Özel görelilik - Sınav
  • 1. Özel görelilik, fizikte uzay ve zaman arasındaki ilişkiyi tanımlayan temel bir teoridir. Albert Einstein tarafından 1905 yılında geliştirilen özel görelilik, evren anlayışımızda devrim yaratmıştır. Fizik yasalarının, göreceli hareketlerinden bağımsız olarak tüm gözlemciler için aynı olduğunu ileri sürer. Özel göreliliğin temel ilkelerinden biri, boşluktaki ışık hızının tüm gözlemciler için sabit olmasıdır ve bu da zaman genişlemesi ve uzunluk daralması gibi olgulara yol açar. Bu etkiler nesneler ışık hızına yaklaştıkça daha belirgin hale gelir. Özel görelilik, parçacıkların yüksek hızlardaki davranışlarını anlamak için gereklidir ve Einstein'ın enerji ile kütleyi ilişkilendiren ünlü denklemi E=mc2'nin temelini oluşturur. Genel olarak, özel göreliliğin fizik ve uzay ile zamanın doğasına ilişkin anlayışımız üzerinde derin bir etkisi olmuştur.

    Özel görelilik teorisini kim formüle etti?
A) Albert Einstein
B) Isaac Newton
C) Stephen Hawking
D) Galileo Galilei
  • 2. Boşlukta ışığın hızı nedir?
A) Saniyede 500.000.000 metre
B) Saniyede 1.000.000.000 metre
C) Saniyede 299,792,458 metre
D) Saniyede 100.000.000 metre
  • 3. Hangi nicelik tüm eylemsiz referans çerçevelerinde aynı kalır?
A) Işık hızı
B) Uzunluk
C) Zaman
D) Kütle
  • 4. Fizik yasalarının, göreli hareket durumlarından bağımsız olarak tüm gözlemciler için aynı olduğu gerçeğini tanımlayan terim hangisidir?
A) Görelilik ilkesi
B) Enerjinin korunumu yasası
C) Kuantum dolanıklığı
D) Eylemsizlik yasası
  • 5. Michelson-Morley deneyi ışığın yayılması için hangi ortamın varlığını tespit etmeyi amaçlamıştır?
A) Kuantum vakum
B) Plazma
C) Aydınlık eter
D) Karanlık madde
  • 6. Özel görelilikte, ışık hızına yaklaştıkça bir nesnenin kütlesine ne olur?
A) Sıfır olur
B) Bu azalır
C) Bu artırır
D) Sabit kalır
  • 7. E=mc² denklemi özel görelilikte neyi tanımlar?
A) Momentum korunumu
B) Kütle-enerji eşdeğerliği
C) Kuvvet ve ivme
D) Potansiyel enerji
  • 8. Özel görelilik bağlamında 'uzayzaman' terimi neyi ifade eder?
A) Zaman içinde uzay yolculuğu
B) Kuantum dolanıklığı
C) Alternatif boyutlar
D) Uzay ve zamanın tek bir süreklilik içinde bütünleştirilmesi
  • 9. Görelilik ilkesini ilk formüleleyen kişi kimdir?
A) Galileo Galilei
B) Isaac Newton
C) Albert Einstein
D) James Clerk Maxwell
  • 10. Albert Einstein, hareketli cisimlerin elektromanyetiği üzerine yazdığı makaleyi hangi yılda yayınlamıştır?
A) 1905
B) 1915
C) 1895
D) 1925
  • 11. Relativite ilkesi, eylemsiz referans sistemlerindeki fizik yasaları hakkında ne diyor?
A) Bunlar değişmez (aynıdır).
B) Bunlar, gözlemcinin konumuna göre değişir.
C) Bunlar ivmeyle ilgilidir.
D) Bunlar hızla değişir.
  • 12. Özel görelilik teorisine göre, hareketli saatler ve durağan saatler zaman akışı açısından nasıl farklılık gösterir?
A) Çalışmayı durdurur.
B) Daha hızlı çalışır.
C) Hareketli saatler daha yavaş çalışır.
D) Aynı şekilde çalışır.
  • 13. Sabit bir referans çerçevesinde aynı anda gerçekleşen iki olayın, hareketli bir referans çerçevesinden gözlemlendiğinde ne olur?
