm, co oznacza „wieczne prawo” lub „wieczna ścieżka”?
A) Droga Brahmana
B) Vedanta
C) Dharmashastra
D) Sanātana Dharma
- 12. Która z poniższych opcji NIE jest jedną z głównych tradycji w hinduizmie?
A) Szaiwizm
B) Szaktizm
C) Dżinizm
D) Waisznawizm
- 13. Które teksty filozoficzne są uważane za jedne z najstarszych zachowanych w Indiach?
A) Upaniszady
B) Mahabharata
C) Ramajana
D) Wedy
- 14. Które pojęcie odnosi się do cyklu narodzin, śmierci i odrodzenia w filozofii indyjskiej?
A) Moksha
B) Samsara
C) Karma
D) Dharma
- 15. Co oznacza słowo 'dharma' w kontekście hinduizmu?
A) Obowiązek lub sprawiedliwość
B) Wyzwolenie z reinkarnacji
C) Nienawiść
D) Cykl narodzin i śmierci
- 16. Która indyjska koncepcja filozoficzna kładzie nacisk na nienawiść?
A) Karma
B) Samsara
C) Dharma
D) Ahimsa
- 17. Jakie jest pojęcie oznaczające wiarygodne źródła wiedzy w filozofii indyjskiej?
A) Pramana
B) Sunyata
C) Atman
D) Brahman
- 18. Który nurt filozoficzny rozkwitł w okresie nowożytnym za sprawą takich filozofów jak Raghunatha Siromani?
A) Yoga
B) Vedanta
C) Navya-Nyāya
D) Samkhya
- 19. Do jakiego imperium rozprzestrzeniła się myśl hinduska w Azji Południowo-Wschodniej?
A) Imperium Mogołów
B) Imperium Srivijaya
C) Imperium Maurjów
D) Imperium Gupta
- 20. Który tekst jest związany z filozofią miłości w literaturze indyjskiej?
A) Upaniszady
B) Arthashastra
C) Ramajana
D) Kama Sutra
- 21. Który filozof sformułował odpowiedź w tradycji dżinizmu w okresie nowożytnym?
A) Mahadeva Punatamakara
B) Yashovijaya
C) Raghunatha Siromani
D) Jayarama Pancanana
- 22. Które koncepcje filozoficzne obejmują badania nad metafizyką, w tym nad Brahmanem i Atmanem?
A) Ontologia
B) Epistemologia
C) Aksjologia
D) Filozofia polityczna
- 23. Który tekst jest powiązany z filozofią polityczną w literaturze indyjskiej?
A) Upaniszady
B) Ramajana
C) Kama Sutra
D) Arthashastra
- 24. Ilu głównych nurtów filozofii hinduizmu, w tradycji ortodoksyjnej, istnieje?
A) Siedem
B) Pięć
C) Cztery
D) Sześć
- 25. Która szkoła jest znana ze swojego nacisku na medytację i wyzwolenie?
A) Vaisheshika
B) Joga
C) Mīmāṃsā
D) Nyaya
- 26. Który z poniższych tekstów jest najważniejszym dziełem szkoły jogi?
A) Vedanta Sutras (Aforyzmy Wedanty)
B) Nyaya Sutras (Aforyzmy Logiki)
C) Samkhyakarika
D) Yoga Sutras (Aforyzmy Jogi)
- 27. Które z rodzajów wiedzy (pramana) nie są akceptowane przez epistemologię szkoły Samkhya?
A) Śabda (słowo/świadectwo)
B) Anumāṇa (wnioskowanie)
C) Upamāṇa (porównanie)
D) Pratyakṣa (poznanie bezpośrednie)
- 28. W którym okresie obowiązywała podział na sześć ortodoksyjnych szkół?
A) Okres wedyjski
B) Okres Maurjów
C) Okres Gupta
D) Okres średniowiecza
- 29. Która ze szkół przetrwała do XVII wieku pod nazwą Navya Nyaya?
