 - 1. Hazar Denizi, ismine rağmen dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesidir ve karayla çevrili olması nedeniyle genellikle göl olarak sınıflandırılır. Yaklaşık 371.000 kilometrekarelik bir alana yayılan Hazar, beş ülke tarafından sınırlandırılmıştır: Kuzeybatıda Rusya, kuzeyde Kazakistan, güneydoğuda Türkmenistan, güneyde İran ve güneybatıda Azerbaycan. Bu eşsiz coğrafi oluşum sadece büyüklüğü ile değil aynı zamanda 1.000 metreyi aşan derinliği ile de dikkat çekmektedir ve bu da onu dünyanın en derin göllerinden biri haline getirmektedir. Hazar Denizi, havyarıyla ünlü mersin balığı ve nadir bir tatlı su foku olan Hazar foku gibi çeşitli türleri barındıran zengin bir biyolojik çeşitlilik dokusuna sahiptir. Deniz, izolasyonu ve sınırlı tuzlu su girişi nedeniyle okyanus sularından daha düşük olan farklı tuzluluk oranıyla karakterize edilir. Tarihsel olarak Hazar Denizi hayati bir ticaret yolu ve önemli bir kültürel kavşak noktası olmuş, çevresindeki bölgelerin ekonomisini ve siyasetini etkilemiştir. Başta balıkçılık olmak üzere, deniz yatağının altındaki petrol ve gaz rezervleri sayesinde yerel ekonomide önemli bir rol oynamaktadır ve bu rezervler sınırdaş ülkeler arasında hem ilgi hem de çatışma yaratmıştır. Hazar'ın engin mavi suları ve onu çevreleyen dağlık araziler tarafından çerçevelenen manzaranın güzelliği, bölgenin önemli bir ekolojik ve kültürel alanı olarak statüsüne katkıda bulunmakta ve doğa ile insan faaliyetleri arasındaki karmaşık dengeyi sergilemektedir.
Dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesi hangisidir?
A) Baykal Gölü
B) Superior Gölü
C) Victoria Gölü
D) Hazar Denizi
- 2. Hazar Denizi'ndeki en büyük şehir hangisidir?
A) Bakü
B) Atyrau
C) Aktau
D) Aşkabat
- 3. Hazar Denizi'nin yaklaşık yüzölçümü nedir?
A) 600,000 kilometre kare
B) 371.000 kilometrekare
C) 200,000 kilometre kare
D) 1.000.000 kilometrekare
- 4. Hazar Denizi'ne akan en büyük nehir hangisidir?
A) Ural Nehri
B) Kura Nehri
C) Volga Nehri
D) Don Nehri
- 5. Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi'nde bulunan önemli bir balık türüdür?
A) Sturgeon
B) Somon
C) Alabalık
D) Kedi Balığı
- 6. Hazar Denizi sorunlarıyla hangi kuruluş ilgileniyor?
A) Avrupa Birliği
B) Birleşmiş Milletler
C) Dünya Vahşi Yaşam Fonu
D) Hazar Denizi Çevre Programı
- 7. Hazar Denizi kaynaklarının kullanımını düzenleyen anlaşma hangisidir?
A) Hazar Denizi Sözleşmesi
B) Kyoto Protokolü
C) Montreal Protokolü
D) Versailles Antlaşması
- 8. Hazar Denizi'ni etkileyen en önemli çevre sorunu nedir?
A) Volkanik patlamalar
B) Depremler
C) Kirlilik
D) Sel baskını
- 9. Hazar Denizi'nden petrol çıkaran ilk ülke hangisidir?
A) Azerbaycan
B) İran
C) Rusya
D) Kazakistan
- 10. Hazar Denizi bölgesinde bol miktarda bulunan maden kaynağı hangisidir?
A) Altın
B) Demir cevheri
C) Doğal gaz
D) Kömür
- 11. Hazar Denizi'nin ortalama derinliği nedir?
A) 1000 metre
B) 211 metre
C) 500 metre
D) 50 metre
- 12. Hazar Denizi'ni çevreleyen iklim türü nedir?
A) Yarı kurak
B) Tropikal
C) Polar
D) Akdeniz
- 13. Hangi terim Hazar bölgesi çevresindeki eski kültürü ifade eder?
A) Maya Uygarlığı
B) İndus Vadisi Uygarlığı
C) Mezopotamya kültürü
D) İskit kültürü
- 14. Hazar Denizi'nden petrol çıkarmak için hangi yapı inşa edilmiştir?