A) Aynı anda gerçekleşmeye devam ederler.
B) Sıraları tersine döner.
C) Farklı zamanlarda gerçekleşirler.
D) Yok olurlar.
  • 14. Özel görelilik teorisini anlamak için hangi düzeyde matematik bilgisi gereklidir?
A) Lise seviyesi
B) İlkokul seviyesi
C) Üniversite seviyesi
D) Lisansüstü seviyesi
  • 15. Kütle-enerji denkliği için formül nedir?
A) E=mc²
B) E=m/c²
C) E=c/m²
D) E=mc
  • 16. Özel görelilik, Öklid geometrisini hangi geometriyle değiştirir?
A) Lorentz geometrisi
B) Galile geometrisi
C) Newton geometrisi
D) Öklid geometrisi
  • 17. Kütle-enerji denkliği formülünde, vakumdaki ışık hızı hangi sembolle gösterilir?
A) m
B) c
C) L
D) E
  • 18. Özel görelilikte, Galile dönüşümü hangi dönüşümle yer değiştirir?
A) Öklid dönüşümü
B) Galile dönüşümü
C) Lorentz dönüşümü
D) Newton dönüşümü
  • 19. Özel görelilik ile ilişkili, Doppler etkisiyle ilgili bir teknik sonuç nedir?
A) Galile dönüşümü
B) Görelilik düzeltmeleri
C) Newton mekaniği
D) Öklid geometrisi
  • 20. Lorentz dönüşümü, özel görelilikte nelere etki eder?
A) Bir gözlemci için eş zamanlı görünen olaylar, başka bir gözlemci için eş zamanlı olmayabilir.
B) Hareket halindeki gözlemciler tarafından iki olay arasındaki mesafeler farklı ölçülür.
C) Hızlar artık basit bir şekilde toplanmaz.
D) Hareket halindeki gözlemciler tarafından iki olay arasındaki süre farklı ölçülür.
  • 21. Bilginin ışık hızından daha hızlı hareket etmemesinin önemi nedir?
A) Uzunluk kısalması ortadan kalkar.
B) Olaylar, tüm gözlemciler için aynı anda gerçekleşir.
C) Zaman genişlemesi yaşanmaz.
D) Görsel gözlemler her zaman geçmişte gerçekleşmiş olayları rapor eder.
  • 22. Pisagor teoremi kullanılarak mesafelerin hesaplandığı geometri türü nedir?
A) Öklid geometrisi
B) Lorentz geometrisi
C) Galileo geometrisi
D) Newton geometrisi
  • 23. James Clerk Maxwell, elektromanyetizma teorisini hangi yıl sundu?
A) 1632
B) 1887
C) 1905
D) 1864
  • 24. Hangi deney, ışık hızının sabit olduğunu doğrulayarak, eter teorisini sorgulamıştır?
A) Einstein'ın 1905 tarihli makalesi
B) Michelson-Morley deneyi
C) FitzGerald-Lorentz deneyi
D) Maxwell'ın deneyi
  • 25. Hermann Minkowski, uzay-zaman üzerine çalışmalarını ne zaman yayınladı ve özel görelilik teorisini tamamladı?
A) 1915
B) 1887
C) 1907
D) 1864
  • 26. Relativite teorisinde bir etkinin zamanı nasıl belirlenir?
A) İvme ölçümleri yoluyla.
B) Sadece uzaysal koordinatları kullanarak.
C) Bir referans çerçevesi içinde, sabit periyotlu bir saat kullanılarak.
D) Hızdaki değişiklikleri gözlemleyerek.
  • 27. Dört uzay-zaman koordinatı ile tamamen tanımlanabilen nedir?
A) Bir olay.
B) Bir referans çerçevesi.
C) Işığın hızı.
D) İvme.
  • 28. Relativite teorisi için matematiksel temeli kim oluşturmuştur? Bu kişi, Lorentz dönüşümlerinin Poincaré grubunun bir parçası olduğunu kanıtlamıştır.
A) James Clerk Maxwell.
B) Albert Einstein.
C) Henri Poincaré.
D) Isaac Newton.
  • 29. Uzay-zaman diyagramları başka hangi isimlerle bilinir?