A) Vaisheshika
B) Nyaya
C) Samkhya
D) Mīmāṃsā
- 30. Który tekst jest związany z rozwojem szkoły Samkhya w okresie średniowiecza?
A) Sāṁkhyapravacana Sūtra
B) Upaniszady
C) Rigveda
D) Bhagavad Gita
- 31. Do jakiej szkoły filozoficznej należały zasady, które zostały włączone do jogi i wedanty?
A) Nyaya
B) Mīmāṃsā
C) Vaisheshika
D) Samkhya
- 32. Która z poniższych szkół filozofii indyjskiej jest szkołą nieortodoksyjną?
A) Vedanta
B) Yoga
C) Nyaya
D) Buddyzm
- 33. O czym szkoła Nyāya argumentuje w swoich debatach filozoficznych?
A) O koncepcji karmy
B) O autorytecie Wed
C) O istnieniu Boga-stwórcy (Ishvara)
D) O istnieniu atomów
- 34. Która szkoła filozofii jest znana ze swojego naturalistycznego podejścia i atomizmu?
A) Vaiśeṣika
B) Yoga
C) Mīmāṃsā
D) Nyāya
- 35. Którą dodatkową kategorię późniejsi przedstawiciele szkoły Vaiśeṣika dodali do pierwotnych sześciu kategorii (padārthas)?
A) Buddhi (intelekt)
B) Chitta (substancja umysłu)
C) Abhava (nieistnienie)
D) Karma (czyn)
- 36. Który uczony w dziedzinie Mīmāṃsā jest znany ze swoich prac z VII wieku?
A) Śrīdhara
B) Udayana
C) Prabhākara
D) Kumārila Bhaṭṭa
- 37. Która szkoła filozoficzna została wpłynięta przez Mīmāṃsā, znany również jako Uttara-Mīmāṃsā?
A) Vaiśeṣika
B) Nyāya
C) Vedanta
D) Yoga
- 38. Która z odgałęzień filozofii Wedanty kładzie nacisk na kwalifikowany monizm?
A) Advaita
B) Bhedabheda
C) Dvaita
D) Vishishtadvaita
- 39. Które z odłamów filozofii Wedanty jest związane z ruchem bhakti?
A) Vishishtadvaita, ze względu na nacisk na oddanie.
B) Advaita
C) Dvaita
D) Bhedabheda
- 40. Który z poniższych tekstów NIE jest częścią Prasthanatrayi?
A) Główne Upaniszady
B) Brahma Sutry
C) Ramajana
D) Bhagavad Gita
- 41. Które pojęcie odnosi się do indywidualnej duszy w filozofii Wedanty?
A) Ātman
B) Samsara
C) Prakriti
D) Brahman
- 42. Czym jest Prakriti w filozofii Wedanty?
A) Cykl reinkarnacji
B) Ostateczna rzeczywistość
C) Indywidualna dusza
D) Świat empiryczny
- 43. Który ze szkół szaiwizmu został założony przez Lakulishę około II wieku naszej ery?
A) Pratyabhijña
B) Paśupata
C) Śaiva Siddhānta
D) Raseśvara
- 44. Z jaką formą szaiwizmu związana jest szkoła Pratyabhijña?
A) aszetyczny szaiwizm
B) niedualistyczna tantra szaiwistyczna
C) szaiwizm związany z filozofią merkuryalną
D) dualistyczny szaiwizm
- 45. Która uczelnia jest znana ze swoich badań nad rtęcią?
A) Pāṇini Darśana
B) Raseśvara
C) Śaiva Siddhānta
D) Pratyabhijña
- 46. Filozofia dżinizmu jest częścią której tradycji?
A) Wieda
B) Buddyzm
C) Szaivizm
D) Śramaṇa
- 47. Które z poniższych pojęć jest wspólne dla dżinizmu, hinduizmu i buddyzmu?
