Özel görelilik - Sınav
  • 1. Özel görelilik, fizikte uzay ve zaman arasındaki ilişkiyi tanımlayan temel bir teoridir. Albert Einstein tarafından 1905 yılında geliştirilen özel görelilik, evren anlayışımızda devrim yaratmıştır. Fizik yasalarının, göreceli hareketlerinden bağımsız olarak tüm gözlemciler için aynı olduğunu ileri sürer. Özel göreliliğin temel ilkelerinden biri, boşluktaki ışık hızının tüm gözlemciler için sabit olmasıdır ve bu da zaman genişlemesi ve uzunluk daralması gibi olgulara yol açar. Bu etkiler nesneler ışık hızına yaklaştıkça daha belirgin hale gelir. Özel görelilik, parçacıkların yüksek hızlardaki davranışlarını anlamak için gereklidir ve Einstein'ın enerji ile kütleyi ilişkilendiren ünlü denklemi E=mc2'nin temelini oluşturur. Genel olarak, özel göreliliğin fizik ve uzay ile zamanın doğasına ilişkin anlayışımız üzerinde derin bir etkisi olmuştur.

    Özel görelilik teorisini kim formüle etti?
A) Stephen Hawking
B) Isaac Newton
C) Galileo Galilei
D) Albert Einstein
  • 2. Boşlukta ışığın hızı nedir?
A) Saniyede 100.000.000 metre
B) Saniyede 1.000.000.000 metre
C) Saniyede 500.000.000 metre
D) Saniyede 299,792,458 metre
  • 3. Hangi nicelik tüm eylemsiz referans çerçevelerinde aynı kalır?
A) Zaman
B) Uzunluk
C) Kütle
D) Işık hızı
  • 4. Fizik yasalarının, göreli hareket durumlarından bağımsız olarak tüm gözlemciler için aynı olduğu gerçeğini tanımlayan terim hangisidir?
A) Eylemsizlik yasası
B) Kuantum dolanıklığı
C) Görelilik ilkesi
D) Enerjinin korunumu yasası
  • 5. Michelson-Morley deneyi ışığın yayılması için hangi ortamın varlığını tespit etmeyi amaçlamıştır?
A) Plazma
B) Aydınlık eter
C) Karanlık madde
D) Kuantum vakum
  • 6. Özel görelilikte, ışık hızına yaklaştıkça bir nesnenin kütlesine ne olur?
A) Sabit kalır
B) Bu azalır
C) Bu artırır
D) Sıfır olur
  • 7. E=mc² denklemi özel görelilikte neyi tanımlar?
A) Kuvvet ve ivme
B) Potansiyel enerji
C) Kütle-enerji eşdeğerliği
D) Momentum korunumu
  • 8. Özel görelilik bağlamında 'uzayzaman' terimi neyi ifade eder?
A) Uzay ve zamanın tek bir süreklilik içinde bütünleştirilmesi
B) Zaman içinde uzay yolculuğu
C) Alternatif boyutlar
D) Kuantum dolanıklığı
  • 9. Görelilik ilkesini ilk formüleleyen kişi kimdir?
A) Galileo Galilei
B) Isaac Newton
C) James Clerk Maxwell
D) Albert Einstein
  • 10. Albert Einstein, hareketli cisimlerin elektromanyetiği üzerine yazdığı makaleyi hangi yılda yayınlamıştır?
A) 1905
B) 1915
C) 1895
D) 1925
  • 11. Relativite ilkesi, eylemsiz referans sistemlerindeki fizik yasaları hakkında ne diyor?
A) Bunlar ivmeyle ilgilidir.
B) Bunlar değişmez (aynıdır).
C) Bunlar hızla değişir.
D) Bunlar, gözlemcinin konumuna göre değişir.
  • 12. Özel görelilik teorisine göre, hareketli saatler ve durağan saatler zaman akışı açısından nasıl farklılık gösterir?
A) Daha hızlı çalışır.
B) Aynı şekilde çalışır.
C) Çalışmayı durdurur.
D) Hareketli saatler daha yavaş çalışır.
  • 13. Sabit bir referans çerçevesinde aynı anda gerçekleşen iki olayın, hareketli bir referans çerçevesinden gözlemlendiğinde ne olur?
