- 1. Hazar Denizi, ismine rağmen dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesidir ve karayla çevrili olması nedeniyle genellikle göl olarak sınıflandırılır. Yaklaşık 371.000 kilometrekarelik bir alana yayılan Hazar, beş ülke tarafından sınırlandırılmıştır: Kuzeybatıda Rusya, kuzeyde Kazakistan, güneydoğuda Türkmenistan, güneyde İran ve güneybatıda Azerbaycan. Bu eşsiz coğrafi oluşum sadece büyüklüğü ile değil aynı zamanda 1.000 metreyi aşan derinliği ile de dikkat çekmektedir ve bu da onu dünyanın en derin göllerinden biri haline getirmektedir. Hazar Denizi, havyarıyla ünlü mersin balığı ve nadir bir tatlı su foku olan Hazar foku gibi çeşitli türleri barındıran zengin bir biyolojik çeşitlilik dokusuna sahiptir. Deniz, izolasyonu ve sınırlı tuzlu su girişi nedeniyle okyanus sularından daha düşük olan farklı tuzluluk oranıyla karakterize edilir. Tarihsel olarak Hazar Denizi hayati bir ticaret yolu ve önemli bir kültürel kavşak noktası olmuş, çevresindeki bölgelerin ekonomisini ve siyasetini etkilemiştir. Başta balıkçılık olmak üzere, deniz yatağının altındaki petrol ve gaz rezervleri sayesinde yerel ekonomide önemli bir rol oynamaktadır ve bu rezervler sınırdaş ülkeler arasında hem ilgi hem de çatışma yaratmıştır. Hazar'ın engin mavi suları ve onu çevreleyen dağlık araziler tarafından çerçevelenen manzaranın güzelliği, bölgenin önemli bir ekolojik ve kültürel alanı olarak statüsüne katkıda bulunmakta ve doğa ile insan faaliyetleri arasındaki karmaşık dengeyi sergilemektedir.
Dünyanın en büyük kapalı iç su kütlesi hangisidir?
A) Superior Gölü
B) Baykal Gölü
C) Hazar Denizi
D) Victoria Gölü
- 2. Hazar Denizi'ndeki en büyük şehir hangisidir?
A) Atyrau
B) Aktau
C) Bakü
D) Aşkabat
- 3. Hazar Denizi'nin yaklaşık yüzölçümü nedir?
A) 371.000 kilometrekare
B) 1.000.000 kilometrekare
C) 600,000 kilometre kare
D) 200,000 kilometre kare
- 4. Hazar Denizi'ne akan en büyük nehir hangisidir?
A) Ural Nehri
B) Kura Nehri
C) Don Nehri
D) Volga Nehri
- 5. Aşağıdakilerden hangisi Hazar Denizi'nde bulunan önemli bir balık türüdür?
A) Sturgeon
B) Alabalık
C) Kedi Balığı
D) Somon
- 6. Hazar Denizi sorunlarıyla hangi kuruluş ilgileniyor?
A) Dünya Vahşi Yaşam Fonu
B) Hazar Denizi Çevre Programı
C) Avrupa Birliği
D) Birleşmiş Milletler
- 7. Hazar Denizi kaynaklarının kullanımını düzenleyen anlaşma hangisidir?
A) Versailles Antlaşması
B) Montreal Protokolü
C) Hazar Denizi Sözleşmesi
D) Kyoto Protokolü
- 8. Hazar Denizi'ni etkileyen en önemli çevre sorunu nedir?
A) Kirlilik
B) Depremler
C) Volkanik patlamalar
D) Sel baskını
- 9. Hazar Denizi'nden petrol çıkaran ilk ülke hangisidir?
A) Kazakistan
B) Rusya
C) İran
D) Azerbaycan
- 10. Hazar Denizi bölgesinde bol miktarda bulunan maden kaynağı hangisidir?
A) Doğal gaz
B) Demir cevheri
C) Kömür
D) Altın
- 11. Hazar Denizi'nin ortalama derinliği nedir?
A) 1000 metre
B) 500 metre
C) 50 metre
D) 211 metre
- 12. Hazar Denizi'ni çevreleyen iklim türü nedir?
A) Yarı kurak
B) Akdeniz
C) Tropikal
D) Polar
- 13. Hangi terim Hazar bölgesi çevresindeki eski kültürü ifade eder?
A) Mezopotamya kültürü
B) İndus Vadisi Uygarlığı
C) Maya Uygarlığı
D) İskit kültürü
- 14. Hazar Denizi'nden petrol çıkarmak için hangi yapı inşa edilmiştir?