A) Nükleer santraller
B) Petrol platformları
C) Rüzgar türbinleri
D) Hidro barajlar
- 15. Hazar Denizi'nin başlıca balıkçılık ürünü nedir?
A) Karides
B) Ton balığı
C) Havyar
D) Cod
- 16. Hazar Denizi hangi kıtalarda bulunmaktadır?
A) Afrika ve Asya.
B) Kuzey Amerika ve Güney Amerika.
C) Avustralya ve Antarktika.
D) Avrupa ve Asya.
- 17. Hazar Denizi'nin yaklaşık tuzluluk oranı nedir?
A) %0,5'in altında.
B) Yaklaşık %1,2 (12 gram/litre).
C) Deniz suyuyla benzer şekilde, yaklaşık %3,5.
D) Yaklaşık %2,5.
- 18. Hangi iki göl, Hazar Denizi'nden daha düşük bir doğal, deniz olmayan çöküntü alanına sahiptir?
A) Michigan Gölü ve Huron Gölü.
B) Superior Gölü ve Victoria Gölü.
C) Baikal ve Tanganyika gölleri.
D) Crater Gölü ve Büyük Tuz Gölü.
- 19. 21. yüzyılda Hazar Denizi'nin derinliğinin nasıl değişeceği tahmin ediliyor?
A) Derinlik, mevsimsel olarak dalgalanacak.
B) 10-20 metre kadar artması bekleniyor.
C) Küresel ısınma ve çölleşme nedeniyle 9-18 metre kadar azalması bekleniyor.
D) Derinlik aynı kalacak.
- 20. Hangi antik yazar, Hazar kabilesinin adının denizin adını etkilediğini belirtmiştir?
A) Herodot
B) Plinius (Pliny)
C) Strabon
D) Ptolemaios
- 21. Hazar Denizi'nin modern Arapça karşılığı nedir?
A) Mar de Bachu
B) Hirkan Denizi
C) Baḥr Qazvin
D) Abbacuch Denizi
- 22. Bazı Türk etnik grupları Hazar Denizi'ne nasıl bir isim verir?
A) Kazakça'da olduğu gibi, "Kaspiy" kelimesiyle başlayan bir isim kullanılır, örneğin "Kaspiy teñizi".
B) "Mazenderan Denizi" olarak.
C) "Hirkan Denizi" olarak.
D) "Hazarlar Denizi" olarak.
- 23. Hazar Denizi'nin deniz tabanının temel bileşimi nedir?
A) Kireçtaşı
B) Tortul kaya
C) Kıtasal granit
D) Okyanus bazaltı
- 24. Hazar Denizi'nin yaklaşık olarak ne kadar eski olduğu tahmin ediliyor?
A) 5,5 milyon yıl
B) 100 milyon yıl
C) 30 milyon yıl
D) 50 milyon yıl
- 25. Hazar Denizi, hangi jeolojik dönemde iç deniz haline geldi?
A) Pliyosen
B) Jura
C) Kretase
D) Geç Miyosen
- 26. Sıcak ve kurak iklim dönemlerinde Hazar Denizi'nde neler olur?
A) Tamamen donar.
B) Tuzluluk seviyesinde bir azalma yaşanır.
C) Boyut olarak önemli ölçüde büyür.
D) Neredeyse kurur ve halit gibi evaporit tortuları birikir.
- 27. Hazar Denizi'nin en tuzlu olduğu yer neresidir?
A) İran kıyısında
B) Denizin kuzey bölgelerinde
C) Denizin merkezinde
D) Kazakistan'a yakın bölgelerde
- 28. Hazar Denizi'nin kuzeyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Pahlavi İranı
B) Türkmenistan
C) Osmanlı İmparatorluğu
D) Sovyetler Birliği
- 29. Hazar Denizi'nin güneyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Osmanlı İmparatorluğu
B) Pehlevi Dönemi İranı
C) Sovyetler Birliği
D) Türkmenistan
- 30. Hazar Denizi'nin batısında yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Pehlevi İranı
B) İran
C) Sovyetler Birliği
D) Osmanlı İmparatorluğu
- 31. Hazar Denizi neredeyse kuruduğunda hangi tür tortular birikir?
A) Volkanik kül
B) Halit gibi evaporit tortuları
C) Kum ve çakıl
D) Kil
- 32. Hazar Denizi'nin tuzluluk oranı kuzeyden güneye doğru nasıl değişir?
A) Tüm boyunca aynı kalır.
B) Eşit oranda azalır.
C) Eşit oranda artar.
D) Güney yönünde daha tuzlu hale gelir.
