- 1. Topaç fiziği, yüzyıllardır hem bilim insanlarının hem de meraklılarının ilgisini çeken dönme hareketi, açısal momentum ve kararlılığın büyüleyici bir araştırmasıdır. Bir topaç harekete geçirildiğinde, kendi ekseni etrafında dönmeye başlar ve bu dönüş, izole bir sistemde korunan açısal momentum olarak bilinen bir kuvvet yaratır. Topaçların en ilgi çekici yönlerinden biri, jiroskopik stabilite prensipleriyle açıklanan bir olgu olarak, dönerken dik ve sabit kalabilmeleridir. Topacın açısal momentumu, üzerine etki eden yerçekimi kuvvetlerine karşı koyan bir tork oluşturarak eğilmeye direnmesini sağlar. Bu hassas güç dengesi, topacın gerekli açısal momentumu korumak için dönüş hızı yeterli olduğu sürece uzun bir süre boyunca dik kalabileceği anlamına gelir. Buna ek olarak, topaç yavaşlamaya başladığında, presesyonun etkileri devreye girer; bu, dönme ekseninin yönündeki kademeli kaymadır ve dönme hızı kritik bir eşiğin altına düştüğünde topacın sallanmasına ve sonunda düşmesine neden olur. Topaçların arkasındaki fizik sadece klasik mekaniğe ışık tutmakla kalmaz, aynı zamanda basit oyuncaklardan navigasyon ve uzay mühendisliğinde kullanılan gelişmiş jiroskopik aletlere kadar sayısız sistem için geçerli olan korunum yasaları, kararlılık ve presesyon gibi karmaşık kavramların bir gösterimi olarak da hizmet eder.
Dönen bir topaç hızını kaybettiğinde, dengesine ne olur?
A) Tahmin edilemez hale gelir
B) Bu artırır
C) Bu azalır
D) Aynı kalır
- 2. Dönen bir topaç hangi eksen etrafında döner?
A) Diyagonal eksen
B) Dikey ekseni
C) Yatay eksen
D) Rastgele eksen
- 3. Dönen topaçlar bağlamında presesyon nedir?
A) Hızdaki artış
B) Yönün tersine çevrilmesi
C) Dönme eksenindeki değişim
D) Kütledeki azalma
- 4. Tork uygulandığında dönen bir topaca ne olur?
A) Daha hızlı dönecek
B) Dönüş yönünü değiştirebilir
C) Hemen duracak
D) Yüzecek
- 5. Topacın hareketinde sürtünme nasıl bir rol oynar?
A) Dönüşü stabilize eder
B) Hiçbir etkisi yok
C) Zamanla tepeyi yavaşlatır
D) Üst kısmı hızlandırır
- 6. Dönme hızını arttırmanın topaç üzerinde nasıl bir etkisi vardır?
A) Kararlılığı azaltır
B) Durmasını sağlar
C) Kararlılığı artırır
D) Hiçbir etkisi yok
- 7. Bir topacın dönüş süresini hangi faktör etkiler?
A) Rüzgar hızı
B) Üst renk
C) Ağırlık dağılımı
D) Sadece üst şekil
- 8. Aşağıdaki faktörlerden hangisi bir topacın spin süresini öncelikle etkiler?
A) Yüzey ile sürtünme
B) Üst kısmın boyutu
C) Üst kısmın rengi
D) Sadece üst kısım malzemesi
- 9. Topaçlar bağlamında tork nedir?
A) Statik sürtünme
B) Üst kısmın ağırlığı
C) Doğrusal hızın bir ölçüsü
D) Dönme ivmesine neden olan bir kuvvet
- 10. Dönen bir topacın hareketine hangi kuvvet karşı koyar?
A) Kaldırma kuvveti
B) Sürtünme
C) Manyetik kuvvet
D) Merkezcil kuvvet
- 11. Kütle dağılımı dönen bir topacı nasıl etkiler?
A) Sadece hızı etkiler
B) Daha hızlı yavaşlamaya neden olur
C) Hiçbir etkisi yok
D) Denge ve stabiliteyi etkiler
- 12. Dönen bir topacın hareketini öncelikle hangi fiziksel ilke açıklar?
A) Enerjinin korunumu
B) Newton'un birinci yasası
C) Bernoulli prensibi
D) Açısal momentumun korunumu
- 13. Bir topacın dönme eylemsizliğini öncelikle hangi parçası etkiler?
A) Malzemenin rengi
B) Yüzey dokusu
C) Kütle dağılımı
D) Olukların varlığı
- 14. Bir tepenin nihai düşüşünün tipik nedeni nedir?
A) Çok fazla spin
B) Rastgele hareket
C) Aşırı kilo
D) Sürtünme nedeniyle enerji kaybı
- 15. Dönen bir topaçta, topacın devrilmesine ne sebep olur?
A) Sabit hızlar
B) Hız artışı
C) Dengeli güçler
D) Açısal momentum kaybı
|