A) Petrol platformları
B) Hidro barajlar
C) Nükleer santraller
D) Rüzgar türbinleri
- 15. Hazar Denizi'nin başlıca balıkçılık ürünü nedir?
A) Ton balığı
B) Karides
C) Havyar
D) Cod
- 16. Hazar Denizi hangi kıtalarda bulunmaktadır?
A) Avustralya ve Antarktika.
B) Kuzey Amerika ve Güney Amerika.
C) Afrika ve Asya.
D) Avrupa ve Asya.
- 17. Hazar Denizi'nin yaklaşık tuzluluk oranı nedir?
A) Deniz suyuyla benzer şekilde, yaklaşık %3,5.
B) Yaklaşık %1,2 (12 gram/litre).
C) %0,5'in altında.
D) Yaklaşık %2,5.
- 18. Hangi iki göl, Hazar Denizi'nden daha düşük bir doğal, deniz olmayan çöküntü alanına sahiptir?
A) Baikal ve Tanganyika gölleri.
B) Michigan Gölü ve Huron Gölü.
C) Superior Gölü ve Victoria Gölü.
D) Crater Gölü ve Büyük Tuz Gölü.
- 19. 21. yüzyılda Hazar Denizi'nin derinliğinin nasıl değişeceği tahmin ediliyor?
A) Derinlik aynı kalacak.
B) Küresel ısınma ve çölleşme nedeniyle 9-18 metre kadar azalması bekleniyor.
C) Derinlik, mevsimsel olarak dalgalanacak.
D) 10-20 metre kadar artması bekleniyor.
- 20. Hangi antik yazar, Hazar kabilesinin adının denizin adını etkilediğini belirtmiştir?
A) Ptolemaios
B) Strabon
C) Herodot
D) Plinius (Pliny)
- 21. Hazar Denizi'nin modern Arapça karşılığı nedir?
A) Abbacuch Denizi
B) Mar de Bachu
C) Baḥr Qazvin
D) Hirkan Denizi
- 22. Bazı Türk etnik grupları Hazar Denizi'ne nasıl bir isim verir?
A) "Hazarlar Denizi" olarak.
B) "Mazenderan Denizi" olarak.
C) "Hirkan Denizi" olarak.
D) Kazakça'da olduğu gibi, "Kaspiy" kelimesiyle başlayan bir isim kullanılır, örneğin "Kaspiy teñizi".
- 23. Hazar Denizi'nin deniz tabanının temel bileşimi nedir?
A) Tortul kaya
B) Kireçtaşı
C) Kıtasal granit
D) Okyanus bazaltı
- 24. Hazar Denizi'nin yaklaşık olarak ne kadar eski olduğu tahmin ediliyor?
A) 5,5 milyon yıl
B) 30 milyon yıl
C) 100 milyon yıl
D) 50 milyon yıl
- 25. Hazar Denizi, hangi jeolojik dönemde iç deniz haline geldi?
A) Pliyosen
B) Geç Miyosen
C) Kretase
D) Jura
- 26. Sıcak ve kurak iklim dönemlerinde Hazar Denizi'nde neler olur?
A) Neredeyse kurur ve halit gibi evaporit tortuları birikir.
B) Tamamen donar.
C) Tuzluluk seviyesinde bir azalma yaşanır.
D) Boyut olarak önemli ölçüde büyür.
- 27. Hazar Denizi'nin en tuzlu olduğu yer neresidir?
A) İran kıyısında
B) Kazakistan'a yakın bölgelerde
C) Denizin merkezinde
D) Denizin kuzey bölgelerinde
- 28. Hazar Denizi'nin kuzeyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Pahlavi İranı
B) Sovyetler Birliği
C) Osmanlı İmparatorluğu
D) Türkmenistan
- 29. Hazar Denizi'nin güneyinde yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Türkmenistan
B) Osmanlı İmparatorluğu
C) Pehlevi Dönemi İranı
D) Sovyetler Birliği
- 30. Hazar Denizi'nin batısında yer alan, geçmişte sınır ülkesi olan ülke hangisidir?
A) Pehlevi İranı
B) Osmanlı İmparatorluğu
C) İran
D) Sovyetler Birliği
- 31. Hazar Denizi neredeyse kuruduğunda hangi tür tortular birikir?
A) Kil
B) Kum ve çakıl
C) Halit gibi evaporit tortuları
D) Volkanik kül
- 32. Hazar Denizi'nin tuzluluk oranı kuzeyden güneye doğru nasıl değişir?
A) Güney yönünde daha tuzlu hale gelir.
B) Eşit oranda azalır.
C) Eşit oranda artar.