A) Karma
B) Pāṇini Darśana
C) Raseśvara
D) Pratyabhijña
- 48. Kto jest uważany za ważną postać w rozwoju jainistycznej myśli filozoficznej?
A) Mahavira
B) Pāṇini
C) Lakulisha
D) Utpaladeva
- 49. Która filozofia wywodzi się z ruchu śramana i neguje koncepcję atmana?
A) Cārvāka
B) Buddyzm
C) Dżinizm
D) Śaiva Siddhānta
- 50. Jakie jest główne zagadnienie filozofii buddyjskiej?
A) Oswobodzenie od cierpienia (dukkha).
B) Zrozumienie prawd metafizycznych.
C) Ustalenie stałej tożsamości osobistej.
D) Osiągnięcie bogactwa materialnego.
- 51. Które z kluczowych koncepcji buddyzmu krytykuje utrwaloną tożsamość osobistą?
A) Vijnapti-matra (tylko świadomość)
B) Dukkha (cierpienie)
C) Shunyata (pustka)
D) Anatta (brak trwałego "ja")
- 52. Do jakiej tradycji filozoficznej Dignāga wniósł wkład w filozofii indyjskiej?
A) „Przebudzenie duchowe”.
B) „Rewolucja metafizyczna”.
C) „Spadek logiki”.
D) „Przełom epistemologiczny”.
- 53. Która szkoła Pramāṇa promowała złożoną formę epistemologii i logiki buddyjskiej?
A) Szkoła Vedanta.
B) Szkoła Samkhya.
C) Szkoła Dignāga.
D) Szkoła Nyaya.
- 54. Który filozof szkoły Yogacara z Azji Wschodniej przyczynił się do nowych osiągnięć w buddyzmie?
A) Nagarjuna
B) Xuanzang
C) Dharmakirti
D) Sakya Pandita
- 55. Który chiński modernistka odegrał ważną rolę w rozwoju nowoczesnego buddyzmu?
A) Laozi
B) Konfucjusz
C) Mencjusz
D) Taixu
- 56. Która forma buddyzmu była inspirowana przez psychologię zachodnią?
A) Buddyzm Theravada
B) Buddyzm zachodni
C) Buddyzm Zen
D) Buddyzm Czystej Krainy
- 57. Na czym skupia się ruch Vipassana?
A) Praktyki medytacji uważności
B) Wiara w zjawiska nadprzyrodzone
C) Ceremonie o charakterze rytualnym
D) Odrzucenie wszystkich form buddyzmu
- 58. Która z form współczesnego buddyzmu jest znana jako 'buddyzm dla życia ludzkiego'?
A) Chiński buddyzm humanistyczny
B) Buddyzm therawada
C) Tibetanski buddyzm wadżrajana
D) Japoński zen-buddyzm
- 59. Kto jest uważany za założyciela sikhizmu?
A) Mahatma Gandhi
B) Swami Vivekananda
C) Ram Mohan Roy
D) Guru Nanak
- 60. Jaki jest główny święty tekst sikhizmu?
A) Tripitaka
B) Upaniszady
C) Guru Granth Sahib
D) Bhagavad Gita
- 61. Które pojęcie w filozofii sikhijskiej podkreśla nieustanną duchową medytację nad imieniem Boga?
A) Advaita Vedanta
B) Seva
C) Dharma
D) Simran
- 62. Na czym polega pojęcie „Seva” w sikhizmie?
A) Medytacja
B) Bezinteresowna służba
C) Ofiara rytualna
D) Życie monastyczne
- 63. Które z poniższych opcji nie jest jednym z trzech filarów sikhizmu?
A) Naam Japna
B) Kirat Karo
C) Mnisztwo
D) Vand Chakko
- 64. Kim była kluczowa postać w ruchu Brahmo Samaj?