A) Yok olurlar.
B) Farklı zamanlarda gerçekleşirler.
C) Sıraları tersine döner.
D) Aynı anda gerçekleşmeye devam ederler.
  • 14. Özel görelilik teorisini anlamak için hangi düzeyde matematik bilgisi gereklidir?
A) Lisansüstü seviyesi
B) Üniversite seviyesi
C) Lise seviyesi
D) İlkokul seviyesi
  • 15. Kütle-enerji denkliği için formül nedir?
A) E=mc
B) E=m/c²
C) E=mc²
D) E=c/m²
  • 16. Özel görelilik, Öklid geometrisini hangi geometriyle değiştirir?
A) Öklid geometrisi
B) Lorentz geometrisi
C) Galile geometrisi
D) Newton geometrisi
  • 17. Kütle-enerji denkliği formülünde, vakumdaki ışık hızı hangi sembolle gösterilir?
A) L
B) E
C) c
D) m
  • 18. Özel görelilikte, Galile dönüşümü hangi dönüşümle yer değiştirir?
A) Öklid dönüşümü
B) Newton dönüşümü
C) Lorentz dönüşümü
D) Galile dönüşümü
  • 19. Özel görelilik ile ilişkili, Doppler etkisiyle ilgili bir teknik sonuç nedir?
A) Newton mekaniği
B) Galile dönüşümü
C) Öklid geometrisi
D) Görelilik düzeltmeleri
  • 20. Lorentz dönüşümü, özel görelilikte nelere etki eder?
A) Hızlar artık basit bir şekilde toplanmaz.
B) Hareket halindeki gözlemciler tarafından iki olay arasındaki süre farklı ölçülür.
C) Hareket halindeki gözlemciler tarafından iki olay arasındaki mesafeler farklı ölçülür.
D) Bir gözlemci için eş zamanlı görünen olaylar, başka bir gözlemci için eş zamanlı olmayabilir.
  • 21. Bilginin ışık hızından daha hızlı hareket etmemesinin önemi nedir?
A) Görsel gözlemler her zaman geçmişte gerçekleşmiş olayları rapor eder.
B) Uzunluk kısalması ortadan kalkar.
C) Zaman genişlemesi yaşanmaz.
D) Olaylar, tüm gözlemciler için aynı anda gerçekleşir.
  • 22. Pisagor teoremi kullanılarak mesafelerin hesaplandığı geometri türü nedir?
A) Galileo geometrisi
B) Öklid geometrisi
C) Newton geometrisi
D) Lorentz geometrisi
  • 23. James Clerk Maxwell, elektromanyetizma teorisini hangi yıl sundu?
A) 1887
B) 1864
C) 1632
D) 1905
  • 24. Hangi deney, ışık hızının sabit olduğunu doğrulayarak, eter teorisini sorgulamıştır?
A) Einstein'ın 1905 tarihli makalesi
B) FitzGerald-Lorentz deneyi
C) Michelson-Morley deneyi
D) Maxwell'ın deneyi
  • 25. Hermann Minkowski, uzay-zaman üzerine çalışmalarını ne zaman yayınladı ve özel görelilik teorisini tamamladı?
A) 1907
B) 1864
C) 1915
D) 1887
  • 26. Relativite teorisinde bir etkinin zamanı nasıl belirlenir?
A) Bir referans çerçevesi içinde, sabit periyotlu bir saat kullanılarak.
B) İvme ölçümleri yoluyla.
C) Sadece uzaysal koordinatları kullanarak.
D) Hızdaki değişiklikleri gözlemleyerek.
  • 27. Dört uzay-zaman koordinatı ile tamamen tanımlanabilen nedir?
A) Bir referans çerçevesi.
B) İvme.
C) Bir olay.
D) Işığın hızı.
  • 28. Relativite teorisi için matematiksel temeli kim oluşturmuştur? Bu kişi, Lorentz dönüşümlerinin Poincaré grubunun bir parçası olduğunu kanıtlamıştır.
A) Albert Einstein.
B) James Clerk Maxwell.
C) Isaac Newton.
D) Henri Poincaré.
  • 29. Uzay-zaman diyagramları başka hangi isimlerle bilinir?