- 33. Hangi jeolojik dönemde Hazar Denizi'nin yüzey alanında beş kat artış gözlemlenmiştir?
A) Jura dönemi
B) Pliyosen-Pleistosen geçiş dönemi
C) Kretase dönemi
D) Miyosen dönemi
- 34. Hazar Denizi, neredeyse kuruduktan sonra, hangi tür iklim tarafından yeniden suyla doldu?
A) Ilık ve nemli iklimler
B) Ilıman ve nemli iklimler
C) Sıcak ve kurak iklimler
D) Soğuk ve buzlu iklimler
- 35. Hangi ülke, Hazar Denizi ile kıyı paylaşmamaktadır?
A) Kazakistan
B) Azerbaycan
C) Türkiye
D) İran
- 36. Hazar Denizi'ndeki en büyük ada hangisidir?
A) Çilov Adası
B) Ogurja Adası
C) Tyuleniy Takımadaları
D) Çeçen Adası
- 37. Güney Hazar Denizi, toplam su hacminin ne kadarını oluşturmaktadır?
A) 33%
B) 40-44%
C) 66%
D) 75%
- 38. Kuzey ve Orta Hazar Denizi'ni ayıran şey nedir?
A) Mangyshlak Eşiği
B) Uzboy Nehri Yatağı
C) Apsheron Eşiği
D) Hazar Çukuru
- 39. Hangi yükselti, Chilov Adası ve Kuuli Burnu'ndan geçmektedir?
A) Hazar Çukuru
B) Mangyshlak Yükseltisi
C) Apsheron Yükseltisi
D) Uzboy Nehri Yatağı
- 40. Hazar Denizi'nin kuzey ve doğusundaki bölgeleri hangi ekosistemle karakterize edilir?
A) Soğuk, karasal çöller
B) Tropikal yağmur ormanları
C) Ilıman yüksek platolar
D) Çayırlar
- 41. Hangi nehir, bir zamanlar yatağını değiştirerek, artık kuruyan bir nehir yatağı üzerinden Hazar Denizi'ne dökülmüştür?
A) Kura Nehri
B) Ural Nehri
C) Volga Nehri
D) Amu Derya
- 42. Hazar Çukuru hangi ülkenin topraklarında yer almaktadır?
A) Türkmenistan
B) Azerbaycan
C) İran
D) Kazakistan
- 43. Ogurja Ada adasındaki hangi hayvan türü özgürce dolaşmaktadır?
A) Kunduz ceylanları
B) Penguenler
C) Filler
D) Kangurular
- 44. Hangi dağ silsilesi, Hazar Denizi'nin batı kıyısına yakın bir konumdadır?
A) Ural Dağları
B) Kafkas Dağları
C) Tien Shan Dağları
D) Altai Dağları
- 45. 10. yüzyılda yükselen Hazar Denizi'nin neden olduğu iddia edilen tarihi olay nedir?
A) Amerika'nın keşfi
B) Çin Seddi'nin inşa edilmesi
C) Hazar İmparatorluğu'nun sahil kentlerinin sular altında kalması
D) Venedik'in kurulması
- 46. Volga Nehri'nin su akışını ve dolayısıyla Hazar Denizi'nin seviyesini etkileyen doğal olay nedir?
A) Muson yağmurları
B) Tropikal siklonlar
C) El Niño
D) Kuzey Atlantik'teki düşük basınç sistemleri
- 47. Volga Nehri, Avrupa'nın kara alanının yüzde kaçını beslemektedir?
A) %50
B) %20
C) %10
D) %30
- 48. Bakü açıklarındaki hangi ada, petrokimya endüstrisi nedeniyle ekolojik hasar görmüştür?
A) Nargin Adası
B) Bibi-Heybat Adası
C) Vulf Adası
D) Sariyer Adası
- 49. 5 Temmuz 2021'de Bakü yakınlarında çıkan yangına ne tür bir doğal olay neden oldu?
A) Bir petrol sızıntısı
B) Bir çamur volkanı patlaması
C) Bir orman yangını
D) Bir gaz kaçağı
- 50. Deniz seviyesi 18 metre düşerse, su yüzeyinde ne kadar bir azalma beklenir?
A) 50%
B) 25%
C) 20%
D) 37%
- 51. Kazakistan, Hazar Denizi'nin kirliliğe karşı korunması için hangi tarihte bir protokole imza atmıştır?
A) 5 Temmuz 2021
B) 15 Aralık 2021
C) 10 Eylül 2021
D) 23 Ekim 2021
- 52. Volga Deltası'nda bulunan nadir bitki türlerinden hangisidir?