D) Tüm boyunca aynı kalır.
- 33. Hangi jeolojik dönemde Hazar Denizi'nin yüzey alanında beş kat artış gözlemlenmiştir?
A) Kretase dönemi
B) Jura dönemi
C) Pliyosen-Pleistosen geçiş dönemi
D) Miyosen dönemi
- 34. Hazar Denizi, neredeyse kuruduktan sonra, hangi tür iklim tarafından yeniden suyla doldu?
A) Soğuk ve buzlu iklimler
B) Sıcak ve kurak iklimler
C) Ilık ve nemli iklimler
D) Ilıman ve nemli iklimler
- 35. Hangi ülke, Hazar Denizi ile kıyı paylaşmamaktadır?
A) Kazakistan
B) Azerbaycan
C) Türkiye
D) İran
- 36. Hazar Denizi'ndeki en büyük ada hangisidir?
A) Tyuleniy Takımadaları
B) Ogurja Adası
C) Çilov Adası
D) Çeçen Adası
- 37. Güney Hazar Denizi, toplam su hacminin ne kadarını oluşturmaktadır?
A) 33%
B) 66%
C) 75%
D) 40-44%
- 38. Kuzey ve Orta Hazar Denizi'ni ayıran şey nedir?
A) Apsheron Eşiği
B) Uzboy Nehri Yatağı
C) Hazar Çukuru
D) Mangyshlak Eşiği
- 39. Hangi yükselti, Chilov Adası ve Kuuli Burnu'ndan geçmektedir?
A) Hazar Çukuru
B) Mangyshlak Yükseltisi
C) Apsheron Yükseltisi
D) Uzboy Nehri Yatağı
- 40. Hazar Denizi'nin kuzey ve doğusundaki bölgeleri hangi ekosistemle karakterize edilir?
A) Ilıman yüksek platolar
B) Soğuk, karasal çöller
C) Çayırlar
D) Tropikal yağmur ormanları
- 41. Hangi nehir, bir zamanlar yatağını değiştirerek, artık kuruyan bir nehir yatağı üzerinden Hazar Denizi'ne dökülmüştür?
A) Kura Nehri
B) Amu Derya
C) Ural Nehri
D) Volga Nehri
- 42. Hazar Çukuru hangi ülkenin topraklarında yer almaktadır?
A) Kazakistan
B) İran
C) Türkmenistan
D) Azerbaycan
- 43. Ogurja Ada adasındaki hangi hayvan türü özgürce dolaşmaktadır?
A) Kangurular
B) Kunduz ceylanları
C) Penguenler
D) Filler
- 44. Hangi dağ silsilesi, Hazar Denizi'nin batı kıyısına yakın bir konumdadır?
A) Ural Dağları
B) Kafkas Dağları
C) Tien Shan Dağları
D) Altai Dağları
- 45. 10. yüzyılda yükselen Hazar Denizi'nin neden olduğu iddia edilen tarihi olay nedir?
A) Çin Seddi'nin inşa edilmesi
B) Hazar İmparatorluğu'nun sahil kentlerinin sular altında kalması
C) Venedik'in kurulması
D) Amerika'nın keşfi
- 46. Volga Nehri'nin su akışını ve dolayısıyla Hazar Denizi'nin seviyesini etkileyen doğal olay nedir?
A) El Niño
B) Muson yağmurları
C) Kuzey Atlantik'teki düşük basınç sistemleri
D) Tropikal siklonlar
- 47. Volga Nehri, Avrupa'nın kara alanının yüzde kaçını beslemektedir?
A) %20
B) %10
C) %30
D) %50
- 48. Bakü açıklarındaki hangi ada, petrokimya endüstrisi nedeniyle ekolojik hasar görmüştür?
A) Vulf Adası
B) Bibi-Heybat Adası
C) Sariyer Adası
D) Nargin Adası
- 49. 5 Temmuz 2021'de Bakü yakınlarında çıkan yangına ne tür bir doğal olay neden oldu?
A) Bir çamur volkanı patlaması
B) Bir gaz kaçağı
C) Bir petrol sızıntısı
D) Bir orman yangını
- 50. Deniz seviyesi 18 metre düşerse, su yüzeyinde ne kadar bir azalma beklenir?
A) 50%
B) 37%
C) 20%
D) 25%
- 51. Kazakistan, Hazar Denizi'nin kirliliğe karşı korunması için hangi tarihte bir protokole imza atmıştır?
A) 15 Aralık 2021
B) 10 Eylül 2021
C) 5 Temmuz 2021
D) 23 Ekim 2021
- 52. Volga Deltası'nda bulunan nadir bitki türlerinden hangisidir?
