 - 1. Hazar Denizi, ismine rağmen dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesidir ve karayla çevrili olması nedeniyle genellikle göl olarak sınıflandırılır. Yaklaşık 371.000 kilometrekarelik bir alana yayılan Hazar, beş ülke tarafından sınırlandırılmıştır: Kuzeybatıda Rusya, kuzeyde Kazakistan, güneydoğuda Türkmenistan, güneyde İran ve güneybatıda Azerbaycan. Bu eşsiz coğrafi oluşum sadece büyüklüğü ile değil aynı zamanda 1.000 metreyi aşan derinliği ile de dikkat çekmektedir ve bu da onu dünyanın en derin göllerinden biri haline getirmektedir. Hazar Denizi, havyarıyla ünlü mersin balığı ve nadir bir tatlı su foku olan Hazar foku gibi çeşitli türleri barındıran zengin bir biyolojik çeşitlilik dokusuna sahiptir. Deniz, izolasyonu ve sınırlı tuzlu su girişi nedeniyle okyanus sularından daha düşük olan farklı tuzluluk oranıyla karakterize edilir. Tarihsel olarak Hazar Denizi hayati bir ticaret yolu ve önemli bir kültürel kavşak noktası olmuş, çevresindeki bölgelerin ekonomisini ve siyasetini etkilemiştir. Başta balıkçılık olmak üzere, deniz yatağının altındaki petrol ve gaz rezervleri sayesinde yerel ekonomide önemli bir rol oynamaktadır ve bu rezervler sınırdaş ülkeler arasında hem ilgi hem de çatışma yaratmıştır. Hazar'ın engin mavi suları ve onu çevreleyen dağlık araziler tarafından çerçevelenen manzaranın güzelliği, bölgenin önemli bir ekolojik ve kültürel alanı olarak statüsüne katkıda bulunmakta ve doğa ile insan faaliyetleri arasındaki karmaşık dengeyi sergilemektedir.
Dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesi hangisidir?
A) Victoria Gölü
B) Hazar Denizi
C) Baykal Gölü
D) Superior Gölü
- 2. Hazar Denizi'ndeki en büyük şehir hangisidir?
A) Bakü
B) Aktau
C) Aşkabat
D) Atyrau
- 3. Hazar Denizi'nin yaklaşık yüzölçümü nedir?
A) 1.000.000 kilometrekare
B) 200,000 kilometre kare
C) 371.000 kilometrekare
D) 600,000 kilometre kare
- 4. Hazar Denizi'ne akan en büyük nehir hangisidir?
A) Kura Nehri
B) Don Nehri
C) Ural Nehri
D) Volga Nehri
- 5. Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi'nde bulunan önemli bir balık türüdür?
A) Alabalık
B) Sturgeon
C) Somon
D) Kedi Balığı
- 6. Hazar Denizi sorunlarıyla hangi kuruluş ilgileniyor?
A) Avrupa Birliği
B) Birleşmiş Milletler
C) Dünya Vahşi Yaşam Fonu
D) Hazar Denizi Çevre Programı
- 7. Hazar Denizi kaynaklarının kullanımını düzenleyen anlaşma hangisidir?
A) Montreal Protokolü
B) Kyoto Protokolü
C) Versailles Antlaşması
D) Hazar Denizi Sözleşmesi
- 8. Hazar Denizi'ni etkileyen en önemli çevre sorunu nedir?
A) Volkanik patlamalar
B) Kirlilik
C) Depremler
D) Sel baskını
- 9. Hazar Denizi'nden petrol çıkaran ilk ülke hangisidir?
A) İran
B) Rusya
C) Azerbaycan
D) Kazakistan
- 10. Hazar Denizi bölgesinde bol miktarda bulunan maden kaynağı hangisidir?
A) Kömür
B) Doğal gaz
C) Demir cevheri
D) Altın
- 11. Hazar Denizi'nin ortalama derinliği nedir?
A) 500 metre
B) 1000 metre
C) 50 metre
D) 211 metre
- 12. Hazar Denizi'ni çevreleyen iklim türü nedir?
A) Tropikal
B) Akdeniz
C) Yarı kurak
D) Polar
- 13. Hangi terim Hazar bölgesi çevresindeki eski kültürü ifade eder?
A) İskit kültürü
B) İndus Vadisi Uygarlığı
C) Mezopotamya kültürü
D) Maya Uygarlığı
- 14. Hazar Denizi'nden petrol çıkarmak için hangi yapı inşa edilmiştir?