A) Aldrovanda vesiculosa
B) Nelumbo nucifera
C) Rosa gallica
D) Lilium candidum
- 53. İran'da hangi tür orman, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir?
A) Amazon yağmur ormanı
B) Kongo Havzası ormanları
C) Hircanian ormanları
D) Sundarbans mangrov ormanı
- 54. Hazar Denizi'ndeki fok popülasyonunun, bir asır öncesine göre tahmini yüzdesi nedir?
A) Yaklaşık %75
B) %90'dan fazla
C) Yaklaşık %50
D) %10'dan daha az
- 55. Hazar Denizi'nde kaç tane yerel türü/alt türü olan balık cinsi bulunmaktadır?
A) Alosa
B) Mesogobius
C) Clupeonella
D) Salmo
- 56. Hazar Denizi'ndeki mersin balığı popülasyonu için en büyük tehdit nedir?
A) Aşırı avlanma
B) Yabancı türler
C) İklim değişikliği
D) Plastik atıklardan kaynaklanan kirlilik
- 57. Hangi sürüngen türü, Hazar bölgesine özgüdür ve "dikenli kaplumbağa" olarak bilinir?
A) Testudo graeca buxtoni
B) Geochelone gigantea
C) Chelonoidis nigra
D) Cuora flavomarginata
- 58. Transkafkasya ve Orta Asya'da eskiden yaygın olan, ancak günümüzde yalnızca İran'da bulunan hangi büyük kedi türüdür?
A) Kar leoparı
B) Leopar
C) Jaguar
D) Asya çita
- 59. Hangi büyük kedi türleri, daha önce Kafkasya'nın kuzey kesimi, İran ve belki de Güney Türkistan bölgelerinde yaşarmış?
A) Leopar
B) Aslan
C) Kaplan
D) Asya aslanı
- 60. Hangi coğrafyacı, Oxus nehrinin akışının Hazar Denizi yönüne çevrilmesini kaydetmiştir?
A) Ptolemaios
B) Herodot
C) Hafiz-i Abru
D) Strabon
- 61. Bakü bölgesinde 16. yüzyılda petrol hangi isimlerle anılıyordu?
A) Bitüm
B) Petrol
C) Nefte
D) Ham petrol
- 62. Hangi jeolojik dönem, buzlanma döngüleriyle ve günümüzdeki Volga Nehri'nin tamamının oluşumuyla bilinir?
A) Pleistosen
B) Miyosen
C) Kretase
D) Jura
- 63. Petro I (Büyük Petro) döneminde Hazar Denizi'ni keşfeden öncü kaşif kimdi?
A) Mikhail Lomonosov
B) Fyodor Soimonov
C) Alexander Menshikov
D) Ivan Petrovich
- 64. İran'ın kuzeyinde hangi antik devlet bulunuyordu?
A) Astara
B) Sari
C) Hirkania
D) Anzali
- 65. Hangi modern şehir, antik Çaşitarxan şehrine karşılık gelir?
A) Atil
B) Derbent
C) Astrahan
D) Tamışeh
- 66. İran'ın doğal gaz rezervleri, dünya rezervlerinin yüzde kaçını oluşturmaktadır?
A) %10
B) %25
C) Yaklaşık %16
D) %30
- 67. Rusya'nın 2015 yılında nominal GSYİH sıralaması dünya genelinde kaçtır?
A) On dokuzuncu en büyük
B) Beşinci en büyük
C) Onuncu en büyük
D) Onyedinci en büyük
- 68. 2019 yılında düzenlenen ilk Hazar Ekonomik Forumu hangi ülke tarafından ev sahipliği yapılmıştır?
A) Türkmenistan
B) Kazakistan
C) Azerbaycan
D) İran
- 69. Baku petrol sahalarının geliştirilmesi için 'Yüzyılın Sözleşmesi' hangi yıl imzalandı?
A) 2001
B) 1975
C) 1989
D) 1994
- 70. Hazar Denizi Nakliye Şirketi Anonim Şirketi'nin (CJSC) taşıma filosu kaç gemiye sahiptir?
A) 210 gemi
B) 51 gemi
C) 100 gemi
D) 75 gemi
- 71. 19. yüzyılın sonunda, petrol üretimi nedeniyle Bakü hangi isimle tanınıyordu?
A) "kara altın başkenti"
B) petrol cenneti
C) petrol cenneti
D) şehirler şehri
- 72. Rusya'nın Hazar Denizi bölgesindeki Vladimir Filanovsky petrol sahası hangi yıl keşfedilmiştir?
