- 1. Hazar Denizi, ismine rağmen dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesidir ve karayla çevrili olması nedeniyle genellikle göl olarak sınıflandırılır. Yaklaşık 371.000 kilometrekarelik bir alana yayılan Hazar, beş ülke tarafından sınırlandırılmıştır: Kuzeybatıda Rusya, kuzeyde Kazakistan, güneydoğuda Türkmenistan, güneyde İran ve güneybatıda Azerbaycan. Bu eşsiz coğrafi oluşum sadece büyüklüğü ile değil aynı zamanda 1.000 metreyi aşan derinliği ile de dikkat çekmektedir ve bu da onu dünyanın en derin göllerinden biri haline getirmektedir. Hazar Denizi, havyarıyla ünlü mersin balığı ve nadir bir tatlı su foku olan Hazar foku gibi çeşitli türleri barındıran zengin bir biyolojik çeşitlilik dokusuna sahiptir. Deniz, izolasyonu ve sınırlı tuzlu su girişi nedeniyle okyanus sularından daha düşük olan farklı tuzluluk oranıyla karakterize edilir. Tarihsel olarak Hazar Denizi hayati bir ticaret yolu ve önemli bir kültürel kavşak noktası olmuş, çevresindeki bölgelerin ekonomisini ve siyasetini etkilemiştir. Başta balıkçılık olmak üzere, deniz yatağının altındaki petrol ve gaz rezervleri sayesinde yerel ekonomide önemli bir rol oynamaktadır ve bu rezervler sınırdaş ülkeler arasında hem ilgi hem de çatışma yaratmıştır. Hazar'ın engin mavi suları ve onu çevreleyen dağlık araziler tarafından çerçevelenen manzaranın güzelliği, bölgenin önemli bir ekolojik ve kültürel alanı olarak statüsüne katkıda bulunmakta ve doğa ile insan faaliyetleri arasındaki karmaşık dengeyi sergilemektedir.
Dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesi hangisidir?
A) Victoria Gölü
B) Superior Gölü
C) Hazar Denizi
D) Baykal Gölü
- 2. Hazar Denizi'ndeki en büyük şehir hangisidir?
A) Atyrau
B) Aşkabat
C) Bakü
D) Aktau
- 3. Hazar Denizi'nin yaklaşık yüzölçümü nedir?
A) 600,000 kilometre kare
B) 200,000 kilometre kare
C) 1.000.000 kilometrekare
D) 371.000 kilometrekare
- 4. Hazar Denizi'ne akan en büyük nehir hangisidir?
A) Ural Nehri
B) Volga Nehri
C) Don Nehri
D) Kura Nehri
- 5. Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi'nde bulunan önemli bir balık türüdür?
A) Kedi Balığı
B) Somon
C) Sturgeon
D) Alabalık
- 6. Hazar Denizi sorunlarıyla hangi kuruluş ilgileniyor?
A) Avrupa Birliği
B) Hazar Denizi Çevre Programı
C) Birleşmiş Milletler
D) Dünya Vahşi Yaşam Fonu
- 7. Hazar Denizi kaynaklarının kullanımını düzenleyen anlaşma hangisidir?
A) Hazar Denizi Sözleşmesi
B) Montreal Protokolü
C) Kyoto Protokolü
D) Versailles Antlaşması
- 8. Hazar Denizi'ni etkileyen en önemli çevre sorunu nedir?
A) Kirlilik
B) Depremler
C) Volkanik patlamalar
D) Sel baskını
- 9. Hazar Denizi'nden petrol çıkaran ilk ülke hangisidir?
A) Kazakistan
B) Azerbaycan
C) İran
D) Rusya
- 10. Hazar Denizi bölgesinde bol miktarda bulunan maden kaynağı hangisidir?
A) Kömür
B) Altın
C) Doğal gaz
D) Demir cevheri
- 11. Hazar Denizi'nin ortalama derinliği nedir?
A) 211 metre
B) 50 metre
C) 500 metre
D) 1000 metre
- 12. Hazar Denizi'ni çevreleyen iklim türü nedir?
A) Polar
B) Akdeniz
C) Yarı kurak
D) Tropikal
- 13. Hangi terim Hazar bölgesi çevresindeki eski kültürü ifade eder?
A) İskit kültürü
B) İndus Vadisi Uygarlığı
C) Mezopotamya kültürü
D) Maya Uygarlığı
- 14. Hazar Denizi'nden petrol çıkarmak için hangi yapı inşa edilmiştir?