A) Rüzgar türbinleri
B) Hidro barajlar
C) Nükleer santraller
D) Petrol platformları
- 15. Hazar Denizi'nin başlıca balıkçılık ürünü nedir?
A) Cod
B) Ton balığı
C) Havyar
D) Karides
- 16. Hazar Denizi hangi kıtalarda bulunmaktadır?
A) Avrupa ve Asya.
B) Afrika ve Asya.
C) Avustralya ve Antarktika.
D) Kuzey Amerika ve Güney Amerika.
- 17. Hazar Denizi'nin yaklaşık tuzluluk oranı nedir?
A) %0,5'in altında.
B) Yaklaşık %1,2 (12 gram/litre).
C) Deniz suyuyla benzer şekilde, yaklaşık %3,5.
D) Yaklaşık %2,5.
- 18. Hangi iki göl, Hazar Denizi'nden daha düşük bir doğal, deniz olmayan çöküntü alanına sahiptir?
A) Michigan Gölü ve Huron Gölü.
B) Crater Gölü ve Büyük Tuz Gölü.
C) Superior Gölü ve Victoria Gölü.
D) Baikal ve Tanganyika gölleri.
- 19. 21. yüzyılda Hazar Denizi'nin derinliğinin nasıl değişeceği tahmin ediliyor?
A) Küresel ısınma ve çölleşme nedeniyle 9-18 metre kadar azalması bekleniyor.
B) 10-20 metre kadar artması bekleniyor.
C) Derinlik, mevsimsel olarak dalgalanacak.
D) Derinlik aynı kalacak.
- 20. Hangi antik yazar, Hazar kabilesinin adının denizin adını etkilediğini belirtmiştir?
A) Ptolemaios
B) Plinius (Pliny)
C) Strabon
D) Herodot
- 21. Hazar Denizi'nin modern Arapça karşılığı nedir?
A) Hirkan Denizi
B) Mar de Bachu
C) Abbacuch Denizi
D) Baḥr Qazvin
- 22. Bazı Türk etnik grupları Hazar Denizi'ne nasıl bir isim verir?
A) "Hirkan Denizi" olarak.
B) "Mazenderan Denizi" olarak.
C) "Hazarlar Denizi" olarak.
D) Kazakça'da olduğu gibi, "Kaspiy" kelimesiyle başlayan bir isim kullanılır, örneğin "Kaspiy teñizi".
- 23. Hazar Denizi'nin deniz tabanının temel bileşimi nedir?
A) Okyanus bazaltı
B) Kireçtaşı
C) Tortul kaya
D) Kıtasal granit
- 24. Hazar Denizi'nin yaklaşık olarak ne kadar eski olduğu tahmin ediliyor?
A) 100 milyon yıl
B) 30 milyon yıl
C) 50 milyon yıl
D) 5,5 milyon yıl
- 25. Hazar Denizi, hangi jeolojik dönemde iç deniz haline geldi?
A) Geç Miyosen
B) Jura
C) Kretase
D) Pliyosen
- 26. Sıcak ve kurak iklim dönemlerinde Hazar Denizi'nde neler olur?
A) Neredeyse kurur ve halit gibi evaporit tortuları birikir.
B) Tamamen donar.
C) Tuzluluk seviyesinde bir azalma yaşanır.
D) Boyut olarak önemli ölçüde büyür.
- 27. Hazar Denizi'nin en tuzlu olduğu yer neresidir?
A) Kazakistan'a yakın bölgelerde
B) Denizin merkezinde
C) Denizin kuzey bölgelerinde
D) İran kıyısında
- 28. Hazar Denizi'nin kuzeyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Sovyetler Birliği
B) Osmanlı İmparatorluğu
C) Pahlavi İranı
D) Türkmenistan
- 29. Hazar Denizi'nin güneyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Sovyetler Birliği
B) Türkmenistan
C) Osmanlı İmparatorluğu
D) Pehlevi Dönemi İranı
- 30. Hazar Denizi'nin batısında yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Osmanlı İmparatorluğu
B) Sovyetler Birliği
C) İran
D) Pehlevi İranı
- 31. Hazar Denizi neredeyse kuruduğunda hangi tür tortular birikir?
A) Kil
B) Kum ve çakıl
C) Volkanik kül
D) Halit gibi evaporit tortuları
- 32. Hazar Denizi'nin tuzluluk oranı kuzeyden güneye doğru nasıl değişir?
A) Güney yönünde daha tuzlu hale gelir.
B) Eşit oranda artar.
C) Eşit oranda azalır.
D) Tüm boyunca aynı kalır.
