Özel görelilik - Sınav
  • 1. Özel görelilik, fizikte uzay ve zaman arasındaki ilişkiyi tanımlayan temel bir teoridir. Albert Einstein tarafından 1905 yılında geliştirilen özel görelilik, evren anlayışımızda devrim yaratmıştır. Fizik yasalarının, göreceli hareketlerinden bağımsız olarak tüm gözlemciler için aynı olduğunu ileri sürer. Özel göreliliğin temel ilkelerinden biri, boşluktaki ışık hızının tüm gözlemciler için sabit olmasıdır ve bu da zaman genişlemesi ve uzunluk daralması gibi olgulara yol açar. Bu etkiler nesneler ışık hızına yaklaştıkça daha belirgin hale gelir. Özel görelilik, parçacıkların yüksek hızlardaki davranışlarını anlamak için gereklidir ve Einstein'ın enerji ile kütleyi ilişkilendiren ünlü denklemi E=mc2'nin temelini oluşturur. Genel olarak, özel göreliliğin fizik ve uzay ile zamanın doğasına ilişkin anlayışımız üzerinde derin bir etkisi olmuştur.

    Özel görelilik teorisini kim formüle etti?
A) Stephen Hawking
B) Isaac Newton
C) Albert Einstein
D) Galileo Galilei
  • 2. Boşlukta ışığın hızı nedir?
A) Saniyede 100.000.000 metre
B) Saniyede 299,792,458 metre
C) Saniyede 1.000.000.000 metre
D) Saniyede 500.000.000 metre
  • 3. Hangi nicelik tüm eylemsiz referans çerçevelerinde aynı kalır?
A) Işık hızı
B) Uzunluk
C) Kütle
D) Zaman
  • 4. Fizik yasalarının, göreli hareket durumlarından bağımsız olarak tüm gözlemciler için aynı olduğu gerçeğini tanımlayan terim hangisidir?
A) Enerjinin korunumu yasası
B) Görelilik ilkesi
C) Kuantum dolanıklığı
D) Eylemsizlik yasası
  • 5. Michelson-Morley deneyi ışığın yayılması için hangi ortamın varlığını tespit etmeyi amaçlamıştır?
A) Karanlık madde
B) Plazma
C) Aydınlık eter
D) Kuantum vakum
  • 6. Özel görelilikte, ışık hızına yaklaştıkça bir nesnenin kütlesine ne olur?
A) Sıfır olur
B) Bu artırır
C) Sabit kalır
D) Bu azalır
  • 7. E=mc² denklemi özel görelilikte neyi tanımlar?
A) Momentum korunumu
B) Potansiyel enerji
C) Kütle-enerji eşdeğerliği
D) Kuvvet ve ivme
  • 8. Özel görelilik bağlamında 'uzayzaman' terimi neyi ifade eder?
A) Kuantum dolanıklığı
B) Uzay ve zamanın tek bir süreklilik içinde bütünleştirilmesi
C) Zaman içinde uzay yolculuğu
D) Alternatif boyutlar
  • 9. Görelilik ilkesini ilk formüleleyen kişi kimdir?
A) James Clerk Maxwell
B) Isaac Newton
C) Albert Einstein
D) Galileo Galilei
  • 10. Albert Einstein, hareketli cisimlerin elektromanyetiği üzerine yazdığı makaleyi hangi yılda yayınlamıştır?
A) 1905
B) 1895
C) 1925
D) 1915
  • 11. Relativite ilkesi, eylemsiz referans sistemlerindeki fizik yasaları hakkında ne diyor?
A) Bunlar değişmez (aynıdır).
B) Bunlar hızla değişir.
C) Bunlar ivmeyle ilgilidir.
D) Bunlar, gözlemcinin konumuna göre değişir.
  • 12. Özel görelilik teorisine göre, hareketli saatler ve durağan saatler zaman akışı açısından nasıl farklılık gösterir?
A) Daha hızlı çalışır.
B) Çalışmayı durdurur.
C) Hareketli saatler daha yavaş çalışır.
D) Aynı şekilde çalışır.
  • 13. Sabit bir referans çerçevesinde aynı anda gerçekleşen iki olayın, hareketli bir referans çerçevesinden gözlemlendiğinde ne olur?