A) Nükleer santraller
B) Petrol platformları
C) Hidro barajlar
D) Rüzgar türbinleri
- 15. Hazar Denizi'nin başlıca balıkçılık ürünü nedir?
A) Cod
B) Havyar
C) Karides
D) Ton balığı
- 16. Hazar Denizi hangi kıtalarda bulunmaktadır?
A) Avustralya ve Antarktika.
B) Kuzey Amerika ve Güney Amerika.
C) Avrupa ve Asya.
D) Afrika ve Asya.
- 17. Hazar Denizi'nin yaklaşık tuzluluk oranı nedir?
A) Yaklaşık %2,5.
B) Deniz suyuyla benzer şekilde, yaklaşık %3,5.
C) %0,5'in altında.
D) Yaklaşık %1,2 (12 gram/litre).
- 18. Hangi iki göl, Hazar Denizi'nden daha düşük bir doğal, deniz olmayan çöküntü alanına sahiptir?
A) Superior Gölü ve Victoria Gölü.
B) Michigan Gölü ve Huron Gölü.
C) Crater Gölü ve Büyük Tuz Gölü.
D) Baikal ve Tanganyika gölleri.
- 19. 21. yüzyılda Hazar Denizi'nin derinliğinin nasıl değişeceği tahmin ediliyor?
A) Derinlik aynı kalacak.
B) 10-20 metre kadar artması bekleniyor.
C) Küresel ısınma ve çölleşme nedeniyle 9-18 metre kadar azalması bekleniyor.
D) Derinlik, mevsimsel olarak dalgalanacak.
- 20. Hangi antik yazar, Hazar kabilesinin adının denizin adını etkilediğini belirtmiştir?
A) Plinius (Pliny)
B) Herodot
C) Strabon
D) Ptolemaios
- 21. Hazar Denizi'nin modern Arapça karşılığı nedir?
A) Hirkan Denizi
B) Abbacuch Denizi
C) Mar de Bachu
D) Baḥr Qazvin
- 22. Bazı Türk etnik grupları Hazar Denizi'ne nasıl bir isim verir?
A) Kazakça'da olduğu gibi, "Kaspiy" kelimesiyle başlayan bir isim kullanılır, örneğin "Kaspiy teñizi".
B) "Mazenderan Denizi" olarak.
C) "Hirkan Denizi" olarak.
D) "Hazarlar Denizi" olarak.
- 23. Hazar Denizi'nin deniz tabanının temel bileşimi nedir?
A) Okyanus bazaltı
B) Tortul kaya
C) Kireçtaşı
D) Kıtasal granit
- 24. Hazar Denizi'nin yaklaşık olarak ne kadar eski olduğu tahmin ediliyor?
A) 100 milyon yıl
B) 30 milyon yıl
C) 5,5 milyon yıl
D) 50 milyon yıl
- 25. Hazar Denizi, hangi jeolojik dönemde iç deniz haline geldi?
A) Jura
B) Pliyosen
C) Kretase
D) Geç Miyosen
- 26. Sıcak ve kurak iklim dönemlerinde Hazar Denizi'nde neler olur?
A) Neredeyse kurur ve halit gibi evaporit tortuları birikir.
B) Tuzluluk seviyesinde bir azalma yaşanır.
C) Tamamen donar.
D) Boyut olarak önemli ölçüde büyür.
- 27. Hazar Denizi'nin en tuzlu olduğu yer neresidir?
A) Denizin kuzey bölgelerinde
B) Denizin merkezinde
C) İran kıyısında
D) Kazakistan'a yakın bölgelerde
- 28. Hazar Denizi'nin kuzeyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Osmanlı İmparatorluğu
B) Sovyetler Birliği
C) Pahlavi İranı
D) Türkmenistan
- 29. Hazar Denizi'nin güneyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Türkmenistan
B) Osmanlı İmparatorluğu
C) Pehlevi Dönemi İranı
D) Sovyetler Birliği
- 30. Hazar Denizi'nin batısında yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Pehlevi İranı
B) İran
C) Osmanlı İmparatorluğu
D) Sovyetler Birliği
- 31. Hazar Denizi neredeyse kuruduğunda hangi tür tortular birikir?
A) Halit gibi evaporit tortuları
B) Kum ve çakıl
C) Kil
D) Volkanik kül
- 32. Hazar Denizi'nin tuzluluk oranı kuzeyden güneye doğru nasıl değişir?
A) Tüm boyunca aynı kalır.
B) Güney yönünde daha tuzlu hale gelir.
C) Eşit oranda artar.
D) Eşit oranda azalır.