A) Minkowski diyagramları
B) Newtonyen diyagramları
C) Einstein diyagramları
D) Galileo diyagramları
  • 30. Uzay-zaman diyagramında, zamanı ifade etmek için uzaysal birimler kullanıldığında, hangi eksen dikey olarak çizilir?
A) Her iki eksen de dikey
B) "x" ekseni
C) "ct" ekseni
D) Hiçbir eksen dikey değil
  • 31. Bir uzay-zaman diyagramında α açısı neyi ifade eder?
A) sec⁻¹(β)
B) tan⁻¹(β)
C) sin⁻¹(β)
D) cos⁻¹(β)
  • 32. Yerel eylemsizlik referans çerçeveleri için, eşzamanlılığın göreceliği açısından hangi etki bir belirti olarak kabul edilebilir?
A) Zaman genişlemesi.
B) Sagnac etkisi.
C) Kütle-enerji eşdeğerliği.
D) Lorentz kısalması.
  • 33. B gözlemcisi, hareketli bir ışık saati içindeki ışık darbelerinin hareketini nasıl algılar?
A) Kendi referans çerçevesi içinde hareketsiz gibi.
B) c hızından daha yavaş hareket eden gibi.
C) Düz bir çizgi üzerinde yukarı ve aşağı hareket eden gibi.
D) Zikzak bir yol boyunca hareket eden gibi.
  • 34. Işık saati kavramının geliştirilmesiyle kim ilişkilidir?
A) Isaac Newton.
B) Niels Bohr.
C) Paul Langevin.
D) Albert Einstein.
  • 35. İkizler, yolculuktan sonra gönderilen toplam sinyal sayısıyla neden aynı fikirde?
A) Çünkü her ikiz, diğerinin gönderdiği tüm sinyalleri alır, farklı deneyimlere sahip olmalarına rağmen.
B) Çünkü yolculuk sırasında gerçek zamanlı olarak iletişim kurarlar.
C) Hareketsiz olan ikiz, herhangi bir sinyal almaz.
D) Yolculuk yapan ikiz, aldığı sinyallerden daha fazla sinyal gönderir.
  • 36. Hangi olgu, göreli hızlarda hareket eden bir nesnenin uzunluğunun, farklı bir referans çerçevesinden ölçüldüğünde daha kısa görünmesini açıklar?
A) Uzunluk kısalması
B) Zaman genişlemesi
C) Göreceli hız eklemesi
D) Lorentz dönüşümü
  • 37. Hangi denklem, farklı referans çerçevelerinde ölçülen uzunluklar arasındaki ilişkiyi gösterir?
A) Δt' = Δt / γ
B) Δx' = Δx * γ
C) Δx' = Δx / γ
D) Δx = Δx' * γ
  • 38. Özel görelilik teorisine göre, hareketli bir referans çerçevesinde uzunlukları ölçmek için hangi koşul gereklidir?
A) Δx = γΔx'
B) Δt' = 0
C) Δt' ≠ 0
D) Δx' ≠ 0
  • 39. "Metre çubuğu ve delik paradoksu" neyi göstermektedir?
A) Zaman genişlemesi etkileri.
B) Thomas dönüşümü, bu paradoksa bir çözüm sunmaktadır.
C) Sadece uzunluk kısalması.
D) Işık hızını aşan seyahatin imkansızlığı.
  • 40. Sadece kaynak hareket halindeyken hangi klasik tahmin yapılır?
A) Yer değiştirme, tamamen eter sürüklenmesine bağlıdır.
B) Herhangi bir yer değiştirme tahmin edilmez.
C) Bu durum, ışığın kırılması sonucu ortaya çıkar.
D) Yer değiştirme, ışık gecikmesi düzeltmesi nedeniyle oluşur.
  • 41. Michelson-Morley deneyinin sonuçlarıyla hangi hipotez uyuşmazlık gösterdi?
A) Tam eter sürüklenmesi
B) Işık gecikmesi düzeltmesi
C) Görelilik teorisine göre ışığın sapması
D) Kısmi eter sürüklenmesi
  • 42. Relativistik uzunlamasına Doppler etkisi bağlamında, bir alıcının kaynaktan uzaklaşması durumunda ölçülen frekans ne olur?