A) Farklı zamanlarda gerçekleşirler.
B) Sıraları tersine döner.
C) Yok olurlar.
D) Aynı anda gerçekleşmeye devam ederler.
  • 14. Özel görelilik teorisini anlamak için hangi düzeyde matematik bilgisi gereklidir?
A) Üniversite seviyesi
B) İlkokul seviyesi
C) Lisansüstü seviyesi
D) Lise seviyesi
  • 15. Kütle-enerji denkliği için formül nedir?
A) E=mc²
B) E=mc
C) E=m/c²
D) E=c/m²
  • 16. Özel görelilik, Öklid geometrisini hangi geometriyle değiştirir?
A) Lorentz geometrisi
B) Öklid geometrisi
C) Newton geometrisi
D) Galile geometrisi
  • 17. Kütle-enerji denkliği formülünde, vakumdaki ışık hızı hangi sembolle gösterilir?
A) E
B) m
C) L
D) c
  • 18. Özel görelilikte, Galile dönüşümü hangi dönüşümle yer değiştirir?
A) Galile dönüşümü
B) Öklid dönüşümü
C) Newton dönüşümü
D) Lorentz dönüşümü
  • 19. Özel görelilik ile ilişkili, Doppler etkisiyle ilgili bir teknik sonuç nedir?
A) Galile dönüşümü
B) Öklid geometrisi
C) Görelilik düzeltmeleri
D) Newton mekaniği
  • 20. Lorentz dönüşümü, özel görelilikte nelere etki eder?
A) Hareket halindeki gözlemciler tarafından iki olay arasındaki mesafeler farklı ölçülür.
B) Hızlar artık basit bir şekilde toplanmaz.
C) Bir gözlemci için eş zamanlı görünen olaylar, başka bir gözlemci için eş zamanlı olmayabilir.
D) Hareket halindeki gözlemciler tarafından iki olay arasındaki süre farklı ölçülür.
  • 21. Bilginin ışık hızından daha hızlı hareket etmemesinin önemi nedir?
A) Görsel gözlemler her zaman geçmişte gerçekleşmiş olayları rapor eder.
B) Uzunluk kısalması ortadan kalkar.
C) Olaylar, tüm gözlemciler için aynı anda gerçekleşir.
D) Zaman genişlemesi yaşanmaz.
  • 22. Pisagor teoremi kullanılarak mesafelerin hesaplandığı geometri türü nedir?
A) Newton geometrisi
B) Galileo geometrisi
C) Lorentz geometrisi
D) Öklid geometrisi
  • 23. James Clerk Maxwell, elektromanyetizma teorisini hangi yıl sundu?
A) 1864
B) 1905
C) 1887
D) 1632
  • 24. Hangi deney, ışık hızının sabit olduğunu doğrulayarak, eter teorisini sorgulamıştır?
A) FitzGerald-Lorentz deneyi
B) Maxwell'ın deneyi
C) Michelson-Morley deneyi
D) Einstein'ın 1905 tarihli makalesi
  • 25. Hermann Minkowski, uzay-zaman üzerine çalışmalarını ne zaman yayınladı ve özel görelilik teorisini tamamladı?
A) 1907
B) 1887
C) 1915
D) 1864
  • 26. Relativite teorisinde bir etkinin zamanı nasıl belirlenir?
A) Bir referans çerçevesi içinde, sabit periyotlu bir saat kullanılarak.
B) Hızdaki değişiklikleri gözlemleyerek.
C) Sadece uzaysal koordinatları kullanarak.
D) İvme ölçümleri yoluyla.
  • 27. Dört uzay-zaman koordinatı ile tamamen tanımlanabilen nedir?
A) Bir olay.
B) İvme.
C) Bir referans çerçevesi.
D) Işığın hızı.
  • 28. Relativite teorisi için matematiksel temeli kim oluşturmuştur? Bu kişi, Lorentz dönüşümlerinin Poincaré grubunun bir parçası olduğunu kanıtlamıştır.
A) James Clerk Maxwell.
B) Albert Einstein.
C) Henri Poincaré.
D) Isaac Newton.
  • 29. Uzay-zaman diyagramları başka hangi isimlerle bilinir?
