 - 1. Hazar Denizi, ismine rağmen dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesidir ve karayla çevrili olması nedeniyle genellikle göl olarak sınıflandırılır. Yaklaşık 371.000 kilometrekarelik bir alana yayılan Hazar, beş ülke tarafından sınırlandırılmıştır: Kuzeybatıda Rusya, kuzeyde Kazakistan, güneydoğuda Türkmenistan, güneyde İran ve güneybatıda Azerbaycan. Bu eşsiz coğrafi oluşum sadece büyüklüğü ile değil aynı zamanda 1.000 metreyi aşan derinliği ile de dikkat çekmektedir ve bu da onu dünyanın en derin göllerinden biri haline getirmektedir. Hazar Denizi, havyarıyla ünlü mersin balığı ve nadir bir tatlı su foku olan Hazar foku gibi çeşitli türleri barındıran zengin bir biyolojik çeşitlilik dokusuna sahiptir. Deniz, izolasyonu ve sınırlı tuzlu su girişi nedeniyle okyanus sularından daha düşük olan farklı tuzluluk oranıyla karakterize edilir. Tarihsel olarak Hazar Denizi hayati bir ticaret yolu ve önemli bir kültürel kavşak noktası olmuş, çevresindeki bölgelerin ekonomisini ve siyasetini etkilemiştir. Başta balıkçılık olmak üzere, deniz yatağının altındaki petrol ve gaz rezervleri sayesinde yerel ekonomide önemli bir rol oynamaktadır ve bu rezervler sınırdaş ülkeler arasında hem ilgi hem de çatışma yaratmıştır. Hazar'ın engin mavi suları ve onu çevreleyen dağlık araziler tarafından çerçevelenen manzaranın güzelliği, bölgenin önemli bir ekolojik ve kültürel alanı olarak statüsüne katkıda bulunmakta ve doğa ile insan faaliyetleri arasındaki karmaşık dengeyi sergilemektedir.
Dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesi hangisidir?
A) Baykal Gölü
B) Victoria Gölü
C) Hazar Denizi
D) Superior Gölü
- 2. Hazar Denizi'ndeki en büyük şehir hangisidir?
A) Aşkabat
B) Aktau
C) Atyrau
D) Bakü
- 3. Hazar Denizi'nin yaklaşık yüzölçümü nedir?
A) 1.000.000 kilometrekare
B) 371.000 kilometrekare
C) 200,000 kilometre kare
D) 600,000 kilometre kare
- 4. Hazar Denizi'ne akan en büyük nehir hangisidir?
A) Don Nehri
B) Volga Nehri
C) Ural Nehri
D) Kura Nehri
- 5. Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi'nde bulunan önemli bir balık türüdür?
A) Somon
B) Sturgeon
C) Alabalık
D) Kedi Balığı
- 6. Hazar Denizi sorunlarıyla hangi kuruluş ilgileniyor?
A) Birleşmiş Milletler
B) Hazar Denizi Çevre Programı
C) Dünya Vahşi Yaşam Fonu
D) Avrupa Birliği
- 7. Hazar Denizi kaynaklarının kullanımını düzenleyen anlaşma hangisidir?
A) Montreal Protokolü
B) Versailles Antlaşması
C) Kyoto Protokolü
D) Hazar Denizi Sözleşmesi
- 8. Hazar Denizi'ni etkileyen en önemli çevre sorunu nedir?
A) Depremler
B) Volkanik patlamalar
C) Kirlilik
D) Sel baskını
- 9. Hazar Denizi'nden petrol çıkaran ilk ülke hangisidir?
A) Rusya
B) Azerbaycan
C) İran
D) Kazakistan
- 10. Hazar Denizi bölgesinde bol miktarda bulunan maden kaynağı hangisidir?
A) Altın
B) Doğal gaz
C) Demir cevheri
D) Kömür
- 11. Hazar Denizi'nin ortalama derinliği nedir?
A) 211 metre
B) 50 metre
C) 1000 metre
D) 500 metre
- 12. Hazar Denizi'ni çevreleyen iklim türü nedir?
A) Akdeniz
B) Yarı kurak
C) Polar
D) Tropikal
- 13. Hangi terim Hazar bölgesi çevresindeki eski kültürü ifade eder?
A) İskit kültürü
B) Mezopotamya kültürü
C) Maya Uygarlığı
D) İndus Vadisi Uygarlığı
- 14. Hazar Denizi'nden petrol çıkarmak için hangi yapı inşa edilmiştir?
