 - 1. Levha tektoniği jeolojisi, Dünya yüzeyinin dinamik doğasını litosferi oluşturan büyük levhaların hareketiyle açıklayan yerbiliminin temel bir yönüdür. Yirminci yüzyılın ortalarında formüle edilen bu teori, altlarındaki yarı akışkan astenosfer üzerinde yüzen bu tektonik plakaların manto içindeki konvektif akımlar nedeniyle nasıl sürekli yer değiştirdiğini açıklamaktadır. Bu levhalar arasındaki etkileşimler, dağların oluşumu, depremler ve volkanik faaliyetler de dahil olmak üzere sayısız jeolojik olaydan sorumludur. Levhaların buluştuğu sınırlar, her biri farklı jeolojik süreçler ve özelliklerle karakterize edilen ıraksak, yakınsak veya dönüşüm olarak kategorize edilebilir. Örneğin, Orta Atlantik Sırtı gibi ıraksak sınırlarda, levhalar birbirinden ayrılarak magmanın yükselmesini ve yeni kabuk oluşturmasını sağlar. Buna karşılık, Hint ve Avrasya plakalarının çarpıştığı Himalayalar gibi yakınsak sınırlarda, önemli jeolojik yükselme meydana gelir ve bu da yüksek sıradağlarla sonuçlanır. San Andreas Fayı ile örneklendirilen dönüşüm sınırları, yanal kayma hareketi ile işaretlenir ve önemli sismik aktivite üretmesiyle bilinir. Levha tektoniği çalışmaları, fosil kayıtlarının ve iklim bölgelerinin dağılımı gibi Dünya'nın geçmişine dair anlayışımızı geliştirmekle kalmaz, aynı zamanda insan toplumları üzerindeki etkilerini hafifletmek için gerekli olan jeolojik tehlikeleri tahmin etmede de kritik bir rol oynar.
Levha tektoniği teorisi öncelikle neyle ilgilidir?
A) Yer kabuğunda bulunan kaya türleri.
B) Dünya atmosferinin bileşimi.
C) Dinozor fosillerinin tarihi.
D) Dünya'nın litosferinin hareketi.
- 2. İki levhanın birbirinden uzaklaştığı sınıra ne ad verilir?
A) Yitim bölgesi.
B) Yakınsak sınır.
C) Farklı sınırlar.
D) Dönüşüm sınırı.
- 3. Bir tektonik levhanın diğerinin altına girdiği süreç için kullanılan terim nedir?
A) Ayrışma.
B) Yükselme.
C) Dalma-batma.
D) Rifting.
- 4. Tektonik plakaların hareketini yönlendiren nedir?
A) Manto konveksiyonu.
B) Deniz tabanı yayılması.
C) Yalnız yerçekimi.
D) Manyetik alanlar.
- 5. En büyük tektonik levha hangisidir?
A) Afrika Tabağı.
B) Avrasya Plakası.
C) Pasifik Tabağı.
D) Kuzey Amerika Tabağı.
- 6. Yatay yer değiştirme ile karakterize edilen fay türü hangisidir?
A) Çarpma-kayma fayı.
B) İtme hatası.
C) Ters arıza.
D) Normal arıza.
- 7. Hangi terim tektonik bir plakanın kenarını ifade eder?
A) Kıta sahanlığı.
B) Levha sınırı.
C) Dağ silsilesi.
D) Okyanus tabanı.
- 8. Hangi jeolojik olay dönüşüm sınırları ile en yakından ilişkilidir?
A) Volkanik patlamalar
B) Depremler
C) Dağ inşası
D) Rift vadileri
- 9. İki tektonik levha birbirinin yanından kayarak geçtiğinde hangi jeolojik özellik oluşur?
A) Arıza.
B) Volkan.
C) Rift.
D) Hendek.
- 10. İki levha çarpıştığında hangi sınır oluşur?
A) Yakınsak sınır.
B) Yukarıdakilerin hiçbiri.
C) Farklı sınırlar.
D) Dönüşüm sınırı.
- 11. Ne tür bir stres normal hatalara neden olur?
A) Hidrostatik Stres
B) Kayma Gerilmesi
C) Gerilimli Stres
D) Sıkıştırma Stresi
- 12. Hangi kaya türü öncelikle ıraksak sınırlarda oluşur?
A) Tortul kayaç
B) Killi kaya
C) Magmatik kaya
D) Metamorfik kaya
- 13. Hangi jeolojik özellikler levha tektoniği ile oluşur?
A) Nehirler, Göller, Vahalar
B) Fosiller, Sedimanlar, Havzalar
C) Buzullar, Çöller, Mağaralar
D) Dağlar, Depremler, Volkanlar
- 14. Bundan 200 milyon yıl önce var olan süper kıtanın adı neydi?
A) Pangaea
B) Gondwana
C) Laurasia
D) Rodinia
- 15. Depremleri ölçmek için yaygın olarak hangi alet kullanılır?
A) Barometre.
B) Sismograf.
C) Termometre.
D) Anemometre.
- 16. Ateş Çemberi ne ile bilinir?
A) Düz ovalar.
B) Bol miktarda fosil.
C) Çöl manzaraları.
D) Yüksek volkanik ve deprem aktivitesi.
|