- 33. Hangi jeolojik dönemde Hazar Denizi'nin yüzey alanında beş kat artış gözlemlenmiştir?
A) Miyosen dönemi
B) Jura dönemi
C) Kretase dönemi
D) Pliyosen-Pleistosen geçiş dönemi
- 34. Hazar Denizi, neredeyse kuruduktan sonra, hangi tür iklim tarafından yeniden suyla doldu?
A) Sıcak ve kurak iklimler
B) Ilıman ve nemli iklimler
C) Soğuk ve buzlu iklimler
D) Ilık ve nemli iklimler
- 35. Hangi ülke, Hazar Denizi ile kıyı paylaşmamaktadır?
A) Türkiye
B) Kazakistan
C) İran
D) Azerbaycan
- 36. Hazar Denizi'ndeki en büyük ada hangisidir?
A) Tyuleniy Takımadaları
B) Çeçen Adası
C) Çilov Adası
D) Ogurja Adası
- 37. Güney Hazar Denizi, toplam su hacminin ne kadarını oluşturmaktadır?
A) 33%
B) 66%
C) 40-44%
D) 75%
- 38. Kuzey ve Orta Hazar Denizi'ni ayıran şey nedir?
A) Uzboy Nehri Yatağı
B) Apsheron Eşiği
C) Mangyshlak Eşiği
D) Hazar Çukuru
- 39. Hangi yükselti, Chilov Adası ve Kuuli Burnu'ndan geçmektedir?
A) Mangyshlak Yükseltisi
B) Apsheron Yükseltisi
C) Hazar Çukuru
D) Uzboy Nehri Yatağı
- 40. Hazar Denizi'nin kuzey ve doğusundaki bölgeleri hangi ekosistemle karakterize edilir?
A) Ilıman yüksek platolar
B) Soğuk, karasal çöller
C) Çayırlar
D) Tropikal yağmur ormanları
- 41. Hangi nehir, bir zamanlar yatağını değiştirerek, artık kuruyan bir nehir yatağı üzerinden Hazar Denizi'ne dökülmüştür?
A) Ural Nehri
B) Volga Nehri
C) Kura Nehri
D) Amu Derya
- 42. Hazar Çukuru hangi ülkenin topraklarında yer almaktadır?
A) Azerbaycan
B) Kazakistan
C) Türkmenistan
D) İran
- 43. Ogurja Ada adasındaki hangi hayvan türü özgürce dolaşmaktadır?
A) Kangurular
B) Penguenler
C) Filler
D) Kunduz ceylanları
- 44. Hangi dağ silsilesi, Hazar Denizi'nin batı kıyısına yakın bir konumdadır?
A) Altai Dağları
B) Kafkas Dağları
C) Ural Dağları
D) Tien Shan Dağları
- 45. 10. yüzyılda yükselen Hazar Denizi'nin neden olduğu iddia edilen tarihi olay nedir?
A) Çin Seddi'nin inşa edilmesi
B) Amerika'nın keşfi
C) Venedik'in kurulması
D) Hazar İmparatorluğu'nun sahil kentlerinin sular altında kalması
- 46. Volga Nehri'nin su akışını ve dolayısıyla Hazar Denizi'nin seviyesini etkileyen doğal olay nedir?
A) Tropikal siklonlar
B) El Niño
C) Muson yağmurları
D) Kuzey Atlantik'teki düşük basınç sistemleri
- 47. Volga Nehri, Avrupa'nın kara alanının yüzde kaçını beslemektedir?
A) %10
B) %20
C) %30
D) %50
- 48. Bakü açıklarındaki hangi ada, petrokimya endüstrisi nedeniyle ekolojik hasar görmüştür?
A) Bibi-Heybat Adası
B) Sariyer Adası
C) Vulf Adası
D) Nargin Adası
- 49. 5 Temmuz 2021'de Bakü yakınlarında çıkan yangına ne tür bir doğal olay neden oldu?
A) Bir gaz kaçağı
B) Bir çamur volkanı patlaması
C) Bir orman yangını
D) Bir petrol sızıntısı
- 50. Deniz seviyesi 18 metre düşerse, su yüzeyinde ne kadar bir azalma beklenir?
A) 50%
B) 37%
C) 25%
D) 20%
- 51. Kazakistan, Hazar Denizi'nin kirliliğe karşı korunması için hangi tarihte bir protokole imza atmıştır?
A) 5 Temmuz 2021
B) 10 Eylül 2021
C) 23 Ekim 2021
D) 15 Aralık 2021
- 52. Volga Deltası'nda bulunan nadir bitki türlerinden hangisidir?