A) Rüzgar türbinleri
B) Hidro barajlar
C) Petrol platformları
D) Nükleer santraller
- 15. Hazar Denizi'nin başlıca balıkçılık ürünü nedir?
A) Havyar
B) Ton balığı
C) Karides
D) Cod
- 16. Hazar Denizi hangi kıtalarda bulunmaktadır?
A) Kuzey Amerika ve Güney Amerika.
B) Avustralya ve Antarktika.
C) Avrupa ve Asya.
D) Afrika ve Asya.
- 17. Hazar Denizi'nin yaklaşık tuzluluk oranı nedir?
A) Deniz suyuyla benzer şekilde, yaklaşık %3,5.
B) Yaklaşık %2,5.
C) Yaklaşık %1,2 (12 gram/litre).
D) %0,5'in altında.
- 18. Hangi iki göl, Hazar Denizi'nden daha düşük bir doğal, deniz olmayan çöküntü alanına sahiptir?
A) Baikal ve Tanganyika gölleri.
B) Superior Gölü ve Victoria Gölü.
C) Michigan Gölü ve Huron Gölü.
D) Crater Gölü ve Büyük Tuz Gölü.
- 19. 21. yüzyılda Hazar Denizi'nin derinliğinin nasıl değişeceği tahmin ediliyor?
A) Derinlik aynı kalacak.
B) 10-20 metre kadar artması bekleniyor.
C) Küresel ısınma ve çölleşme nedeniyle 9-18 metre kadar azalması bekleniyor.
D) Derinlik, mevsimsel olarak dalgalanacak.
- 20. Hangi antik yazar, Hazar kabilesinin adının denizin adını etkilediğini belirtmiştir?
A) Strabon
B) Ptolemaios
C) Plinius (Pliny)
D) Herodot
- 21. Hazar Denizi'nin modern Arapça karşılığı nedir?
A) Hirkan Denizi
B) Baḥr Qazvin
C) Abbacuch Denizi
D) Mar de Bachu
- 22. Bazı Türk etnik grupları Hazar Denizi'ne nasıl bir isim verir?
A) "Mazenderan Denizi" olarak.
B) Kazakça'da olduğu gibi, "Kaspiy" kelimesiyle başlayan bir isim kullanılır, örneğin "Kaspiy teñizi".
C) "Hirkan Denizi" olarak.
D) "Hazarlar Denizi" olarak.
- 23. Hazar Denizi'nin deniz tabanının temel bileşimi nedir?
A) Kıtasal granit
B) Tortul kaya
C) Kireçtaşı
D) Okyanus bazaltı
- 24. Hazar Denizi'nin yaklaşık olarak ne kadar eski olduğu tahmin ediliyor?
A) 100 milyon yıl
B) 5,5 milyon yıl
C) 30 milyon yıl
D) 50 milyon yıl
- 25. Hazar Denizi, hangi jeolojik dönemde iç deniz haline geldi?
A) Kretase
B) Pliyosen
C) Jura
D) Geç Miyosen
- 26. Sıcak ve kurak iklim dönemlerinde Hazar Denizi'nde neler olur?
A) Neredeyse kurur ve halit gibi evaporit tortuları birikir.
B) Tamamen donar.
C) Tuzluluk seviyesinde bir azalma yaşanır.
D) Boyut olarak önemli ölçüde büyür.
- 27. Hazar Denizi'nin en tuzlu olduğu yer neresidir?
A) Denizin kuzey bölgelerinde
B) İran kıyısında
C) Denizin merkezinde
D) Kazakistan'a yakın bölgelerde
- 28. Hazar Denizi'nin kuzeyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Pahlavi İranı
B) Sovyetler Birliği
C) Osmanlı İmparatorluğu
D) Türkmenistan
- 29. Hazar Denizi'nin güneyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Pehlevi Dönemi İranı
B) Türkmenistan
C) Sovyetler Birliği
D) Osmanlı İmparatorluğu
- 30. Hazar Denizi'nin batısında yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Sovyetler Birliği
B) İran
C) Pehlevi İranı
D) Osmanlı İmparatorluğu
- 31. Hazar Denizi neredeyse kuruduğunda hangi tür tortular birikir?
A) Kil
B) Halit gibi evaporit tortuları
C) Volkanik kül
D) Kum ve çakıl
- 32. Hazar Denizi'nin tuzluluk oranı kuzeyden güneye doğru nasıl değişir?
A) Eşit oranda azalır.
B) Tüm boyunca aynı kalır.
C) Güney yönünde daha tuzlu hale gelir.
D) Eşit oranda artar.
