- 1. Geologia tektoniki płyt jest fundamentalnym aspektem nauk o Ziemi, który wyjaśnia dynamiczną naturę powierzchni Ziemi poprzez ruch dużych płyt tworzących litosferę. Teoria ta, sformułowana w połowie XX wieku, wyjaśnia, w jaki sposób płyty tektoniczne, które unoszą się na półpłynnej astenosferze pod nimi, nieustannie się przesuwają z powodu prądów konwekcyjnych w płaszczu. Interakcje między tymi płytami są odpowiedzialne za niezliczone zjawiska geologiczne, w tym tworzenie się gór, trzęsienia ziemi i aktywność wulkaniczną. Granice, na których spotykają się płyty, można podzielić na rozbieżne, zbieżne lub transformujące, z których każda charakteryzuje się różnymi procesami i cechami geologicznymi. Na przykład na granicach rozbieżnych, takich jak Grzbiet Śródatlantycki, płyty rozsuwają się, umożliwiając wzrost magmy i tworzenie nowej skorupy. I odwrotnie, na granicach zbieżnych, takich jak Himalaje, gdzie zderzają się płyty indyjska i euroazjatycka, dochodzi do znacznego wypiętrzenia geologicznego, co skutkuje wysokimi pasmami górskimi. Granice transformacyjne, których przykładem jest uskok San Andreas, charakteryzują się bocznym ruchem ślizgowym i są znane z wywoływania znacznej aktywności sejsmicznej. Badanie tektoniki płyt nie tylko poprawia nasze zrozumienie przeszłości Ziemi, takie jak rozmieszczenie zapisów kopalnych i stref klimatycznych, ale także odgrywa kluczową rolę w przewidywaniu zagrożeń geologicznych, co ma zasadnicze znaczenie dla łagodzenia ich wpływu na społeczeństwa ludzkie.
Czym przede wszystkim zajmuje się teoria tektoniki płyt?
A) Ruch litosfery Ziemi.
B) Rodzaje skał występujących w skorupie ziemskiej.
C) Historia skamieniałości dinozaurów.
D) Skład atmosfery ziemskiej.
- 2. Jak nazywa się granica, na której dwie płyty oddalają się od siebie?
A) Rozbieżna granica.
B) Przekształć granicę.
C) Strefa subdukcji.
D) Granica zbieżności.
- 3. Jak nazywa się proces, w którym jedna płyta tektoniczna przesuwa się pod inną?
A) Rozbieżność.
B) Subdukcja.
C) Rifting.
D) Podniesienie.
- 4. Co napędza ruch płyt tektonicznych?
A) Pola magnetyczne.
B) Rozprzestrzenianie się dna morskiego.
C) Sama grawitacja.
D) Konwekcja płaszcza.
- 5. Która płyta tektoniczna jest największa?
A) Płyta afrykańska.
B) Płyta Pacyfiku.
C) Płyta euroazjatycka.
D) Płyta północnoamerykańska.
- 6. Jaki rodzaj uskoku charakteryzuje się poziomym przemieszczeniem?
A) Normalny błąd.
B) Uskok poślizgowy.
C) Usterka odwrotna.
D) Usterka ciągu.
- 7. Jak nazywał się superkontynent, który istniał ponad 200 milionów lat temu?
A) Laurazja
B) Gondwana
C) Pangaea
D) Rodinia
- 8. Jaki termin odnosi się do krawędzi płyty tektonicznej?
A) Szelf kontynentalny.
B) Dno oceanu.
C) Pasmo górskie.
D) Granica płyt.
- 9. Które wydarzenie geologiczne jest najbardziej związane z granicami transformacji?
A) Trzęsienia ziemi
B) Erupcje wulkaniczne
C) Budownictwo górskie
D) Doliny ryftowe
- 10. Które elementy geologiczne powstają w wyniku tektoniki płyt?
A) Skamieniałości, osady, baseny
B) Lodowce, pustynie, jaskinie
C) Rzeki, jeziora, oazy
D) Góry, trzęsienia ziemi, wulkany
- 11. Z czego słynie Pierścień Ognia?
A) Obfite skamieniałości.
B) Pustynne krajobrazy.
C) Płaskie równiny.
D) Wysoka aktywność wulkaniczna i trzęsienia ziemi.
- 12. Jaka granica tworzy się, gdy zderzają się dwie płyty?
A) Przekształć granicę.
B) Rozbieżna granica.
C) Granica zbieżności.
D) Żadne z powyższych.
- 13. Jaki element geologiczny powstaje, gdy dwie płyty tektoniczne przesuwają się obok siebie?
A) Wulkan.
B) Wykop.
C) Rift.
D) Błąd.
- 14. Jaki rodzaj naprężeń powoduje normalne usterki?
A) Naprężenie ściskające
B) Naprężenie hydrostatyczne
C) Naprężenie rozciągające
D) Naprężenie ścinające
- 15. Jaki instrument jest powszechnie używany do pomiaru trzęsień ziemi?
A) Barometr.
B) Sejsmograf.
C) Anemometr.
D) Termometr.
- 16. Jaki rodzaj skał powstaje głównie na rozbieżnych granicach?
A) Skała ilasta
B) Skała magmowa
C) Skała metamorficzna
D) Skała osadowa
|