- 33. Hangi jeolojik dönemde Hazar Denizi'nin yüzey alanında beş kat artış gözlemlenmiştir?
A) Miyosen dönemi
B) Pliyosen-Pleistosen geçiş dönemi
C) Jura dönemi
D) Kretase dönemi
- 34. Hazar Denizi, neredeyse kuruduktan sonra, hangi tür iklim tarafından yeniden suyla doldu?
A) Ilıman ve nemli iklimler
B) Ilık ve nemli iklimler
C) Sıcak ve kurak iklimler
D) Soğuk ve buzlu iklimler
- 35. Hangi ülke, Hazar Denizi ile kıyı paylaşmamaktadır?
A) Azerbaycan
B) İran
C) Türkiye
D) Kazakistan
- 36. Hazar Denizi'ndeki en büyük ada hangisidir?
A) Ogurja Adası
B) Çeçen Adası
C) Çilov Adası
D) Tyuleniy Takımadaları
- 37. Güney Hazar Denizi, toplam su hacminin ne kadarını oluşturmaktadır?
A) 40-44%
B) 75%
C) 33%
D) 66%
- 38. Kuzey ve Orta Hazar Denizi'ni ayıran şey nedir?
A) Mangyshlak Eşiği
B) Hazar Çukuru
C) Uzboy Nehri Yatağı
D) Apsheron Eşiği
- 39. Hangi yükselti, Chilov Adası ve Kuuli Burnu'ndan geçmektedir?
A) Uzboy Nehri Yatağı
B) Mangyshlak Yükseltisi
C) Apsheron Yükseltisi
D) Hazar Çukuru
- 40. Hazar Denizi'nin kuzey ve doğusundaki bölgeleri hangi ekosistemle karakterize edilir?
A) Ilıman yüksek platolar
B) Soğuk, karasal çöller
C) Tropikal yağmur ormanları
D) Çayırlar
- 41. Hangi nehir, bir zamanlar yatağını değiştirerek, artık kuruyan bir nehir yatağı üzerinden Hazar Denizi'ne dökülmüştür?
A) Amu Derya
B) Kura Nehri
C) Ural Nehri
D) Volga Nehri
- 42. Hazar Çukuru hangi ülkenin topraklarında yer almaktadır?
A) Türkmenistan
B) İran
C) Kazakistan
D) Azerbaycan
- 43. Ogurja Ada adasındaki hangi hayvan türü özgürce dolaşmaktadır?
A) Kangurular
B) Kunduz ceylanları
C) Filler
D) Penguenler
- 44. Hangi dağ silsilesi, Hazar Denizi'nin batı kıyısına yakın bir konumdadır?
A) Tien Shan Dağları
B) Kafkas Dağları
C) Ural Dağları
D) Altai Dağları
- 45. 10. yüzyılda yükselen Hazar Denizi'nin neden olduğu iddia edilen tarihi olay nedir?
A) Venedik'in kurulması
B) Hazar İmparatorluğu'nun sahil kentlerinin sular altında kalması
C) Amerika'nın keşfi
D) Çin Seddi'nin inşa edilmesi
- 46. Volga Nehri'nin su akışını ve dolayısıyla Hazar Denizi'nin seviyesini etkileyen doğal olay nedir?
A) El Niño
B) Tropikal siklonlar
C) Kuzey Atlantik'teki düşük basınç sistemleri
D) Muson yağmurları
- 47. Volga Nehri, Avrupa'nın kara alanının yüzde kaçını beslemektedir?
A) %10
B) %20
C) %50
D) %30
- 48. Bakü açıklarındaki hangi ada, petrokimya endüstrisi nedeniyle ekolojik hasar görmüştür?
A) Sariyer Adası
B) Vulf Adası
C) Nargin Adası
D) Bibi-Heybat Adası
- 49. 5 Temmuz 2021'de Bakü yakınlarında çıkan yangına ne tür bir doğal olay neden oldu?
A) Bir çamur volkanı patlaması
B) Bir petrol sızıntısı
C) Bir gaz kaçağı
D) Bir orman yangını
- 50. Deniz seviyesi 18 metre düşerse, su yüzeyinde ne kadar bir azalma beklenir?
A) 37%
B) 50%
C) 20%
D) 25%
- 51. Kazakistan, Hazar Denizi'nin kirliliğe karşı korunması için hangi tarihte bir protokole imza atmıştır?
A) 10 Eylül 2021
B) 23 Ekim 2021
C) 5 Temmuz 2021
D) 15 Aralık 2021
- 52. Volga Deltası'nda bulunan nadir bitki türlerinden hangisidir?