A) Newtonyen diyagramları
B) Minkowski diyagramları
C) Einstein diyagramları
D) Galileo diyagramları
  • 30. Uzay-zaman diyagramında, zamanı ifade etmek için uzaysal birimler kullanıldığında, hangi eksen dikey olarak çizilir?
A) Her iki eksen de dikey
B) "ct" ekseni
C) Hiçbir eksen dikey değil
D) "x" ekseni
  • 31. Bir uzay-zaman diyagramında α açısı neyi ifade eder?
A) cos⁻¹(β)
B) sin⁻¹(β)
C) tan⁻¹(β)
D) sec⁻¹(β)
  • 32. Yerel eylemsizlik referans çerçeveleri için, eşzamanlılığın göreceliği açısından hangi etki bir belirti olarak kabul edilebilir?
A) Kütle-enerji eşdeğerliği.
B) Lorentz kısalması.
C) Sagnac etkisi.
D) Zaman genişlemesi.
  • 33. B gözlemcisi, hareketli bir ışık saati içindeki ışık darbelerinin hareketini nasıl algılar?
A) Kendi referans çerçevesi içinde hareketsiz gibi.
B) c hızından daha yavaş hareket eden gibi.
C) Zikzak bir yol boyunca hareket eden gibi.
D) Düz bir çizgi üzerinde yukarı ve aşağı hareket eden gibi.
  • 34. Işık saati kavramının geliştirilmesiyle kim ilişkilidir?
A) Albert Einstein.
B) Paul Langevin.
C) Niels Bohr.
D) Isaac Newton.
  • 35. İkizler, yolculuktan sonra gönderilen toplam sinyal sayısıyla neden aynı fikirde?
A) Hareketsiz olan ikiz, herhangi bir sinyal almaz.
B) Çünkü her ikiz, diğerinin gönderdiği tüm sinyalleri alır, farklı deneyimlere sahip olmalarına rağmen.
C) Çünkü yolculuk sırasında gerçek zamanlı olarak iletişim kurarlar.
D) Yolculuk yapan ikiz, aldığı sinyallerden daha fazla sinyal gönderir.
  • 36. Hangi olgu, göreli hızlarda hareket eden bir nesnenin uzunluğunun, farklı bir referans çerçevesinden ölçüldüğünde daha kısa görünmesini açıklar?
A) Lorentz dönüşümü
B) Göreceli hız eklemesi
C) Zaman genişlemesi
D) Uzunluk kısalması
  • 37. Hangi denklem, farklı referans çerçevelerinde ölçülen uzunluklar arasındaki ilişkiyi gösterir?
A) Δx' = Δx / γ
B) Δx = Δx' * γ
C) Δt' = Δt / γ
D) Δx' = Δx * γ
  • 38. Özel görelilik teorisine göre, hareketli bir referans çerçevesinde uzunlukları ölçmek için hangi koşul gereklidir?
A) Δt' = 0
B) Δt' ≠ 0
C) Δx' ≠ 0
D) Δx = γΔx'
  • 39. "Metre çubuğu ve delik paradoksu" neyi göstermektedir?
A) Sadece uzunluk kısalması.
B) Zaman genişlemesi etkileri.
C) Işık hızını aşan seyahatin imkansızlığı.
D) Thomas dönüşümü, bu paradoksa bir çözüm sunmaktadır.
  • 40. Sadece kaynak hareket halindeyken hangi klasik tahmin yapılır?
A) Herhangi bir yer değiştirme tahmin edilmez.
B) Bu durum, ışığın kırılması sonucu ortaya çıkar.
C) Yer değiştirme, ışık gecikmesi düzeltmesi nedeniyle oluşur.
D) Yer değiştirme, tamamen eter sürüklenmesine bağlıdır.
  • 41. Michelson-Morley deneyinin sonuçlarıyla hangi hipotez uyuşmazlık gösterdi?
A) Işık gecikmesi düzeltmesi
B) Tam eter sürüklenmesi
C) Görelilik teorisine göre ışığın sapması
D) Kısmi eter sürüklenmesi
  • 42. Relativistik uzunlamasına Doppler etkisi bağlamında, bir alıcının kaynaktan uzaklaşması durumunda ölçülen frekans ne olur?