- 33. Hangi jeolojik dönemde Hazar Denizi'nin yüzey alanında beş kat artış gözlemlenmiştir?
A) Miyosen dönemi
B) Kretase dönemi
C) Pliyosen-Pleistosen geçiş dönemi
D) Jura dönemi
- 34. Hazar Denizi, neredeyse kuruduktan sonra, hangi tür iklim tarafından yeniden suyla doldu?
A) Sıcak ve kurak iklimler
B) Ilık ve nemli iklimler
C) Soğuk ve buzlu iklimler
D) Ilıman ve nemli iklimler
- 35. Hangi ülke, Hazar Denizi ile kıyı paylaşmamaktadır?
A) İran
B) Azerbaycan
C) Kazakistan
D) Türkiye
- 36. Hazar Denizi'ndeki en büyük ada hangisidir?
A) Çilov Adası
B) Ogurja Adası
C) Tyuleniy Takımadaları
D) Çeçen Adası
- 37. Güney Hazar Denizi, toplam su hacminin ne kadarını oluşturmaktadır?
A) 66%
B) 40-44%
C) 33%
D) 75%
- 38. Kuzey ve Orta Hazar Denizi'ni ayıran şey nedir?
A) Hazar Çukuru
B) Mangyshlak Eşiği
C) Uzboy Nehri Yatağı
D) Apsheron Eşiği
- 39. Hangi yükselti, Chilov Adası ve Kuuli Burnu'ndan geçmektedir?
A) Hazar Çukuru
B) Apsheron Yükseltisi
C) Uzboy Nehri Yatağı
D) Mangyshlak Yükseltisi
- 40. Hazar Denizi'nin kuzey ve doğusundaki bölgeleri hangi ekosistemle karakterize edilir?
A) Tropikal yağmur ormanları
B) Çayırlar
C) Soğuk, karasal çöller
D) Ilıman yüksek platolar
- 41. Hangi nehir, bir zamanlar yatağını değiştirerek, artık kuruyan bir nehir yatağı üzerinden Hazar Denizi'ne dökülmüştür?
A) Kura Nehri
B) Amu Derya
C) Ural Nehri
D) Volga Nehri
- 42. Hazar Çukuru hangi ülkenin topraklarında yer almaktadır?
A) Kazakistan
B) Azerbaycan
C) İran
D) Türkmenistan
- 43. Ogurja Ada adasındaki hangi hayvan türü özgürce dolaşmaktadır?
A) Kunduz ceylanları
B) Filler
C) Penguenler
D) Kangurular
- 44. Hangi dağ silsilesi, Hazar Denizi'nin batı kıyısına yakın bir konumdadır?
A) Altai Dağları
B) Tien Shan Dağları
C) Kafkas Dağları
D) Ural Dağları
- 45. 10. yüzyılda yükselen Hazar Denizi'nin neden olduğu iddia edilen tarihi olay nedir?
A) Hazar İmparatorluğu'nun sahil kentlerinin sular altında kalması
B) Çin Seddi'nin inşa edilmesi
C) Amerika'nın keşfi
D) Venedik'in kurulması
- 46. Volga Nehri'nin su akışını ve dolayısıyla Hazar Denizi'nin seviyesini etkileyen doğal olay nedir?
A) El Niño
B) Kuzey Atlantik'teki düşük basınç sistemleri
C) Tropikal siklonlar
D) Muson yağmurları
- 47. Volga Nehri, Avrupa'nın kara alanının yüzde kaçını beslemektedir?
A) %10
B) %20
C) %50
D) %30
- 48. Bakü açıklarındaki hangi ada, petrokimya endüstrisi nedeniyle ekolojik hasar görmüştür?
A) Sariyer Adası
B) Nargin Adası
C) Vulf Adası
D) Bibi-Heybat Adası
- 49. 5 Temmuz 2021'de Bakü yakınlarında çıkan yangına ne tür bir doğal olay neden oldu?
A) Bir petrol sızıntısı
B) Bir çamur volkanı patlaması
C) Bir gaz kaçağı
D) Bir orman yangını
- 50. Deniz seviyesi 18 metre düşerse, su yüzeyinde ne kadar bir azalma beklenir?
A) 37%
B) 25%
C) 50%
D) 20%
- 51. Kazakistan, Hazar Denizi'nin kirliliğe karşı korunması için hangi tarihte bir protokole imza atmıştır?
A) 5 Temmuz 2021
B) 10 Eylül 2021
C) 23 Ekim 2021
D) 15 Aralık 2021
- 52. Volga Deltası'nda bulunan nadir bitki türlerinden hangisidir?