A) Nelumbo nucifera
B) Aldrovanda vesiculosa
C) Rosa gallica
D) Lilium candidum
- 53. İran'da hangi tür orman, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir?
A) Sundarbans mangrov ormanı
B) Amazon yağmur ormanı
C) Kongo Havzası ormanları
D) Hircanian ormanları
- 54. Hazar Denizi'ndeki fok popülasyonunun, bir asır öncesine göre tahmini yüzdesi nedir?
A) %10'dan daha az
B) Yaklaşık %50
C) Yaklaşık %75
D) %90'dan fazla
- 55. Hazar Denizi'nde kaç tane yerel türü/alt türü olan balık cinsi bulunmaktadır?
A) Alosa
B) Mesogobius
C) Clupeonella
D) Salmo
- 56. Hazar Denizi'ndeki mersin balığı popülasyonu için en büyük tehdit nedir?
A) Yabancı türler
B) Aşırı avlanma
C) Plastik atıklardan kaynaklanan kirlilik
D) İklim değişikliği
- 57. Hangi sürüngen türü, Hazar bölgesine özgüdür ve "dikenli kaplumbağa" olarak bilinir?
A) Cuora flavomarginata
B) Chelonoidis nigra
C) Geochelone gigantea
D) Testudo graeca buxtoni
- 58. Transkafkasya ve Orta Asya'da eskiden yaygın olan, ancak günümüzde yalnızca İran'da bulunan hangi büyük kedi türüdür?
A) Jaguar
B) Leopar
C) Kar leoparı
D) Asya çita
- 59. Hangi büyük kedi türleri, daha önce Kafkasya'nın kuzey kesimi, İran ve belki de Güney Türkistan bölgelerinde yaşarmış?
A) Aslan
B) Leopar
C) Asya aslanı
D) Kaplan
- 60. Hangi coğrafyacı, Oxus nehrinin akışının Hazar Denizi yönüne çevrilmesini kaydetmiştir?
A) Strabon
B) Herodot
C) Ptolemaios
D) Hafiz-i Abru
- 61. Bakü bölgesinde 16. yüzyılda petrol hangi isimlerle anılıyordu?
A) Ham petrol
B) Petrol
C) Bitüm
D) Nefte
- 62. Hangi jeolojik dönem, buzlanma döngüleriyle ve günümüzdeki Volga Nehri'nin tamamının oluşumuyla bilinir?
A) Pleistosen
B) Kretase
C) Miyosen
D) Jura
- 63. Petro I (Büyük Petro) döneminde Hazar Denizi'ni keşfeden öncü kaşif kimdi?
A) Ivan Petrovich
B) Alexander Menshikov
C) Mikhail Lomonosov
D) Fyodor Soimonov
- 64. İran'ın kuzeyinde hangi antik devlet bulunuyordu?
A) Sari
B) Anzali
C) Astara
D) Hirkania
- 65. Hangi modern şehir, antik Çaşitarxan şehrine karşılık gelir?
A) Astrahan
B) Tamışeh
C) Derbent
D) Atil
- 66. İran'ın doğal gaz rezervleri, dünya rezervlerinin yüzde kaçını oluşturmaktadır?
A) %25
B) %10
C) Yaklaşık %16
D) %30
- 67. Rusya'nın 2015 yılında nominal GSYİH sıralaması dünya genelinde kaçtır?
A) On dokuzuncu en büyük
B) Onyedinci en büyük
C) Beşinci en büyük
D) Onuncu en büyük
- 68. 2019 yılında düzenlenen ilk Hazar Ekonomik Forumu hangi ülke tarafından ev sahipliği yapılmıştır?
A) Türkmenistan
B) Azerbaycan
C) İran
D) Kazakistan
- 69. Baku petrol sahalarının geliştirilmesi için 'Yüzyılın Sözleşmesi' hangi yıl imzalandı?
A) 2001
B) 1994
C) 1975
D) 1989
- 70. Hazar Denizi Nakliye Şirketi Anonim Şirketi'nin (CJSC) taşıma filosu kaç gemiye sahiptir?
A) 51 gemi
B) 210 gemi
C) 100 gemi
D) 75 gemi
- 71. 19. yüzyılın sonunda, petrol üretimi nedeniyle Bakü hangi isimle tanınıyordu?
A) şehirler şehri
B) petrol cenneti
C) "kara altın başkenti"
D) petrol cenneti
- 72. Rusya'nın Hazar Denizi bölgesindeki Vladimir Filanovsky petrol sahası hangi yıl keşfedilmiştir?