A) Alınan frekans artar.
B) Alınan frekans azalır.
C) Frekans, ortamın özelliklerine bağlıdır.
D) Alınan frekans değişmez.
  • 43. Işık hızının %94,6'sı ile hareket eden bir uzay gemisindeki bir kişinin yaşadığı her saniye için Dünya'da ne kadar süre geçer?
A) 1,5 saniye
B) 2 saniye
C) 4 saniye
D) 3,1 saniye
  • 44. Dünya üzerinde, sabit 1g ivmeyle yapılan 5 yıllık gidiş-dönüş bir yolculuk ne kadar sürer?
A) 10 yıl
B) 6,5 yıl
C) 12 yıl
D) 5 yıl
  • 45. Sabit 1g ivmeyle yapılan, 40 yıllık bir yolculu, Dünya'da ne kadar sürer?
A) 58.000 yıl
B) 40.000 yıl
C) 100.000 yıl
D) 80.000 yıl
  • 46. Sabit 1.1g ivmeyle yapılan 40 yıllık bir yolculma, Dünya'da ne kadar sürer gibi görünür?
A) 148.000 yıl
B) 150.000 yıl
C) 100.000 yıl
D) 200.000 yıl
  • 47. γ faktörü, hızla (rapidity) nasıl bir ilişki içindedir?
A) γ = cosh(φ).
B) γ = sin(φ).
C) γ, hızdan bağımsızdır.
D) γ = tanh(φ).
  • 48. İki 4-vektör olan A ve B'nin iç çarpımı nasıl hesaplanır?
A) A⋅B = A0B0 - (A→ ⋅ B→).
B) A⋅B = A0B0 + A1B1 + A2B2 + A3B3.
C) A⋅B = A0B0 + (A→ ⋅ B→).
D) A⋅B = A0B0 - A1B1 - A2B2 - A3B3.
  • 49. Vektörlerin büyüklüklerine göre olası vektör türleri nelerdir?
A) Tamamen uzaysal bileşenlere bağlıdır.
B) Sadece zamana bağlı ve uzaya bağlı olanlar.
C) Dik, paralel veya dik açılı.
D) Zamana bağlı, uzaya bağlı veya ışık hızında (boşlukta).
  • 50. Klasik elektromanyetizma alanındaki teorik araştırmalar hangi keşfe yol açmıştır?
A) Termodinamik
B) Dalga yayılımı
C) Genel görelilik
D) Kuantum mekaniği
  • 51. Hangi potansiyel, özel görelilik teorisine bir adım teşkil eder ve hareketli yüklerle ilgilidir?
A) Newtonyen potansiyel
B) Yerçekimi potansiyeli
C) Liénard–Wiechert potansiyeli
D) Coulomb potansiyeli
  • 52. Paul Dirac tarafından 1928'de geliştirilen, hem özel görelilik teorisi hem de kuantum mekaniği ile uyumlu olan denklem hangisidir?
A) Heisenberg belirsizlik ilkesi
B) Dirac denklemi
C) Schrödinger denklemi
D) Klein-Gordon denklemi
  • 53. Albert Einstein'in 'Görelilik Teorisi' adlı eseri hangi yılda yayınlanmıştır?
A) 2005
B) 1964
C) 1905
D) 1923
  • 54. "Relativitenin Anlamı" adlı eser hangi üniversite yayıncılığı tarafından yayımlandı?
A) Nauka, Moskova
B) TU Delft OPEN Books
C) California Üniversitesi Yayınları
D) Princeton Üniversitesi Yayınları
  • 55. Hangi bilimsel makale, özel görelilik teorisinin ikinci önermesini GeV bölgesinde test etmiştir?
A) Rindler, Wolfgang
B) Alvager, T.; Farley, F. J. M.; Kjellman, J.; Wallin, L.
C) Darrigol, Olivier
D) Wolf, Peter; Petit, Gerard
  • 56. Einstein'in hareketli cisimlerin elektromanyetiği üzerine yazdığı orijinal Almanca eserinin başlığı nedir?