A) Rosa gallica
B) Nelumbo nucifera
C) Aldrovanda vesiculosa
D) Lilium candidum
- 53. İran'da hangi tür orman, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir?
A) Amazon yağmur ormanı
B) Sundarbans mangrov ormanı
C) Kongo Havzası ormanları
D) Hircanian ormanları
- 54. Hazar Denizi'ndeki fok popülasyonunun, bir asır öncesine göre tahmini yüzdesi nedir?
A) %90'dan fazla
B) Yaklaşık %75
C) Yaklaşık %50
D) %10'dan daha az
- 55. Hazar Denizi'nde kaç tane yerel türü/alt türü olan balık cinsi bulunmaktadır?
A) Mesogobius
B) Alosa
C) Clupeonella
D) Salmo
- 56. Hazar Denizi'ndeki mersin balığı popülasyonu için en büyük tehdit nedir?
A) Plastik atıklardan kaynaklanan kirlilik
B) Yabancı türler
C) Aşırı avlanma
D) İklim değişikliği
- 57. Hangi sürüngen türü, Hazar bölgesine özgüdür ve "dikenli kaplumbağa" olarak bilinir?
A) Cuora flavomarginata
B) Geochelone gigantea
C) Chelonoidis nigra
D) Testudo graeca buxtoni
- 58. Transkafkasya ve Orta Asya'da eskiden yaygın olan, ancak günümüzde yalnızca İran'da bulunan hangi büyük kedi türüdür?
A) Kar leoparı
B) Jaguar
C) Asya çita
D) Leopar
- 59. Hangi büyük kedi türleri, daha önce Kafkasya'nın kuzey kesimi, İran ve belki de Güney Türkistan bölgelerinde yaşarmış?
A) Aslan
B) Leopar
C) Asya aslanı
D) Kaplan
- 60. Hangi coğrafyacı, Oxus nehrinin akışının Hazar Denizi yönüne çevrilmesini kaydetmiştir?
A) Strabon
B) Herodot
C) Hafiz-i Abru
D) Ptolemaios
- 61. Bakü bölgesinde 16. yüzyılda petrol hangi isimlerle anılıyordu?
A) Bitüm
B) Nefte
C) Petrol
D) Ham petrol
- 62. Hangi jeolojik dönem, buzlanma döngüleriyle ve günümüzdeki Volga Nehri'nin tamamının oluşumuyla bilinir?
A) Kretase
B) Pleistosen
C) Jura
D) Miyosen
- 63. Petro I (Büyük Petro) döneminde Hazar Denizi'ni keşfeden öncü kaşif kimdi?
A) Fyodor Soimonov
B) Mikhail Lomonosov
C) Alexander Menshikov
D) Ivan Petrovich
- 64. İran'ın kuzeyinde hangi antik devlet bulunuyordu?
A) Anzali
B) Astara
C) Hirkania
D) Sari
- 65. Hangi modern şehir, antik Çaşitarxan şehrine karşılık gelir?
A) Tamışeh
B) Astrahan
C) Atil
D) Derbent
- 66. İran'ın doğal gaz rezervleri, dünya rezervlerinin yüzde kaçını oluşturmaktadır?
A) Yaklaşık %16
B) %25
C) %30
D) %10
- 67. Rusya'nın 2015 yılında nominal GSYİH sıralaması dünya genelinde kaçtır?
A) Beşinci en büyük
B) Onuncu en büyük
C) On dokuzuncu en büyük
D) Onyedinci en büyük
- 68. 2019 yılında düzenlenen ilk Hazar Ekonomik Forumu hangi ülke tarafından ev sahipliği yapılmıştır?
A) Azerbaycan
B) Kazakistan
C) İran
D) Türkmenistan
- 69. Baku petrol sahalarının geliştirilmesi için 'Yüzyılın Sözleşmesi' hangi yıl imzalandı?
A) 1975
B) 2001
C) 1989
D) 1994
- 70. Hazar Denizi Nakliye Şirketi Anonim Şirketi'nin (CJSC) taşıma filosu kaç gemiye sahiptir?
A) 210 gemi
B) 51 gemi
C) 75 gemi
D) 100 gemi
- 71. 19. yüzyılın sonunda, petrol üretimi nedeniyle Bakü hangi isimle tanınıyordu?
A) petrol cenneti
B) petrol cenneti
C) "kara altın başkenti"
D) şehirler şehri
- 72. Rusya'nın Hazar Denizi bölgesindeki Vladimir Filanovsky petrol sahası hangi yıl keşfedilmiştir?