A) 1999
B) 1985
C) 2010
D) 2005
- 73. Hangi ada, eski Sovyet üssü olarak hala kullanılmaktadır?
A) Nargin
B) Bulla Adası
C) Pirallahı Adası
D) Azerbaycan Adası
- 74. Hazar bölgesinde yerel kalkınmanın daha da ilerlemesi için temel sorunlar nelerdir?
A) Kıyı devletleri arasında kesin ve üzerinde anlaşmaya varılmış sınırların belirlenmesi.
B) Çevresel bozulma.
C) Azerbaycan içindeki siyasi istikrarsızlık.
D) Petrol rezervlerinin yetersizliği.
- 75. Rusya'nın Trans-Hazar Boru Hattı'na karşı çıkma nedenleri nelerdir?
A) Diğer ülkelerden yeterli destek eksikliği.
B) Çevresel kaygılar.
C) Ekonomik endişeler.
D) Teknolojik sınırlamalar.
- 76. Gelecekteki anlaşmalarda sınırların belirlenmesi için hangi yöntemin en olası olduğu düşünülmektedir?
A) Tüm eyaletler arasında eşit paylaşım.
B) Rastgele dağıtım.
C) Her eyaletin geçmişe yönelik iddiaları.
D) Merkez çizgileri
- 77. 2014 yılında düzenlenen dördüncü Hazar Zirvesi'nin sonuçları nelerdi?
A) Bu durum, gerginliğin artmasına yol açtı.
B) Önemli ilerlemeler kaydedildi.
C) Herhangi bir anlaşmaya varılamadı.
D) Zirve iptal edildi.
- 78. İran, Hazar Denizi'nin paylaşımı konusunda nasıl bir duruş sergilemektedir?
A) Tarihi haklara dayalı bir paylaşım.
B) Beş ülke arasında yapılan, tek ve çok taraflı bir anlaşma.
C) Beş eşit parçaya bölünme.
D) Her kıyı ülkesiyle yapılan, ikili anlaşmalar.
- 79. İran'ın Hazar Denizi boyunca kıyı şeridinin uzunluğu ne kadardır?
A) 728 km (452 mil)
B) 747 km (464 mil)
C) 813 km (505 mil)
D) 1.035 km (643 mil)
- 80. Rusya'nın iç sulak yollarında, trafik yoğunluğunun artmasıyla ilgili olası bir sorun nedir?
A) Belirli noktalarda tıkanıklıklar oluşabilir.
B) Özel sektöre devredilebilirler.
C) Bakım çalışmaları nedeniyle kapatılabilirler.
D) Genişletilebilirler.
- 81. Beşinci Hazar Zirvesi hangi şehirde düzenlendi?
A) Astana
B) Kazan
C) Aktau
D) Bakü
- 82. 51. Özel Çalışma Grubu toplantısı Mayıs 2018'de nerede yapıldı?
A) Tahran
B) Bakü
C) Astana
D) Aktau
- 83. Hazar Denizi yüzeyinde her ülkeye tanınan ek ve özel haklar nelerdir?
A) Askeri haklar
B) Petrol sondajı hakları
C) Deniz yolu taşımacılığı hakları
D) Balıkçılık hakları
- 84. Hazar Denizi ile ilgili olarak, bu anlaşmada hangi konular henüz netleştirilmemiştir?
A) Çevresel sorunlar
B) Yüzeyde avlanma hakları
C) Deniz tabanı
D) Kıyı suları
- 85. Türkmenbaşı ile Bakü arasındaki Hazar Denizi geçişlerinde hangi tür hizmetler sunulmaktadır?
A) Feribot seferleri (tren seferlerini de içeren)
B) Denizaltı ile yapılan ulaşım
C) Hava yolu ulaşımı
D) Kara yolu ulaşımı
- 86. Hazar Denizi hangi tip bir havzadır?
A) Ekzoreik (Açık havza)
B) Hiporeik
C) Ötrofik
D) Endoreik (Kapalı havza)
- 87. Haziran 2007'de Hazar Denizi ile Karadeniz arasında bir bağlantı önerisinde bulunan kişi kimdir?
A) Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Vladimir Putin
B) İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani
C) Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev
D) Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
- 88. Eurasya Kanalı hangi ülkenin topraklarından geçecektir?
A) Kazakistan
B) Rusya
C) İran
D) Türkiye
- 89. Avrasya Kanalı için önerilen rotalardan biri nedir?
A) Ural Dağları
B) Kafkas Dağları
C) Tien Shan Dağları
D) Kuma-Manyç Çukuru
|