A) Lilium candidum
B) Aldrovanda vesiculosa
C) Nelumbo nucifera
D) Rosa gallica
- 53. İran'da hangi tür orman, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir?
A) Sundarbans mangrov ormanı
B) Hircanian ormanları
C) Amazon yağmur ormanı
D) Kongo Havzası ormanları
- 54. Hazar Denizi'ndeki fok popülasyonunun, bir asır öncesine göre tahmini yüzdesi nedir?
A) %10'dan daha az
B) %90'dan fazla
C) Yaklaşık %50
D) Yaklaşık %75
- 55. Hazar Denizi'nde kaç tane yerel türü/alt türü olan balık cinsi bulunmaktadır?
A) Clupeonella
B) Alosa
C) Mesogobius
D) Salmo
- 56. Hazar Denizi'ndeki mersin balığı popülasyonu için en büyük tehdit nedir?
A) Plastik atıklardan kaynaklanan kirlilik
B) Yabancı türler
C) Aşırı avlanma
D) İklim değişikliği
- 57. Hangi sürüngen türü, Hazar bölgesine özgüdür ve "dikenli kaplumbağa" olarak bilinir?
A) Chelonoidis nigra
B) Geochelone gigantea
C) Cuora flavomarginata
D) Testudo graeca buxtoni
- 58. Transkafkasya ve Orta Asya'da eskiden yaygın olan, ancak günümüzde yalnızca İran'da bulunan hangi büyük kedi türüdür?
A) Jaguar
B) Kar leoparı
C) Asya çita
D) Leopar
- 59. Hangi büyük kedi türleri, daha önce Kafkasya'nın kuzey kesimi, İran ve belki de Güney Türkistan bölgelerinde yaşarmış?
A) Asya aslanı
B) Leopar
C) Kaplan
D) Aslan
- 60. Hangi coğrafyacı, Oxus nehrinin akışının Hazar Denizi yönüne çevrilmesini kaydetmiştir?
A) Herodot
B) Strabon
C) Ptolemaios
D) Hafiz-i Abru
- 61. Bakü bölgesinde 16. yüzyılda petrol hangi isimlerle anılıyordu?
A) Bitüm
B) Petrol
C) Nefte
D) Ham petrol
- 62. Hangi jeolojik dönem, buzlanma döngüleriyle ve günümüzdeki Volga Nehri'nin tamamının oluşumuyla bilinir?
A) Kretase
B) Jura
C) Pleistosen
D) Miyosen
- 63. Petro I (Büyük Petro) döneminde Hazar Denizi'ni keşfeden öncü kaşif kimdi?
A) Fyodor Soimonov
B) Mikhail Lomonosov
C) Ivan Petrovich
D) Alexander Menshikov
- 64. İran'ın kuzeyinde hangi antik devlet bulunuyordu?
A) Astara
B) Anzali
C) Hirkania
D) Sari
- 65. Hangi modern şehir, antik Çaşitarxan şehrine karşılık gelir?
A) Derbent
B) Atil
C) Tamışeh
D) Astrahan
- 66. İran'ın doğal gaz rezervleri, dünya rezervlerinin yüzde kaçını oluşturmaktadır?
A) Yaklaşık %16
B) %10
C) %25
D) %30
- 67. Rusya'nın 2015 yılında nominal GSYİH sıralaması dünya genelinde kaçtır?
A) Onyedinci en büyük
B) Onuncu en büyük
C) On dokuzuncu en büyük
D) Beşinci en büyük
- 68. 2019 yılında düzenlenen ilk Hazar Ekonomik Forumu hangi ülke tarafından ev sahipliği yapılmıştır?
A) İran
B) Türkmenistan
C) Kazakistan
D) Azerbaycan
- 69. Baku petrol sahalarının geliştirilmesi için 'Yüzyılın Sözleşmesi' hangi yıl imzalandı?
A) 1975
B) 1994
C) 1989
D) 2001
- 70. Hazar Denizi Nakliye Şirketi Anonim Şirketi'nin (CJSC) taşıma filosu kaç gemiye sahiptir?
A) 210 gemi
B) 100 gemi
C) 51 gemi
D) 75 gemi
- 71. 19. yüzyılın sonunda, petrol üretimi nedeniyle Bakü hangi isimle tanınıyordu?
A) petrol cenneti
B) şehirler şehri
C) "kara altın başkenti"
D) petrol cenneti
- 72. Rusya'nın Hazar Denizi bölgesindeki Vladimir Filanovsky petrol sahası hangi yıl keşfedilmiştir?