A) Minkowski diyagramları
B) Newtonyen diyagramları
C) Einstein diyagramları
D) Galileo diyagramları
  • 30. Uzay-zaman diyagramında, zamanı ifade etmek için uzaysal birimler kullanıldığında, hangi eksen dikey olarak çizilir?
A) "x" ekseni
B) Her iki eksen de dikey
C) Hiçbir eksen dikey değil
D) "ct" ekseni
  • 31. Bir uzay-zaman diyagramında α açısı neyi ifade eder?
A) cos⁻¹(β)
B) sin⁻¹(β)
C) sec⁻¹(β)
D) tan⁻¹(β)
  • 32. Yerel eylemsizlik referans çerçeveleri için, eşzamanlılığın göreceliği açısından hangi etki bir belirti olarak kabul edilebilir?
A) Zaman genişlemesi.
B) Sagnac etkisi.
C) Kütle-enerji eşdeğerliği.
D) Lorentz kısalması.
  • 33. B gözlemcisi, hareketli bir ışık saati içindeki ışık darbelerinin hareketini nasıl algılar?
A) Zikzak bir yol boyunca hareket eden gibi.
B) c hızından daha yavaş hareket eden gibi.
C) Düz bir çizgi üzerinde yukarı ve aşağı hareket eden gibi.
D) Kendi referans çerçevesi içinde hareketsiz gibi.
  • 34. Işık saati kavramının geliştirilmesiyle kim ilişkilidir?
A) Albert Einstein.
B) Isaac Newton.
C) Niels Bohr.
D) Paul Langevin.
  • 35. İkizler, yolculuktan sonra gönderilen toplam sinyal sayısıyla neden aynı fikirde?
A) Çünkü her ikiz, diğerinin gönderdiği tüm sinyalleri alır, farklı deneyimlere sahip olmalarına rağmen.
B) Yolculuk yapan ikiz, aldığı sinyallerden daha fazla sinyal gönderir.
C) Hareketsiz olan ikiz, herhangi bir sinyal almaz.
D) Çünkü yolculuk sırasında gerçek zamanlı olarak iletişim kurarlar.
  • 36. Hangi olgu, göreli hızlarda hareket eden bir nesnenin uzunluğunun, farklı bir referans çerçevesinden ölçüldüğünde daha kısa görünmesini açıklar?
A) Zaman genişlemesi
B) Göreceli hız eklemesi
C) Uzunluk kısalması
D) Lorentz dönüşümü
  • 37. Hangi denklem, farklı referans çerçevelerinde ölçülen uzunluklar arasındaki ilişkiyi gösterir?
A) Δx' = Δx * γ
B) Δx' = Δx / γ
C) Δx = Δx' * γ
D) Δt' = Δt / γ
  • 38. Özel görelilik teorisine göre, hareketli bir referans çerçevesinde uzunlukları ölçmek için hangi koşul gereklidir?
A) Δx = γΔx'
B) Δt' = 0
C) Δt' ≠ 0
D) Δx' ≠ 0
  • 39. "Metre çubuğu ve delik paradoksu" neyi göstermektedir?
A) Zaman genişlemesi etkileri.
B) Işık hızını aşan seyahatin imkansızlığı.
C) Thomas dönüşümü, bu paradoksa bir çözüm sunmaktadır.
D) Sadece uzunluk kısalması.
  • 40. Sadece kaynak hareket halindeyken hangi klasik tahmin yapılır?
A) Yer değiştirme, tamamen eter sürüklenmesine bağlıdır.
B) Bu durum, ışığın kırılması sonucu ortaya çıkar.
C) Herhangi bir yer değiştirme tahmin edilmez.
D) Yer değiştirme, ışık gecikmesi düzeltmesi nedeniyle oluşur.
  • 41. Michelson-Morley deneyinin sonuçlarıyla hangi hipotez uyuşmazlık gösterdi?
A) Işık gecikmesi düzeltmesi
B) Tam eter sürüklenmesi
C) Kısmi eter sürüklenmesi
D) Görelilik teorisine göre ışığın sapması
  • 42. Relativistik uzunlamasına Doppler etkisi bağlamında, bir alıcının kaynaktan uzaklaşması durumunda ölçülen frekans ne olur?