A) 1999
B) 2005
C) 1985
D) 2010
- 73. Hangi ada, eski Sovyet üssü olarak hala kullanılmaktadır?
A) Bulla Adası
B) Nargin
C) Azerbaycan Adası
D) Pirallahı Adası
- 74. Hazar bölgesinde yerel kalkınmanın daha da ilerlemesi için temel sorunlar nelerdir?
A) Çevresel bozulma.
B) Azerbaycan içindeki siyasi istikrarsızlık.
C) Kıyı devletleri arasında kesin ve üzerinde anlaşmaya varılmış sınırların belirlenmesi.
D) Petrol rezervlerinin yetersizliği.
- 75. Rusya'nın Trans-Hazar Boru Hattı'na karşı çıkma nedenleri nelerdir?
A) Teknolojik sınırlamalar.
B) Diğer ülkelerden yeterli destek eksikliği.
C) Ekonomik endişeler.
D) Çevresel kaygılar.
- 76. Gelecekteki anlaşmalarda sınırların belirlenmesi için hangi yöntemin en olası olduğu düşünülmektedir?
A) Her eyaletin geçmişe yönelik iddiaları.
B) Rastgele dağıtım.
C) Merkez çizgileri
D) Tüm eyaletler arasında eşit paylaşım.
- 77. 2014 yılında düzenlenen dördüncü Hazar Zirvesi'nin sonuçları nelerdi?
A) Zirve iptal edildi.
B) Bu durum, gerginliğin artmasına yol açtı.
C) Herhangi bir anlaşmaya varılamadı.
D) Önemli ilerlemeler kaydedildi.
- 78. İran, Hazar Denizi'nin paylaşımı konusunda nasıl bir duruş sergilemektedir?
A) Beş eşit parçaya bölünme.
B) Tarihi haklara dayalı bir paylaşım.
C) Her kıyı ülkesiyle yapılan, ikili anlaşmalar.
D) Beş ülke arasında yapılan, tek ve çok taraflı bir anlaşma.
- 79. İran'ın Hazar Denizi boyunca kıyı şeridinin uzunluğu ne kadardır?
A) 813 km (505 mil)
B) 1.035 km (643 mil)
C) 747 km (464 mil)
D) 728 km (452 mil)
- 80. Rusya'nın iç sulak yollarında, trafik yoğunluğunun artmasıyla ilgili olası bir sorun nedir?
A) Belirli noktalarda tıkanıklıklar oluşabilir.
B) Genişletilebilirler.
C) Bakım çalışmaları nedeniyle kapatılabilirler.
D) Özel sektöre devredilebilirler.
- 81. Beşinci Hazar Zirvesi hangi şehirde düzenlendi?
A) Kazan
B) Astana
C) Aktau
D) Bakü
- 82. 51. Özel Çalışma Grubu toplantısı Mayıs 2018'de nerede yapıldı?
A) Tahran
B) Astana
C) Aktau
D) Bakü
- 83. Hazar Denizi yüzeyinde her ülkeye tanınan ek ve özel haklar nelerdir?
A) Balıkçılık hakları
B) Petrol sondajı hakları
C) Askeri haklar
D) Deniz yolu taşımacılığı hakları
- 84. Hazar Denizi ile ilgili olarak, bu anlaşmada hangi konular henüz netleştirilmemiştir?
A) Yüzeyde avlanma hakları
B) Deniz tabanı
C) Kıyı suları
D) Çevresel sorunlar
- 85. Türkmenbaşı ile Bakü arasındaki Hazar Denizi geçişlerinde hangi tür hizmetler sunulmaktadır?
A) Denizaltı ile yapılan ulaşım
B) Hava yolu ulaşımı
C) Kara yolu ulaşımı
D) Feribot seferleri (tren seferlerini de içeren)
- 86. Hazar Denizi hangi tip bir havzadır?
A) Ötrofik
B) Ekzoreik (Açık havza)
C) Hiporeik
D) Endoreik (Kapalı havza)
- 87. Haziran 2007'de Hazar Denizi ile Karadeniz arasında bir bağlantı önerisinde bulunan kişi kimdir?
A) Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Vladimir Putin
B) İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani
C) Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev
D) Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
- 88. Eurasya Kanalı hangi ülkenin topraklarından geçecektir?
A) Rusya
B) İran
C) Kazakistan
D) Türkiye
- 89. Avrasya Kanalı için önerilen rotalardan biri nedir?
A) Kuma-Manyç Çukuru
B) Kafkas Dağları
C) Tien Shan Dağları
D) Ural Dağları
|