A) Mahatma Gandhi
B) Ram Mohan Roy
C) Guru Nanak
D) Swami Vivekananda
- 65. Którą filozofię Swami Vivekananda pomógł spopularyzować na Zachodzie?
A) Legalizm
B) Konfucjanizm
C) Mohizm
D) Advaita Vedanta
- 66. Który ruch został zainicjowany przez Ram Mohan Roy?
A) Brahmo Samaj
B) Arya Samaj
C) Towarzystwo Teozoficzne
D) Rashtriya Swayamsevak Sangh
- 67. Kim był współczesny interpretator i obrońca dżinizmu?
A) Ram Mohan Roy
B) Virchand Gandhi
C) Swami Vivekananda
D) Mahatma Gandhi
- 68. Która dynastia była świadkiem wprowadzenia buddyzmu do Chin?
A) Imperium Maurjów
B) Dynastia Zhou
C) Imperium Mogołów
D) Dynastia Han
- 69. Jak nazywa się chiński nurt filozoficzny, który kładzie nacisk na harmonię z Tao?
A) Daoizm
B) Konfucjanizm
C) Mohizm
D) Legalizm
- 70. Który z chińskich nurtów filozoficznych jest znany ze swojego nacisku na ścisłe zasady i kontrolę państwową?
A) Daoizm
B) Mohizm
C) Legalizm
D) Konfucjanizm
- 71. Jak nazywa się jeszcze konfucjanizm?
A) Buddyzm
B) Daoizm
C) Legalizm
D) Ruizm
- 72. Która zasada jest uważana za podstawę wartości konfucjańskich?
A) Karma
B) Niebo (Tiān)
C) Dao
D) Nirwana
- 73. Jak nazywa się współczesne odrodzenie konfucjanizmu?
A) Neo-konfucjanizm
B) Klasyczny konfucjanizm
C) Nowy konfucjanizm
D) Nowoczesny konfucjanizm
- 74. Jakie jest pojęcie odpowiadające 'filialnemu pobożności' w konfucjanizmie?
A) Lǐ (禮/礼) - etykieta, obyczajność
B) Xiào (孝) - pobożność wobec rodziców
C) Tiān (天) - niebo, natura
D) Rén (仁) - dobroć, humanitaryzm
- 75. W którym kraju konfucjanizm stał się dominującą ideologią podczas dynastii Joseon?
A) Japonia
B) Korea
C) Wietnam
D) Tajwan
- 76. Kim był kluczowa postać w szkole legalizmu, znany ze swojej pracy jako administrator i filozof polityczny?
A) Han Fei
B) Konfucjusz
C) Shen Buhai
D) Mozi
- 77. Które państwo zostało przekształcone przez Shang Yanga w potęgę dominującą, która ostatecznie podbiła Chiny w 221 roku p.n.e.?
A) Chu
B) Wei
C) Han
D) Qin
- 78. Który kierunek myśli został założony przez Mozi i jego uczniów?
A) Mohizm
B) Konfucjanizm
C) Daoizm
D) Legalizm
- 79. Z jaką koncepcją filozofia Mohizmu jest najbardziej związana, podkreślając równy stosunek do wszystkich jednostek?
A) Legalistyczny pragmatyzm
B) Obiektywna troska
C) Taoistyczna spontaniczność
D) Konfucjański rytuał
- 80. Jak nazywano główny tekst szkoły moizmu?
A) Han Feizi
B) Analekty
C) Mozi
D) Dao De Jing
- 81. Która z cnót w taoizmie kładzie nacisk na działanie bez wysiłku?
A) Pu
B) Wu wei
C) Ziran
D) Spontaniczność
- 82. Kiedy zaczęły się kształtować wczesne formy taoizmu?
A) W IV wieku p.n.e.
B) W okresie dynastii Tang
C) W I wieku n.e.
D) W okresie dynastii Han
- 83. Kto jest uważany za założyciela szkoły naturalizmu, czyli doktryny Yin i Yang?