A) Frekans, ortamın özelliklerine bağlıdır.
B) Alınan frekans değişmez.
C) Alınan frekans artar.
D) Alınan frekans azalır.
  • 43. Işık hızının %94,6'sı ile hareket eden bir uzay gemisindeki bir kişinin yaşadığı her saniye için Dünya'da ne kadar süre geçer?
A) 1,5 saniye
B) 3,1 saniye
C) 2 saniye
D) 4 saniye
  • 44. Dünya üzerinde, sabit 1g ivmeyle yapılan 5 yıllık gidiş-dönüş bir yolculuk ne kadar sürer?
A) 12 yıl
B) 5 yıl
C) 6,5 yıl
D) 10 yıl
  • 45. Sabit 1g ivmeyle yapılan, 40 yıllık bir yolculu, Dünya'da ne kadar sürer?
A) 40.000 yıl
B) 58.000 yıl
C) 100.000 yıl
D) 80.000 yıl
  • 46. Sabit 1.1g ivmeyle yapılan 40 yıllık bir yolculma, Dünya'da ne kadar sürer gibi görünür?
A) 150.000 yıl
B) 200.000 yıl
C) 148.000 yıl
D) 100.000 yıl
  • 47. γ faktörü, hızla (rapidity) nasıl bir ilişki içindedir?
A) γ = tanh(φ).
B) γ = sin(φ).
C) γ, hızdan bağımsızdır.
D) γ = cosh(φ).
  • 48. İki 4-vektör olan A ve B'nin iç çarpımı nasıl hesaplanır?
A) A⋅B = A0B0 + (A→ ⋅ B→).
B) A⋅B = A0B0 - (A→ ⋅ B→).
C) A⋅B = A0B0 - A1B1 - A2B2 - A3B3.
D) A⋅B = A0B0 + A1B1 + A2B2 + A3B3.
  • 49. Vektörlerin büyüklüklerine göre olası vektör türleri nelerdir?
A) Zamana bağlı, uzaya bağlı veya ışık hızında (boşlukta).
B) Sadece zamana bağlı ve uzaya bağlı olanlar.
C) Dik, paralel veya dik açılı.
D) Tamamen uzaysal bileşenlere bağlıdır.
  • 50. Klasik elektromanyetizma alanındaki teorik araştırmalar hangi keşfe yol açmıştır?
A) Kuantum mekaniği
B) Genel görelilik
C) Termodinamik
D) Dalga yayılımı
  • 51. Hangi potansiyel, özel görelilik teorisine bir adım teşkil eder ve hareketli yüklerle ilgilidir?
A) Yerçekimi potansiyeli
B) Newtonyen potansiyel
C) Liénard–Wiechert potansiyeli
D) Coulomb potansiyeli
  • 52. Paul Dirac tarafından 1928'de geliştirilen, hem özel görelilik teorisi hem de kuantum mekaniği ile uyumlu olan denklem hangisidir?
A) Klein-Gordon denklemi
B) Schrödinger denklemi
C) Heisenberg belirsizlik ilkesi
D) Dirac denklemi
  • 53. Albert Einstein'in 'Görelilik Teorisi' adlı eseri hangi yılda yayınlanmıştır?
A) 1905
B) 2005
C) 1923
D) 1964
  • 54. "Relativitenin Anlamı" adlı eser hangi üniversite yayıncılığı tarafından yayımlandı?
A) Princeton Üniversitesi Yayınları
B) California Üniversitesi Yayınları
C) TU Delft OPEN Books
D) Nauka, Moskova
  • 55. Hangi bilimsel makale, özel görelilik teorisinin ikinci önermesini GeV bölgesinde test etmiştir?
A) Rindler, Wolfgang
B) Alvager, T.; Farley, F. J. M.; Kjellman, J.; Wallin, L.
C) Darrigol, Olivier
D) Wolf, Peter; Petit, Gerard
  • 56. Einstein'in hareketli cisimlerin elektromanyetiği üzerine yazdığı orijinal Almanca eserinin başlığı nedir?