A) 1999
B) 1985
C) 2010
D) 2005
- 73. Hangi ada, eski Sovyet üssü olarak hala kullanılmaktadır?
A) Nargin
B) Bulla Adası
C) Pirallahı Adası
D) Azerbaycan Adası
- 74. Hazar bölgesinde yerel kalkınmanın daha da ilerlemesi için temel sorunlar nelerdir?
A) Çevresel bozulma.
B) Azerbaycan içindeki siyasi istikrarsızlık.
C) Kıyı devletleri arasında kesin ve üzerinde anlaşmaya varılmış sınırların belirlenmesi.
D) Petrol rezervlerinin yetersizliği.
- 75. Rusya'nın Trans-Hazar Boru Hattı'na karşı çıkma nedenleri nelerdir?
A) Çevresel kaygılar.
B) Teknolojik sınırlamalar.
C) Diğer ülkelerden yeterli destek eksikliği.
D) Ekonomik endişeler.
- 76. Gelecekteki anlaşmalarda sınırların belirlenmesi için hangi yöntemin en olası olduğu düşünülmektedir?
A) Her eyaletin geçmişe yönelik iddiaları.
B) Rastgele dağıtım.
C) Merkez çizgileri
D) Tüm eyaletler arasında eşit paylaşım.
- 77. 2014 yılında düzenlenen dördüncü Hazar Zirvesi'nin sonuçları nelerdi?
A) Bu durum, gerginliğin artmasına yol açtı.
B) Önemli ilerlemeler kaydedildi.
C) Zirve iptal edildi.
D) Herhangi bir anlaşmaya varılamadı.
- 78. İran, Hazar Denizi'nin paylaşımı konusunda nasıl bir duruş sergilemektedir?
A) Beş ülke arasında yapılan, tek ve çok taraflı bir anlaşma.
B) Her kıyı ülkesiyle yapılan, ikili anlaşmalar.
C) Tarihi haklara dayalı bir paylaşım.
D) Beş eşit parçaya bölünme.
- 79. İran'ın Hazar Denizi boyunca kıyı şeridinin uzunluğu ne kadardır?
A) 813 km (505 mil)
B) 747 km (464 mil)
C) 1.035 km (643 mil)
D) 728 km (452 mil)
- 80. Rusya'nın iç sulak yollarında, trafik yoğunluğunun artmasıyla ilgili olası bir sorun nedir?
A) Bakım çalışmaları nedeniyle kapatılabilirler.
B) Genişletilebilirler.
C) Özel sektöre devredilebilirler.
D) Belirli noktalarda tıkanıklıklar oluşabilir.
- 81. Beşinci Hazar Zirvesi hangi şehirde düzenlendi?
A) Kazan
B) Bakü
C) Aktau
D) Astana
- 82. 51. Özel Çalışma Grubu toplantısı Mayıs 2018'de nerede yapıldı?
A) Bakü
B) Tahran
C) Aktau
D) Astana
- 83. Hazar Denizi yüzeyinde her ülkeye tanınan ek ve özel haklar nelerdir?
A) Petrol sondajı hakları
B) Askeri haklar
C) Balıkçılık hakları
D) Deniz yolu taşımacılığı hakları
- 84. Hazar Denizi ile ilgili olarak, bu anlaşmada hangi konular henüz netleştirilmemiştir?
A) Yüzeyde avlanma hakları
B) Kıyı suları
C) Çevresel sorunlar
D) Deniz tabanı
- 85. Türkmenbaşı ile Bakü arasındaki Hazar Denizi geçişlerinde hangi tür hizmetler sunulmaktadır?
A) Kara yolu ulaşımı
B) Feribot seferleri (tren seferlerini de içeren)
C) Hava yolu ulaşımı
D) Denizaltı ile yapılan ulaşım
- 86. Hazar Denizi hangi tip bir havzadır?
A) Hiporeik
B) Ekzoreik (Açık havza)
C) Endoreik (Kapalı havza)
D) Ötrofik
- 87. Haziran 2007'de Hazar Denizi ile Karadeniz arasında bir bağlantı önerisinde bulunan kişi kimdir?
A) İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani
B) Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Vladimir Putin
C) Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev
D) Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan
- 88. Eurasya Kanalı hangi ülkenin topraklarından geçecektir?
A) Rusya
B) İran
C) Türkiye
D) Kazakistan
- 89. Avrasya Kanalı için önerilen rotalardan biri nedir?
A) Ural Dağları
B) Kuma-Manyç Çukuru
C) Kafkas Dağları
D) Tien Shan Dağları
|