A) Rosa gallica
B) Aldrovanda vesiculosa
C) Nelumbo nucifera
D) Lilium candidum
- 53. İran'da hangi tür orman, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir?
A) Sundarbans mangrov ormanı
B) Kongo Havzası ormanları
C) Hircanian ormanları
D) Amazon yağmur ormanı
- 54. Hazar Denizi'ndeki fok popülasyonunun, bir asır öncesine göre tahmini yüzdesi nedir?
A) Yaklaşık %50
B) %90'dan fazla
C) Yaklaşık %75
D) %10'dan daha az
- 55. Hazar Denizi'nde kaç tane yerel türü/alt türü olan balık cinsi bulunmaktadır?
A) Mesogobius
B) Alosa
C) Clupeonella
D) Salmo
- 56. Hazar Denizi'ndeki mersin balığı popülasyonu için en büyük tehdit nedir?
A) Yabancı türler
B) Plastik atıklardan kaynaklanan kirlilik
C) Aşırı avlanma
D) İklim değişikliği
- 57. Hangi sürüngen türü, Hazar bölgesine özgüdür ve "dikenli kaplumbağa" olarak bilinir?
A) Testudo graeca buxtoni
B) Chelonoidis nigra
C) Geochelone gigantea
D) Cuora flavomarginata
- 58. Transkafkasya ve Orta Asya'da eskiden yaygın olan, ancak günümüzde yalnızca İran'da bulunan hangi büyük kedi türüdür?
A) Jaguar
B) Leopar
C) Asya çita
D) Kar leoparı
- 59. Hangi büyük kedi türleri, daha önce Kafkasya'nın kuzey kesimi, İran ve belki de Güney Türkistan bölgelerinde yaşarmış?
A) Asya aslanı
B) Kaplan
C) Aslan
D) Leopar
- 60. Hangi coğrafyacı, Oxus nehrinin akışının Hazar Denizi yönüne çevrilmesini kaydetmiştir?
A) Herodot
B) Ptolemaios
C) Strabon
D) Hafiz-i Abru
- 61. Bakü bölgesinde 16. yüzyılda petrol hangi isimlerle anılıyordu?
A) Bitüm
B) Nefte
C) Petrol
D) Ham petrol
- 62. Hangi jeolojik dönem, buzlanma döngüleriyle ve günümüzdeki Volga Nehri'nin tamamının oluşumuyla bilinir?
A) Kretase
B) Jura
C) Pleistosen
D) Miyosen
- 63. Petro I (Büyük Petro) döneminde Hazar Denizi'ni keşfeden öncü kaşif kimdi?
A) Mikhail Lomonosov
B) Ivan Petrovich
C) Alexander Menshikov
D) Fyodor Soimonov
- 64. İran'ın kuzeyinde hangi antik devlet bulunuyordu?
A) Hirkania
B) Sari
C) Anzali
D) Astara
- 65. Hangi modern şehir, antik Çaşitarxan şehrine karşılık gelir?
A) Tamışeh
B) Astrahan
C) Derbent
D) Atil
- 66. İran'ın doğal gaz rezervleri, dünya rezervlerinin yüzde kaçını oluşturmaktadır?
A) Yaklaşık %16
B) %30
C) %25
D) %10
- 67. Rusya'nın 2015 yılında nominal GSYİH sıralaması dünya genelinde kaçtır?
A) On dokuzuncu en büyük
B) Onuncu en büyük
C) Onyedinci en büyük
D) Beşinci en büyük
- 68. 2019 yılında düzenlenen ilk Hazar Ekonomik Forumu hangi ülke tarafından ev sahipliği yapılmıştır?
A) İran
B) Azerbaycan
C) Kazakistan
D) Türkmenistan
- 69. Baku petrol sahalarının geliştirilmesi için 'Yüzyılın Sözleşmesi' hangi yıl imzalandı?
A) 1989
B) 1975
C) 2001
D) 1994
- 70. Hazar Denizi Nakliye Şirketi Anonim Şirketi'nin (CJSC) taşıma filosu kaç gemiye sahiptir?
A) 210 gemi
B) 51 gemi
C) 75 gemi
D) 100 gemi
- 71. 19. yüzyılın sonunda, petrol üretimi nedeniyle Bakü hangi isimle tanınıyordu?
A) petrol cenneti
B) şehirler şehri
C) "kara altın başkenti"
D) petrol cenneti
- 72. Rusya'nın Hazar Denizi bölgesindeki Vladimir Filanovsky petrol sahası hangi yıl keşfedilmiştir?