A) Laozi
B) Konfucjusz
C) Mozi
D) Zou Yan
- 84. Jakie pojęcia He Yan i Wang Bi wykorzystali do opisania głębokiej natury Tao?
A) "Ziran" (naturalność)
B) "Yin-yang"
C) "Pu" (prostota)
D) "Wu" (nicość, niebyć, negatyw)
- 85. Kim była kluczowa postać w ruchu Kokugaku w okresie Edo w Japonii?
A) Nishi Amane
B) Motoori Norinaga
C) Fukuzawa Yukichi
D) Kitaro Nishida
- 86. Jak nazywa się oficjalna ideologia polityczna Korei Północnej?
A) Konfucjanizm
B) Juche
C) Legalizm
D) Marksizm-leninizm
- 87. Który filozof przewidział, że Upaniszady będą miały wpływ na myśl zachodnią?
A) Jean Gebser
B) Watsuji Tetsurô
C) Arthur Schopenhauer
D) Carl Jung
- 88. Które środowisko intelektualne w okresie Meiji promowało idee oświecenia europejskiego?
A) Kokugaku
B) Nowy Konfucjanizm
C) Meirokusha
D) Szkoła Kyoto
- 89. Które dzieła niemieckiego filozofa zostały przetłumaczone na język chiński przez Yana Fu?
A) John Stuart Mill
B) Immanuel Kant
C) Friedrich Nietzsche
D) Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- 90. Który chiński filozof był pod wpływem pragmatyzmu Johna Deweya?
A) Hu Shih
B) Xu Fuguan
C) Mao Zedong
D) Zhang Zhidong
- 91. Którego chińskiego przywódcy rewolucyjnego filozofia jest znana jako maoizm?
A) Mao Zedong
B) Zhang Zhidong
C) Sun Yat-sen
D) Hu Shih
- 92. Który ruch w Chinach dążył do wprowadzenia zachodnich idei demokracji i republiki?
A) Szkoła Kyoto
B) Krytyczny Buddyzm
C) Nowa Konfucjanizm
D) Ruch Czwartego Maja
- 93. Jakie były główne wpływy filozoficzne na nowy konfucjanizm w Chinach?
A) Daoizm
B) Zachodni marksizm
C) Buddyzm
D) Tradycyjne myśli konfucjańskie
- 94. Zgodnie z tekstem, dlaczego w Azji nie istnieje jedna, spójna tradycja filozoficzna?
A) Ze względu na brak dokumentacji historycznej.
B) Ponieważ filozofie azjatyckie były tłumione przez wpływy zachodnie.
C) Ponieważ różne, niezależne tradycje wchodziły ze sobą w interakcje na przestrzeni czasu.
D) W wyniku geograficznej izolacji.
- 95. Który filozof jest powszechnie znany z twierdzenia, że tylko języki grecki i niemiecki są odpowiednie do filozofowania?
A) Victoria S. Harrison
B) Rein Raud
C) Carine Defoort
D) Martin Heidegger
- 96. Kto ukuł termin „zhexue” w 1873 roku?
A) Martin Heidegger
B) Carine Defoort
C) Nishi Amane
D) Victoria S. Harrison
- 97. Który naukowiec popiera koncepcję filozofii jako 'rodziny', która obejmuje zarówno myśl zachodnią, jak i azjatycką?
A) Rein Raud
B) Carine Defoort
C) Ouyang Min
D) Victoria S. Harrison
- 98. Kto sprzeciwia się tradycyjnemu, „rodzinnemu” podejściu do filozofii i proponuje bardziej elastyczną definicję?
A) Carine Defoort
B) Ouyang Min
C) Victoria S. Harrison
D) Rein Raud
- 99. Jakie jest oryginalne określenie dla słowa 'zhexue'?
A) Ziran
B) Tetsugaku
C) Dharma
D) Dao
|