A) Alınan frekans azalır.
B) Alınan frekans değişmez.
C) Frekans, ortamın özelliklerine bağlıdır.
D) Alınan frekans artar.
  • 43. Işık hızının %94,6'sı ile hareket eden bir uzay gemisindeki bir kişinin yaşadığı her saniye için Dünya'da ne kadar süre geçer?
A) 4 saniye
B) 1,5 saniye
C) 2 saniye
D) 3,1 saniye
  • 44. Dünya üzerinde, sabit 1g ivmeyle yapılan 5 yıllık gidiş-dönüş bir yolculuk ne kadar sürer?
A) 6,5 yıl
B) 12 yıl
C) 5 yıl
D) 10 yıl
  • 45. Sabit 1g ivmeyle yapılan, 40 yıllık bir yolculu, Dünya'da ne kadar sürer?
A) 100.000 yıl
B) 40.000 yıl
C) 80.000 yıl
D) 58.000 yıl
  • 46. Sabit 1.1g ivmeyle yapılan 40 yıllık bir yolculma, Dünya'da ne kadar sürer gibi görünür?
A) 100.000 yıl
B) 150.000 yıl
C) 200.000 yıl
D) 148.000 yıl
  • 47. γ faktörü, hızla (rapidity) nasıl bir ilişki içindedir?
A) γ = sin(φ).
B) γ, hızdan bağımsızdır.
C) γ = tanh(φ).
D) γ = cosh(φ).
  • 48. İki 4-vektör olan A ve B'nin iç çarpımı nasıl hesaplanır?
A) A⋅B = A0B0 + (A→ ⋅ B→).
B) A⋅B = A0B0 - A1B1 - A2B2 - A3B3.
C) A⋅B = A0B0 + A1B1 + A2B2 + A3B3.
D) A⋅B = A0B0 - (A→ ⋅ B→).
  • 49. Vektörlerin büyüklüklerine göre olası vektör türleri nelerdir?
A) Tamamen uzaysal bileşenlere bağlıdır.
B) Zamana bağlı, uzaya bağlı veya ışık hızında (boşlukta).
C) Dik, paralel veya dik açılı.
D) Sadece zamana bağlı ve uzaya bağlı olanlar.
  • 50. Klasik elektromanyetizma alanındaki teorik araştırmalar hangi keşfe yol açmıştır?
A) Kuantum mekaniği
B) Termodinamik
C) Dalga yayılımı
D) Genel görelilik
  • 51. Hangi potansiyel, özel görelilik teorisine bir adım teşkil eder ve hareketli yüklerle ilgilidir?
A) Coulomb potansiyeli
B) Yerçekimi potansiyeli
C) Liénard–Wiechert potansiyeli
D) Newtonyen potansiyel
  • 52. Paul Dirac tarafından 1928'de geliştirilen, hem özel görelilik teorisi hem de kuantum mekaniği ile uyumlu olan denklem hangisidir?
A) Heisenberg belirsizlik ilkesi
B) Dirac denklemi
C) Schrödinger denklemi
D) Klein-Gordon denklemi
  • 53. Albert Einstein'in 'Görelilik Teorisi' adlı eseri hangi yılda yayınlanmıştır?
A) 1964
B) 1905
C) 1923
D) 2005
  • 54. "Relativitenin Anlamı" adlı eser hangi üniversite yayıncılığı tarafından yayımlandı?
A) California Üniversitesi Yayınları
B) TU Delft OPEN Books
C) Princeton Üniversitesi Yayınları
D) Nauka, Moskova
  • 55. Hangi bilimsel makale, özel görelilik teorisinin ikinci önermesini GeV bölgesinde test etmiştir?
A) Darrigol, Olivier
B) Rindler, Wolfgang
C) Alvager, T.; Farley, F. J. M.; Kjellman, J.; Wallin, L.
D) Wolf, Peter; Petit, Gerard
  • 56. Einstein'in hareketli cisimlerin elektromanyetiği üzerine yazdığı orijinal Almanca eserinin başlığı nedir?