A) 2005
B) 1999
C) 2010
D) 1985
- 73. Hangi ada, eski Sovyet üssü olarak hala kullanılmaktadır?
A) Pirallahı Adası
B) Nargin
C) Bulla Adası
D) Azerbaycan Adası
- 74. Hazar bölgesinde yerel kalkınmanın daha da ilerlemesi için temel sorunlar nelerdir?
A) Çevresel bozulma.
B) Kıyı devletleri arasında kesin ve üzerinde anlaşmaya varılmış sınırların belirlenmesi.
C) Petrol rezervlerinin yetersizliği.
D) Azerbaycan içindeki siyasi istikrarsızlık.
- 75. Rusya'nın Trans-Hazar Boru Hattı'na karşı çıkma nedenleri nelerdir?
A) Teknolojik sınırlamalar.
B) Çevresel kaygılar.
C) Diğer ülkelerden yeterli destek eksikliği.
D) Ekonomik endişeler.
- 76. Gelecekteki anlaşmalarda sınırların belirlenmesi için hangi yöntemin en olası olduğu düşünülmektedir?
A) Rastgele dağıtım.
B) Merkez çizgileri
C) Tüm eyaletler arasında eşit paylaşım.
D) Her eyaletin geçmişe yönelik iddiaları.
- 77. 2014 yılında düzenlenen dördüncü Hazar Zirvesi'nin sonuçları nelerdi?
A) Bu durum, gerginliğin artmasına yol açtı.
B) Önemli ilerlemeler kaydedildi.
C) Zirve iptal edildi.
D) Herhangi bir anlaşmaya varılamadı.
- 78. İran, Hazar Denizi'nin paylaşımı konusunda nasıl bir duruş sergilemektedir?
A) Tarihi haklara dayalı bir paylaşım.
B) Her kıyı ülkesiyle yapılan, ikili anlaşmalar.
C) Beş ülke arasında yapılan, tek ve çok taraflı bir anlaşma.
D) Beş eşit parçaya bölünme.
- 79. İran'ın Hazar Denizi boyunca kıyı şeridinin uzunluğu ne kadardır?
A) 728 km (452 mil)
B) 747 km (464 mil)
C) 813 km (505 mil)
D) 1.035 km (643 mil)
- 80. Rusya'nın iç sulak yollarında, trafik yoğunluğunun artmasıyla ilgili olası bir sorun nedir?
A) Özel sektöre devredilebilirler.
B) Belirli noktalarda tıkanıklıklar oluşabilir.
C) Genişletilebilirler.
D) Bakım çalışmaları nedeniyle kapatılabilirler.
- 81. Beşinci Hazar Zirvesi hangi şehirde düzenlendi?
A) Astana
B) Bakü
C) Aktau
D) Kazan
- 82. 51. Özel Çalışma Grubu toplantısı Mayıs 2018'de nerede yapıldı?
A) Tahran
B) Aktau
C) Astana
D) Bakü
- 83. Hazar Denizi yüzeyinde her ülkeye tanınan ek ve özel haklar nelerdir?
A) Deniz yolu taşımacılığı hakları
B) Askeri haklar
C) Balıkçılık hakları
D) Petrol sondajı hakları
- 84. Hazar Denizi ile ilgili olarak, bu anlaşmada hangi konular henüz netleştirilmemiştir?
A) Deniz tabanı
B) Çevresel sorunlar
C) Yüzeyde avlanma hakları
D) Kıyı suları
- 85. Türkmenbaşı ile Bakü arasındaki Hazar Denizi geçişlerinde hangi tür hizmetler sunulmaktadır?
A) Kara yolu ulaşımı
B) Hava yolu ulaşımı
C) Feribot seferleri (tren seferlerini de içeren)
D) Denizaltı ile yapılan ulaşım
- 86. Hazar Denizi hangi tip bir havzadır?
A) Endoreik (Kapalı havza)
B) Ötrofik
C) Ekzoreik (Açık havza)
D) Hiporeik
- 87. Haziran 2007'de Hazar Denizi ile Karadeniz arasında bir bağlantı önerisinde bulunan kişi kimdir?
A) Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Vladimir Putin
B) İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani
C) Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
D) Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev
- 88. Eurasya Kanalı hangi ülkenin topraklarından geçecektir?
A) Kazakistan
B) İran
C) Rusya
D) Türkiye
- 89. Avrasya Kanalı için önerilen rotalardan biri nedir?
A) Kuma-Manyç Çukuru
B) Kafkas Dağları
C) Ural Dağları
D) Tien Shan Dağları
|