A) Hareketli Cisimlerin Elektromanyetiği Üzerine
B) Görelilik: Özel ve Genel Kuram
C) Göreliliğin Anlamı
D) Zur Elektrodynamik bewegter Körper
  • 57. Hangi dergi, 'Özel Görelilik Teorisi'nin ikinci aksiyomunun GeV bölgesindeki testi' başlıklı makaleyi yayınladı?
A) Physical Review A
B) Scholarpedia
C) Isis
D) Physics Letters
  • 58. "Uzay, Zaman ve Uzay-Zaman" adlı eserin yazarı kimdir?
A) Harvey R. Brown
B) Paul Tipler
C) Lawrence Sklar
D) Sergey Stepanov
  • 59. Paul Tipler ve Ralph Llewellyn'in hangi kitabı modern fiziği ele almaktadır?
A) Mekanik ve Görelilik
B) Göreli Dünya
C) Klasik Mekanik ve Özel Görelilik
D) Modern Fizik (4. baskı)
  • 60. Hangi makale, Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) kullanarak özel görelilik teorisini test etmiştir?
A) Rindler, Wolfgang
B) Alvager, T.; Farley, F. J. M.
C) Wolf, Peter; Petit, Gerard
D) Darrigol, Olivier
  • 61. 'Mekanik ve Görelilik' adlı eser hangi yılda yayınlanmıştır?
A) 2005
B) 1977
C) 2026
D) 2018
  • 62. Sergey Stepanov'un 'Relativistik Dünya' adlı esini hangi yayınevi yayınladı?
A) Princeton Üniversitesi Yayınları
B) De Gruyter
C) TU Delft OPEN Yayıncılık
D) Oxford Üniversitesi Yayınları
  • 63. Poincaré-Einstein bağlantısını bir dergi makalesinde kim inceledi?
A) Rindler, Wolfgang
B) Alvager, T.; Farley, F. J. M.
C) Darrigol, Olivier
D) Wolf, Peter; Petit, Gerard
  • 64. Scholarpedia'da özel görelilik konusunun kinematiksel yönlerini ele alan makale hangisidir?
A) Peter Wolf; Gerard Petit
B) T. Alvager
C) Wolfgang Rindler
D) Olivier Darrigol
  • 65. 1964 yılında 'Özel Görelilik Teorisine Giriş' adlı eseri kim yazmıştır?
A) Richard Feynman
B) Carl Sagan
C) Stephen Hawking
D) Robert Katz
  • 66. Özel görelilik teorisine basit bir giriş sağlayan kaynak hangisidir?
A) Bondi K-Hesaplama Yöntemi
B) Özel Görelilik Hakkında Hogg'un Notları
C) MathPages – Görelilik Üzerine Düşünceler
D) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
  • 67. 25 Nisan 2013 itibarıyla Wayback Machine'de hangi kaynak arşivlendi?
A) Greg Egan'ın Foundations adlı eseri
B) Einstein Online
C) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
D) Ses kaydı: Cain/Gay (2006) – Astronomy Cast
  • 68. Hangi kaynak, özel görelilik teorisine, minimum düzeyde matematik içeren bir giriş sunmaktadır?
A) MathPages – Görelilik Üzerine Düşünceler
B) SpecialRelativity.net
C) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
D) Hogg'un Özel Görelilik Notları
  • 69. Hangi kaynak, 'Astronomi Sohbetleri' (Astronomy Cast) serisinin bir parçasıdır?
A) Einstein Işığı
B) Hogg'un Özel Görelilik Hakkındaki Notları
C) Ses Kaydı: Cain/Gay (2006) – Astronomi Sohbetleri
D) Görelilik Hesaplayıcısı: Özel Görelilik
  • 70. Hangi yazılım, özel görelilik teorisini OpenGL kullanarak görselleştiriyor?
A) Warp Özel Görelilik Simülatörü
B) Gerçek Zamanlı Görelilik
C) Einstein'ın Gözünden
D) ışık hızı
  • 71. 14 Mayıs 2013'te hangi program arşivlendi?
A) Işık Hızı
B) Warp Özel Görelilik Simülatörü
C) Einstein'ın Gözünden
D) Gerçek Zamanlı Görelilik
Şununla oluşturuldu: That Quiz — matematik ve diğer alanlarda test oluşturma ve notlandırma sitesi.