A) Zur Elektrodynamik bewegter Körper
B) Hareketli Cisimlerin Elektromanyetiği Üzerine
C) Göreliliğin Anlamı
D) Görelilik: Özel ve Genel Kuram
  • 57. Hangi dergi, 'Özel Görelilik Teorisi'nin ikinci aksiyomunun GeV bölgesindeki testi' başlıklı makaleyi yayınladı?
A) Isis
B) Physical Review A
C) Scholarpedia
D) Physics Letters
  • 58. "Uzay, Zaman ve Uzay-Zaman" adlı eserin yazarı kimdir?
A) Paul Tipler
B) Harvey R. Brown
C) Sergey Stepanov
D) Lawrence Sklar
  • 59. Paul Tipler ve Ralph Llewellyn'in hangi kitabı modern fiziği ele almaktadır?
A) Modern Fizik (4. baskı)
B) Mekanik ve Görelilik
C) Klasik Mekanik ve Özel Görelilik
D) Göreli Dünya
  • 60. Hangi makale, Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) kullanarak özel görelilik teorisini test etmiştir?
A) Wolf, Peter; Petit, Gerard
B) Darrigol, Olivier
C) Alvager, T.; Farley, F. J. M.
D) Rindler, Wolfgang
  • 61. 'Mekanik ve Görelilik' adlı eser hangi yılda yayınlanmıştır?
A) 1977
B) 2005
C) 2018
D) 2026
  • 62. Sergey Stepanov'un 'Relativistik Dünya' adlı esini hangi yayınevi yayınladı?
A) TU Delft OPEN Yayıncılık
B) Oxford Üniversitesi Yayınları
C) De Gruyter
D) Princeton Üniversitesi Yayınları
  • 63. Poincaré-Einstein bağlantısını bir dergi makalesinde kim inceledi?
A) Rindler, Wolfgang
B) Wolf, Peter; Petit, Gerard
C) Darrigol, Olivier
D) Alvager, T.; Farley, F. J. M.
  • 64. Scholarpedia'da özel görelilik konusunun kinematiksel yönlerini ele alan makale hangisidir?
A) T. Alvager
B) Peter Wolf; Gerard Petit
C) Olivier Darrigol
D) Wolfgang Rindler
  • 65. 1964 yılında 'Özel Görelilik Teorisine Giriş' adlı eseri kim yazmıştır?
A) Robert Katz
B) Stephen Hawking
C) Carl Sagan
D) Richard Feynman
  • 66. Özel görelilik teorisine basit bir giriş sağlayan kaynak hangisidir?
A) Bondi K-Hesaplama Yöntemi
B) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
C) MathPages – Görelilik Üzerine Düşünceler
D) Özel Görelilik Hakkında Hogg'un Notları
  • 67. 25 Nisan 2013 itibarıyla Wayback Machine'de hangi kaynak arşivlendi?
A) Ses kaydı: Cain/Gay (2006) – Astronomy Cast
B) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
C) Greg Egan'ın Foundations adlı eseri
D) Einstein Online
  • 68. Hangi kaynak, özel görelilik teorisine, minimum düzeyde matematik içeren bir giriş sunmaktadır?
A) Hogg'un Özel Görelilik Notları
B) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
C) SpecialRelativity.net
D) MathPages – Görelilik Üzerine Düşünceler
  • 69. Hangi kaynak, 'Astronomi Sohbetleri' (Astronomy Cast) serisinin bir parçasıdır?
A) Hogg'un Özel Görelilik Hakkındaki Notları
B) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
C) Einstein Işığı
D) Ses Kaydı: Cain/Gay (2006) – Astronomi Sohbetleri
  • 70. Hangi yazılım, özel görelilik teorisini OpenGL kullanarak görselleştiriyor?
A) Warp Özel Görelilik Simülatörü
B) Gerçek Zamanlı Görelilik
C) ışık hızı
D) Einstein'ın Gözünden
  • 71. 14 Mayıs 2013'te hangi program arşivlendi?
A) Gerçek Zamanlı Görelilik
B) Işık Hızı
C) Einstein'ın Gözünden
D) Warp Özel Görelilik Simülatörü
Şununla oluşturuldu: That Quiz — matematik ve diğer alanlarda test oluşturma ve notlandırma sitesi.