A) 2010
B) 2005
C) 1999
D) 1985
- 73. Hangi ada, eski Sovyet üssü olarak hala kullanılmaktadır?
A) Azerbaycan Adası
B) Nargin
C) Bulla Adası
D) Pirallahı Adası
- 74. Hazar bölgesinde yerel kalkınmanın daha da ilerlemesi için temel sorunlar nelerdir?
A) Azerbaycan içindeki siyasi istikrarsızlık.
B) Petrol rezervlerinin yetersizliği.
C) Çevresel bozulma.
D) Kıyı devletleri arasında kesin ve üzerinde anlaşmaya varılmış sınırların belirlenmesi.
- 75. Rusya'nın Trans-Hazar Boru Hattı'na karşı çıkma nedenleri nelerdir?
A) Çevresel kaygılar.
B) Teknolojik sınırlamalar.
C) Ekonomik endişeler.
D) Diğer ülkelerden yeterli destek eksikliği.
- 76. Gelecekteki anlaşmalarda sınırların belirlenmesi için hangi yöntemin en olası olduğu düşünülmektedir?
A) Rastgele dağıtım.
B) Tüm eyaletler arasında eşit paylaşım.
C) Merkez çizgileri
D) Her eyaletin geçmişe yönelik iddiaları.
- 77. 2014 yılında düzenlenen dördüncü Hazar Zirvesi'nin sonuçları nelerdi?
A) Önemli ilerlemeler kaydedildi.
B) Bu durum, gerginliğin artmasına yol açtı.
C) Herhangi bir anlaşmaya varılamadı.
D) Zirve iptal edildi.
- 78. İran, Hazar Denizi'nin paylaşımı konusunda nasıl bir duruş sergilemektedir?
A) Tarihi haklara dayalı bir paylaşım.
B) Beş ülke arasında yapılan, tek ve çok taraflı bir anlaşma.
C) Her kıyı ülkesiyle yapılan, ikili anlaşmalar.
D) Beş eşit parçaya bölünme.
- 79. İran'ın Hazar Denizi boyunca kıyı şeridinin uzunluğu ne kadardır?
A) 1.035 km (643 mil)
B) 728 km (452 mil)
C) 747 km (464 mil)
D) 813 km (505 mil)
- 80. Rusya'nın iç sulak yollarında, trafik yoğunluğunun artmasıyla ilgili olası bir sorun nedir?
A) Bakım çalışmaları nedeniyle kapatılabilirler.
B) Özel sektöre devredilebilirler.
C) Genişletilebilirler.
D) Belirli noktalarda tıkanıklıklar oluşabilir.
- 81. Beşinci Hazar Zirvesi hangi şehirde düzenlendi?
A) Bakü
B) Aktau
C) Kazan
D) Astana
- 82. 51. Özel Çalışma Grubu toplantısı Mayıs 2018'de nerede yapıldı?
A) Bakü
B) Tahran
C) Aktau
D) Astana
- 83. Hazar Denizi yüzeyinde her ülkeye tanınan ek ve özel haklar nelerdir?
A) Petrol sondajı hakları
B) Deniz yolu taşımacılığı hakları
C) Askeri haklar
D) Balıkçılık hakları
- 84. Hazar Denizi ile ilgili olarak, bu anlaşmada hangi konular henüz netleştirilmemiştir?
A) Kıyı suları
B) Deniz tabanı
C) Çevresel sorunlar
D) Yüzeyde avlanma hakları
- 85. Türkmenbaşı ile Bakü arasındaki Hazar Denizi geçişlerinde hangi tür hizmetler sunulmaktadır?
A) Hava yolu ulaşımı
B) Kara yolu ulaşımı
C) Feribot seferleri (tren seferlerini de içeren)
D) Denizaltı ile yapılan ulaşım
- 86. Hazar Denizi hangi tip bir havzadır?
A) Hiporeik
B) Ötrofik
C) Endoreik (Kapalı havza)
D) Ekzoreik (Açık havza)
- 87. Haziran 2007'de Hazar Denizi ile Karadeniz arasında bir bağlantı önerisinde bulunan kişi kimdir?
A) Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
B) Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev
C) İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani
D) Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Vladimir Putin
- 88. Eurasya Kanalı hangi ülkenin topraklarından geçecektir?
A) İran
B) Türkiye
C) Kazakistan
D) Rusya
- 89. Avrasya Kanalı için önerilen rotalardan biri nedir?
A) Kafkas Dağları
B) Ural Dağları
C) Tien Shan Dağları
D) Kuma-Manyç Çukuru
|