A) Görelilik: Özel ve Genel Kuram
B) Hareketli Cisimlerin Elektromanyetiği Üzerine
C) Göreliliğin Anlamı
D) Zur Elektrodynamik bewegter Körper
  • 57. Hangi dergi, 'Özel Görelilik Teorisi'nin ikinci aksiyomunun GeV bölgesindeki testi' başlıklı makaleyi yayınladı?
A) Scholarpedia
B) Physical Review A
C) Isis
D) Physics Letters
  • 58. "Uzay, Zaman ve Uzay-Zaman" adlı eserin yazarı kimdir?
A) Harvey R. Brown
B) Sergey Stepanov
C) Lawrence Sklar
D) Paul Tipler
  • 59. Paul Tipler ve Ralph Llewellyn'in hangi kitabı modern fiziği ele almaktadır?
A) Modern Fizik (4. baskı)
B) Klasik Mekanik ve Özel Görelilik
C) Göreli Dünya
D) Mekanik ve Görelilik
  • 60. Hangi makale, Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) kullanarak özel görelilik teorisini test etmiştir?
A) Alvager, T.; Farley, F. J. M.
B) Darrigol, Olivier
C) Wolf, Peter; Petit, Gerard
D) Rindler, Wolfgang
  • 61. 'Mekanik ve Görelilik' adlı eser hangi yılda yayınlanmıştır?
A) 2018
B) 2026
C) 1977
D) 2005
  • 62. Sergey Stepanov'un 'Relativistik Dünya' adlı esini hangi yayınevi yayınladı?
A) TU Delft OPEN Yayıncılık
B) De Gruyter
C) Princeton Üniversitesi Yayınları
D) Oxford Üniversitesi Yayınları
  • 63. Poincaré-Einstein bağlantısını bir dergi makalesinde kim inceledi?
A) Alvager, T.; Farley, F. J. M.
B) Rindler, Wolfgang
C) Darrigol, Olivier
D) Wolf, Peter; Petit, Gerard
  • 64. Scholarpedia'da özel görelilik konusunun kinematiksel yönlerini ele alan makale hangisidir?
A) Peter Wolf; Gerard Petit
B) Olivier Darrigol
C) Wolfgang Rindler
D) T. Alvager
  • 65. 1964 yılında 'Özel Görelilik Teorisine Giriş' adlı eseri kim yazmıştır?
A) Stephen Hawking
B) Robert Katz
C) Richard Feynman
D) Carl Sagan
  • 66. Özel görelilik teorisine basit bir giriş sağlayan kaynak hangisidir?
A) Bondi K-Hesaplama Yöntemi
B) MathPages – Görelilik Üzerine Düşünceler
C) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
D) Özel Görelilik Hakkında Hogg'un Notları
  • 67. 25 Nisan 2013 itibarıyla Wayback Machine'de hangi kaynak arşivlendi?
A) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
B) Ses kaydı: Cain/Gay (2006) – Astronomy Cast
C) Greg Egan'ın Foundations adlı eseri
D) Einstein Online
  • 68. Hangi kaynak, özel görelilik teorisine, minimum düzeyde matematik içeren bir giriş sunmaktadır?
A) MathPages – Görelilik Üzerine Düşünceler
B) SpecialRelativity.net
C) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
D) Hogg'un Özel Görelilik Notları
  • 69. Hangi kaynak, 'Astronomi Sohbetleri' (Astronomy Cast) serisinin bir parçasıdır?
A) Hogg'un Özel Görelilik Hakkındaki Notları
B) Einstein Işığı
C) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
D) Ses Kaydı: Cain/Gay (2006) – Astronomi Sohbetleri
  • 70. Hangi yazılım, özel görelilik teorisini OpenGL kullanarak görselleştiriyor?
A) ışık hızı
B) Warp Özel Görelilik Simülatörü
C) Einstein'ın Gözünden
D) Gerçek Zamanlı Görelilik
  • 71. 14 Mayıs 2013'te hangi program arşivlendi?
A) Warp Özel Görelilik Simülatörü
B) Einstein'ın Gözünden
C) Gerçek Zamanlı Görelilik
D) Işık Hızı
Şununla oluşturuldu: That Quiz — matematik ve diğer alanlarda test oluşturma ve notlandırma sitesi.